Birleşik Krallık başbakanı olarak ilk kabine toplantısına başkanlık eden Andy Burnham, görevdeki ilk tam gününü hane bütçeleri üzerindeki baskıyı hafifletmeyi hedefleyen bir enerji vergisi indirimi açıklamak ve İşçi Partisi’nin yönündeki belirgin değişimi gösteren yeniden şekillendirilmiş bir kabineyi tanıtmak için kullandı.
Yeni başbakan, 1 Ekim’den itibaren konut elektrik faturalarındaki katma değer vergisinin (KDV) kaldırılacağını, bunun da ortalama bir haneye yılda yaklaşık 45 sterlin (52,73 avro) tasarruf sağlayacağını açıkladı. AFP’ye göre bu önlemin, içinde bulunulan mali yılda devlete yaklaşık 850 milyon sterline (996 milyon avro) mal olması bekleniyor.
Burnham, “Enerji faturalarındaki vergileri düşürmek, insanların cebine daha fazla para koymak ve umudu yeniden canlandırmak için derhal harekete geçiyoruz” dedi.
Hükümet, vergi indirimlerinin, önceki yönetimin önerdiği ve vergi mükelleflerine 1,8 milyar sterline mal olacağı belirtilen dijital kimlik programından vazgeçilerek finanse edileceğini açıkladı.
Ancak Keir Starmer’ın eski danışmanlarından Darren Jones bu iddiaya itiraz ederek kimlik programının “finanse edilmemiş” olduğunu savundu ve bakanları, sonbahar bütçesinde vergi gelirlerindeki kaybın nasıl telafi edileceğini açıklamaya çağırdı.
Kabinede revizyon
Burnham, bazı İşçi Partili milletvekillerinin başlattığı isyanın ardından parti liderliğine getirildikten sonra Starmer’ın yerine geçtiği pazartesi günü, Downing Street’teki ilk kabine toplantısı için bakanları bir araya getirdi.
Parti içi bölünmelere son verme sözü vermiş olsa da ilk icraatlarından biri, Starmer’la yakından ilişkilendirilen birkaç bakanı görevden alıp siyasi çizgisini paylaşan müttefiklerini terfi ettirmek oldu.
En dikkat çekici atamalar arasında, Starmer döneminde istifa eden iki bakan yer aldı. Eski savunma bakanı John Healey, önceki maliye bakanı Rachel Reeves’in yerine geçerek hükümete maliye bakanı olarak döndü. Eski sağlık bakanı Wes Streeting, kendi liderlik hırslarından vazgeçip Burnham’ı destekledikten sonra savunma bakanı olurken, eski enerji bakanı Ed Miliband da dışişleri bakanlığına getirildi.
Şu ana kadar hükümetin göç politikasını şekillendiren içişleri bakanlığı görevini Shabana Mahmood korurken, bir mülk alımında doğru vergiyi ödemeyerek bakanlık kurallarını ihlal ettiği için istifa eden Angela Rayner kabineye konut bakanı olarak geri döndü.
Burnham, hayat pahalılığı krizine karşı mücadele etme, kira kontrolleri ve otobüs ücreti tavanlarını gündeme alma ve Britanya’yı yeniden sanayileştirmeye, sosyal konutları artırmaya ve Londra’dan bölgelere daha fazla yetki devretmeye odaklanan 10 yıllık bir plan hazırlama sözü verdi.
Yeni başbakan, 2029’a kadar yapılması gereken bir sonraki genel seçim öncesinde yavaşlayan ekonomik büyüme, yüksek borçlanma maliyetleri ve göç konusundaki baskıyla yüzleşmeye hazırlanırken ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile de telefon görüşmeleri yaptı.
