Yeni bir araştırmaya göre, dezenformasyon yayan aktörler, platformun kurallarını ihlal ettikten sonra bile Facebook’ta para kazanmaya devam ediyor.
Teknoloji politikaları alanında çalışan kâr amacı gütmeyen What to Fix ile Bosnalı doğrulama kuruluşu Raskrinkavanje, Meta’nın doğrulama ortaklarından biri tarafından sahte içerik yaydığı için 10'dan fazla kez işaretlenen Bosna’daki 290'dan fazla Facebook sayfasını inceledi (kaynak İngilizce).
Raskrinkavanje’nin analizine göre, dezenformasyon yaydıkları için en az on kez doğrulamacılar tarafından işaretlenen hesaplardan 51’inin “en az bir Facebook para kazanma programına dahil olma geçmişi” bulunuyor.
Bu hesapların üçte biri, Meta’nın farklı gelir kanallarını yalnızca davetle girilebilen tek bir programda birleştirdiği 2024’ten önce, birden fazla para kazanma kanalına kaydolabildi.
Ayrıca dokuz hesap, içeriklerinin performansına göre ödeme yapan söz konusu programa (kaynak İngilizce) katılmaları için Meta’dan davet aldı.
Çalışmada, “Bulgularımız, Meta’nın tekrar tekrar dezenformasyon yayan hesapların gelir elde etmesini engelleme taahhüdünü yerine getirme kapasitesiyle ilgili önemli soru işaretleri doğuruyor” denildi.
Facebook’un çatı şirketi Meta, platformlarında dezenformasyonun yayılmasını durdurmakta zorlandığı için uzun süredir ABD ve Avrupa’da eleştiriliyor.
2016 ABD seçimleri sırasında bilgi bütünlüğüne ilişkin endişelerin ortaya çıkmasının ardından Meta, içerikleri doğrulamak için üçüncü taraf teyit kuruluşlarıyla çalışmaya başladı. Şirket, geçen yıl bazı yerlerde bu imkânları geri çekerek bunların yerine, kullanıcıların platformda potansiyel olarak yanıltıcı bir paylaşımı açıklığa kavuşturmak ya da işaretlemek için not ekleyebildiği Community Notes (Topluluk Notları) özelliğini getirdi.
Rapora göre, Meta ile çalışan üçüncü taraf doğrulayıcıların “sahte” olarak etiketlediği hiçbir içeriğin ya da tık tuzağı (clickbait) içeriklerin para kazanma programlarında yer almasına mevcut şirket politikası (kaynak İngilizce) izin vermiyor.
Şirket, “sahte” içeriği, “gerçeklere hiçbir dayanağı olmayan” her şey olarak tanımlıyor; buna uydurma alıntılar, imkânsız iddialar, komplo teorileri, uydurulmuş içerikler ya da başka bir olayın “kanıtı” olarak kullanılan gerçek medya materyalleri de dahil (kaynak İngilizce).
Ancak raporda, Meta’nın tekrar eden ihlaller için kısıtlama uygularken hangi eşikleri kullandığını belirtmediğine dikkat çekiliyor.
Çalışmada incelenen hesapların bir kısmı, platform kurallarını ihlal ettikleri için sonunda para kazanma imkânından mahrum bırakıldı ya da askıya alındı; ancak bunların yüzde 84’ünün yeniden para kazanma erişimi elde ettiği tespit edildi.
Kısıtlanan hesapların yüzde 50'den fazlası bir ay içinde yeniden faaliyete geçti; bazı durumlarda ise askıya alma süresi yalnızca iki gün sürdü.
Raporda, “Bu durum, Meta’nın, para kazanma politikalarını tekrar tekrar ihlal ettikleri doğru biçimde tespit edilmesine rağmen, kısıtlanan aktörlerin Facebook’ta içeriklerinden para kazanmaya devam etmesine izin vermiş olabileceğini gösteriyor” denildi.
Euronews Next, yorum almak için Meta ile temasa geçti ancak hemen yanıt alamadı.
What To Fix, çalışmalarının sınırlı olduğunu, çünkü Meta’nın platformdaki hesapların para kazanmasına ilişkin bilgileri tutmadığını belirtti.
Bunun yerine doğrulama kuruluşları, hesapların ne zaman para kazanmaya başladığını tespit etmek için yalnızca sürekli güncellenen bir beyan veritabanına ve kendi iç doğrulama arşivlerine başvurabiliyor.
Ayrıca, çalışmanın kapsamının sınırlı olması nedeniyle, Meta’nın diğer pazarlarda başka hesapları kaldırmak için başka doğrulama kuruluşlarıyla da çalışmış olması mümkün.
Buna karşın rapor, Avrupa Birliği’ni, Meta’nın Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamındaki kurallara ve dezenformasyona ilişkin Davranış Kuralları’ndaki, “dezenformasyondan para kazanılmasını önleme” taahhüdüne uyup uymadığını araştırmaya çağırdı.
