Ankara'da 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde düzenlenecek NATO Zirvesi öncesi, Amerika Birleşik Devletleri Araştırmaları Merkezi (USSC) dikkat çeken bir analiz yayımladı.
USSC'nin analizinde, 32 liderin katılım sağlaması beklenen zirvenin, Avrupa-Atlantik güvenlik düzeninin ciddi sınamalarla karşı karşıya olduğu bir dönemde yapılacağı belirtildi.
Raporda, Rusya'nın Batı ile süren gerilimi, Ukrayna'daki savaş, Orta Doğu'daki tansiyon ve ABD'nin Avrupa güvenliğindeki uzun vadeli rolüne ilişkin belirsizlikler, NATO'nun karşı karşıya olduğu başlıca zorluklar arasında gösterildi.
'TÜRKİYE GİBİ KRİTİK KONUMDA BULUNAN ÜLKE YOK'
Analizde, bu tablo karşısında NATO üyeleri arasında Türkiye kadar jeopolitik açıdan kritik konumda bulunan çok az ülke olduğu ifade edildi.
USSC'ye göre Türkiye'nin İstanbul ve Çanakkale boğazları üzerinden Karadeniz'e erişimi kontrol etmesi, Suriye, Irak ve Güney Kafkasya gibi kriz bölgelerine komşu olması ve ittifak içindeki en büyük silahlı kuvvetlerden birine sahip bulunması, Ankara'yı NATO içinde öne çıkaran temel unsurlar arasında yer alıyor.
ANKARA KENDİ STRATEJİK ÇİZGİSİNİ İZLİYOR
Analizde, birçok NATO üyesinin dış ve güvenlik politikalarını Washington ve Brüksel'in çizgisiyle uyumlu hale getirdiği, Türkiye'nin ise 'stratejik özerklik' anlayışıyla hareket ettiği belirtildi.
USSC, Türkiye'nin bu yaklaşımının Avrupa Birliği içindeki benzer tartışmalardan farklı olduğuna dikkat çekerek, Ankara'nın NATO içinde ve dışında ulusal hareket alanını en üst seviyeye çıkarmayı hedeflediğini kaydetti.
Raporda, çok kutuplu hale gelen uluslararası sistemde Türkiye'nin farklı güç merkezleriyle aynı anda ilişkiler kurarak etkisini artırdığı vurgulandı.
'ANKARA ARTIK İTTİFAKIN KENARINDA DEĞİL'
USSC analizinde, 'Ankara artık eskisi gibi ittifakın kenarında yer almamaktadır; aksine NATO içinde kilit bir devlet haline gelmiştir' değerlendirmesine yer verildi.
Türkiye'nin bu yaklaşımının özellikle Rusya-Ukrayna savaşı sürecinde öne çıktığı belirtilen analizde, Ankara'nın Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'ya yönelik saldırısını kınadığı ve Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü desteklediği hatırlatıldı.
Raporda, Türk insansız hava araçlarının savaşın ilk dönemlerinde Ukrayna savunmasında önemli rol oynadığı, buna karşılık Ankara'nın Rusya'ya yönelik Batı yaptırımlarına katılmadığı ifade edildi.
Türkiye'nin Moskova ile Kiev arasındaki müzakere süreçlerinde defalarca arabulucu rolü üstlendiği belirtilerek, bu durumun NATO ile Kremlin arasında iletişim kanallarının açık tutulmasına katkı sağladığı kaydedildi.
SAVUNMA SANAYİSİ VURGUSU
Analizde, Türkiye'nin Ankara'daki zirvede savunma sanayisindeki artan kapasitesini de öne çıkarmasının beklendiği ifade edildi.
USSC, Baykar, TUSAŞ ve ROKETSAN gibi Türk savunma sanayisi şirketlerinin modern askeri teknolojilerde kendini kanıtladığını belirtti. Raporda, bu şirketlerin Avrupa'daki NATO üyeleriyle artan işbirliği dahil olmak üzere ittifakın endüstriyel ve teknolojik dayanıklılığına katkı sağladığı vurgulandı.
Analizde, Ankara'nın bu askeri-sanayi gücünü, NATO içinde vazgeçilmez bir ortak olarak konumunu güçlendirmek için kullanacağı değerlendirmesi yapıldı.
KARADENİZ VE GÜNEY SINIRLARI GÜNDEMDE
USSC'ye göre zirvenin önemli başlıklarından biri de Karadeniz güvenliği olacak.
Analizde, Türkiye'nin Avrupa, Rusya ve Kafkasya arasında bir istikrar unsuru olarak öne çıktığı, Ankara'nın Karadeniz'de daha güçlü NATO deniz varlığı ve daha etkin koordinasyon çağrısı yapmasının beklendiği belirtildi.
Raporda ayrıca, Türk liderliğinin güney sınırları boyunca ortaya çıkan tehditleri Doğu Avrupa'daki tehditler kadar önemli gördüğü ifade edildi.
USSC, Ankara'daki zirvenin Türkiye'nin güvenlik perspektiflerini NATO gündemine daha güçlü şekilde taşıması açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirtti.
Analizde, Türkiye'nin zirveye yalnızca ev sahibi ülke olarak değil, çok kutuplu dünyada NATO'nun stratejik uyumuna katkı sunabilen bağımsız bir orta güç olarak çıktığı değerlendirmesi yapıldı.
