Çin, dünyanın en hızlı süper bilgisayarlarını sıralayan TOP500 listesinde ABD'yi geride bırakarak ilk sıraya yerleşti. Almanya'nın Hamburg kentinde açıklanan güncel sıralamaya göre Çin'in Shenzhen kentindeki Ulusal Süper Bilgisayar Merkezi'nde bulunan LineShine, dünyanın en güçlü süper bilgisayarı oldu.
LineShine, saniyede 2,198 exaflop işlem kapasitesine ulaşarak ABD'deki El Capitan'ı geride bıraktı. Bu performans, saniyede 2 kentilyondan fazla hesaplama anlamına geliyor ve El Capitan'a göre yaklaşık yüzde 20 daha yüksek bir işlem gücüne işaret ediyor.
Böylece Çin, 2017 yılında Sunway TaihuLight'ın zirvede yer almasından bu yana ilk kez TOP500 listesinin birinci sırasında yer aldı.
Kasım 2024'ten bu yana listenin başında bulunan El Capitan, Kaliforniya'daki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı'nda faaliyet gösteriyor. Listenin üçüncü sırasında ise Tennessee'deki Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı'nda bulunan Frontier yer aldı. Onu Aurora ve Almanya'nın Jupiter sistemleri takip etti.
ABD yaptırımlarına rağmen yükseliş
TOP500 listesinin düzenleyicilerinden ve Tennessee Üniversitesi'nde emeritus profesör olan Jack Dongarra, LineShine'ın başarısının Çin'in gelişmiş çiplere yönelik ABD ihracat kısıtlamalarına rağmen yüksek performanslı bilgi işlem alanında rekabet gücünü koruduğunu gösterdiğini söyledi.
Dongarra, ihracat kısıtlamalarının Çin'in bazı ileri teknolojilere erişimini yavaşlatabileceğini ancak aynı zamanda yerli alternatifler geliştirmek için güçlü bir teşvik yarattığını belirtti. Çin'in büyük ölçekli yatırımlar ve donanım-yazılım entegrasyonu sayesinde bu alanda ilerleme kaydettiğini ifade etti.
Tamamen işlemcilerle çalışıyor
LineShine'ın dikkat çeken özelliklerinden biri de yalnızca merkezi işlem birimleri (CPU) kullanması. Günümüzde yapay zekâ modellerinin çalıştırılmasında yaygın olarak kullanılan grafik işlem birimlerinin (GPU) aksine sistem tamamen CPU tabanlı olarak tasarlandı.
TOP500'e göre LineShine, yalnızca CPU kullanan bir mimariyle 2 exaflop sınırını aşan ilk ve tek süper bilgisayar oldu.
Yapay zekâ çağında rekabet sürüyor
1993 yılından bu yana yılda iki kez yayımlanan TOP500 listesi, süper bilgisayarların performansını LINPACK ölçütü üzerinden değerlendiriyor. Ancak bazı uzmanlar, yapay zekâ çağında hesaplama yöntemlerinin değişmesi nedeniyle listenin geçmişe kıyasla daha sınırlı bir gösterge haline geldiğini düşünüyor.
Buna rağmen uzmanlar, listenin bilimsel araştırmalarda kullanılan süper bilgisayarların kapasitesini ölçmek açısından önemini koruduğunu belirtiyor.
Intersect360 Research kurucu ortağı Addison Snell, Çin'in yeniden listenin zirvesine çıkmasının ABD, Avrupa ve Japonya'da yankı uyandıracağını söyledi. Snell, ABD'nin teknoloji alanındaki liderliğini koruduğunu ancak aradaki farkın eskisi kadar büyük olmadığını ifade etti.
Çin ve ABD son yıllarda yapay zekâ, yarı iletkenler ve ileri teknolojiler alanında yoğun bir rekabet içinde bulunuyor. Nisan ayında yayımlanan Stanford Üniversitesi Yapay Zekâ Endeksi Raporu da Çin'in yapay zekâ modellerindeki performans farkını ABD ile büyük ölçüde kapattığını ortaya koymuştu.
Rapora göre ABD en gelişmiş yapay zekâ modellerini üretmeye devam ederken, Çin patent başvuruları ve endüstriyel robot kurulumlarında öne çıkıyor. Uzmanlar, yapay zekâ ve süper bilgisayar alanındaki rekabetin önümüzdeki yıllarda küresel teknoloji yarışının en önemli başlıklarından biri olmaya devam edeceğini belirtiyor.
