Yapay zeka odaklı girişimlerin istihdam yapısını inceleyen yeni bir çalışma, bu şirketlerin geleneksel girişimlere kıyasla daha küçük ekiplerle faaliyet gösterdiğini ve daha fazla uzman çalışan istihdam ettiğini ortaya koydu.
Harvard Business School ve kâr amacı gütmeyen işletme okulu INSEAD araştırmacıları tarafından hazırlanan “AI-Native Firms” başlıklı çalışma raporunda, 2020-2024 döneminde Y Combinator bünyesindeki girişimler ile aynı dönemde ilk finansmanını alan ABD merkezli girişim destekli şirketler incelendi.
Raporda, “AI-native” olarak tanımlanan yapay zeka odaklı girişimlerin, üretkenliği iki farklı kanaldan artırdığı belirtildi. Bunlardan ilki, şirket içinde çalışanların daha verimli olmasını sağlayan süreç kanalı olarak tanımlandı. Bu kapsamda yapay zekanın kodlama, satış, tasarım ve koordinasyon gibi işlerde çalışanlara destek verdiği ifade edildi.
İkinci kanal ise ürün kanalı oldu. Buna göre şirketler, yapay zekayı doğrudan sattıkları ürünlerin içine yerleştirerek müşterilerin daha önce insan ekipleriyle yapılan bazı işleri ürün üzerinden gerçekleştirmesini sağlıyor.
DAHA KÜÇÜK VE DAHA TEKNİK EKİPLER
Araştırmaya göre yapay zeka odaklı girişimler, benzerlerine kıyasla yüzde 25 daha küçük ekiplerle çalışıyor. Bu şirketlerde mühendis oranı yaklaşık yüzde 13 daha yüksek olurken, giriş seviyesi çalışanların ve yöneticilerin payı her birinde yaklaşık yüzde 15 daha düşük seviyede bulunuyor.
Bulgular, yapay zeka patlamasının kariyer basamaklarının alt kademelerini yeniden şekillendirdiği yönündeki yaygın kabul gören görüşü de test ediyor. Giriş seviyesi çalışanların yapay zekayı kullanarak daha erken aşamada daha büyük sorumluluklar üstlenebildiği ve rutin işleri otomatikleştirebildiği belirtiliyor.
Buna karşın çalışma, yapay zekanın uzman seviyesindeki yeteneklere olan talebi artırdığını gösterdi. Yapay zeka odaklı girişimlerde kıdemli çalışanların payının yüzde 20 daha yüksek olduğu tespit edildi.
UZMAN VE ELİT EĞİTİMLİ ÇALIŞANLAR ÖNE ÇIKIYOR
Araştırmacılar, yapay zeka ile ilişkilendirilen şirketlerin daha küçük, daha yetenekli ve daha teknik çalışanlardan oluşan ekipler kurduğunu belirtti. Raporda, bu çalışanların özellikle seçkin kurumlardan mezun olma, Silikon Vadisi’nde yoğunlaşma ve erkek olma olasılıklarının daha yüksek olduğu ifade edildi.
Bu bulgular, yapay zeka odaklı girişimlerin fırsatlara erişimi demokratikleştirmekten çok, fırsatları zaten güçlü referanslara ve teknik becerilere sahip çalışanlar arasında yoğunlaştırabileceğine işaret ediyor.
DEMOGRAFİK FARKLAR DERİNLEŞEBİLİR
Araştırmacıların dikkat çektiği temel risklerden biri de yapay zekanın demografik farklılıklar üzerindeki olası etkisi oldu. Raporda, yapay zeka araçlarının bu araçları kullananların öğrenme sürecini hızlandırması halinde, farklı benimseme oranlarının hem şirket içindeki bireysel çalışanlar hem de bu şirketleri kuran girişimciler açısından performans farklarını genişletebileceği uyarısı yapıldı.
Çalışma, yapay zeka odaklı girişimlerin yalnızca iş yapış biçimlerini değil, çalışan profillerini ve kariyer fırsatlarının dağılımını da dönüştürdüğünü ortaya koyuyor.
