İngiltere Başbakan Yardımcısı David Lammy Çarşamba günü parlamentoda yaptığı açıklamada, ülkede idam edilen son kadın olan Ruth Ellis’in, ailesinin onlarca yıl süren mücadelesinin ardından "büyük bir adaletsizliğin" tanınması adına şartlı af alacağını duyurdu.
28 yaşındaki bir gece kulübü hostesi olan Ellis, yarış pilotu olan sevgilisi David Blakely’yi Londra’daki Magdala adlı barın çıkışında vurarak öldürdüğü gerekçesiyle Temmuz 1955’te asılmıştı.
Britanya’yı derinden sarsan bu dava, Miranda Richardson ve Rupert Everett’ın başrollerini paylaştığı 1985 yapımı "Dance with a Stranger" (Bir Yabancıyla Dans) filmine de konu olmuştu.
Biri 3, diğeri 10 yaşında 2 çocuk annesi olan Ellis’in idamı büyük bir tepki uyandırmış ve kamuoyunun idam cezasına karşı duruşunda kırılma noktası yaratmıştı.
Ellis’in ailesi, onun şiddet gören bir kadın olduğunu ve günümüz şartlarında bu davanın cinayet yerine kasten yaralama sonucu ölüme sebebiyet verme (taksirle öldürme) suçlamasıyla sonuçlanacağını savunuyordu.
Ellis’in 6 torunundan 2'sinin izleyici locasından takip ettiği oturumda milletvekillerine seslenen Lammy, "Kral Hazretlerinin, Ruth Ellis’e şartlı af çıkarılması yönündeki tavsiyemizi kabul ettiğini bildirmekten onur duyarım," dedi.
Lammy, "Bu af, onun David Blakely’yi öldürdüğü gerçeğini ortadan kaldırmasa da, bu istisnai vakadaki büyük adaletsizliği kabul etmek adına idam cezasını müebbet hapis cezasıyla değiştirmektedir," diye ekledi.
Aynı zamanda Adalet Bakanı olan Lammy’ye geçen yıl Ellis'in 4 torunu tarafından yapılan başvuruda, Ellis’in Blakely’nin elinden gördüğü "sistematik ve uzun süreli cinsel, duygusal ve fiziksel şiddete" dikkat çekilmişti.
Torunu Laura Enston, Ruth Ellis ve geride bıraktığı ailesi için adaletin "nihayet yerini bulduğunu" söyledi.
Yaptığı açıklamada Enston, "Ruth sürekli ve acımasız bir şiddetin kurbanıydı. Çocukları olan annemiz ve amcamız bu travmayı hiçbir zaman atlatamadı. Ruth’un idamının gölgesi iki neslin üzerine düştü," dedi.
"Bu af 71 yıl önce yaşananları geri getirmiyor. Yıkılan hayatları, geride kalan çocukları, kayıp yılları geri vermiyor."
"Ancak resmi ve kesin bir dille Ruth’un idam edilmemesi gerektiğini; adalet sisteminin onu yüzüstü bıraktığını söylüyor," diye ekledi.
'Zamana yayılan tahrik'
Enston geçen yıl AFP haber ajansına verdiği demeçte, o dönemde suistimal ve şiddet kavramlarının yeterince anlaşılamadığını belirtmişti.
Enston, anneannesinin bugün yaşasaydı "şiddet gören kadın sendromu" (battered woman syndrome) mağduru olarak kabul edileceğini ve adalet sistemi tarafından çok daha farklı bir muamele göreceğini söyledi.
Mütevazı bir geçmişten gelen bu göz alıcı bekar anne, jürinin kendisini suçlu bulmasının sadece 14 dakika sürdüğü davası boyunca hiçbir duygu belirtisi göstermemişti.
Enston, "İstemeden de olsa, kendisine yakıştırılan o soğukkanlı katil personasına uygun davrandı ancak travma ve zamana yayılan tahrik hakkında bugün bildiklerimiz ışığında, Ruth’un travma geçirdiği ve tipik bir aile içi şiddet mağduru olduğu ortada," dedi.
Bu şiddet olayları arasında, Nisan 1955’teki cinayetten 10 gün önce yaşanan ve bebeğin babası olan Blakely’nin karnına yumruk atması sonucu Ellis’in düşük yapmasıyla sonuçlanan bir olay da yer alıyordu.
Aileyi temsil eden Mishon de Reya hukuk firmasından James Libson, Ellis’in "şiddet yanlısı ve saldırgan partnerinin" elinden "büyük acılar çektiğini" belirtti.
Ellis’in asılması, İngiltere'de idam cezasının sona erdirilmesinde kritik bir rol oynadı.
Bir dizi diğer tartışmalı idamın ve adli hataların ardından, idam cezası cinayet suçları için 1969 yılında kalıcı olarak kaldırıldı.
Ellis’in idamından 2 yıl sonra ise yasalar değiştirilerek, davalarda "azaltılmış cezai sorumluluk" (akıl sağlığı/cinnet) savunmasına izin verilmeye başlandı.
