Türkiye-İran Dostluk Sanayici ve İş İnsanları Yatırım Araştırma Derneği (TİDSİYAD) Başkanı Elif Hasdemir, Türkiye ile İran arasında güçlü, güvenilir ve sürdürülebilir ekonomik ilişkiler kurulmasını hedeflediklerini söyledi. 4 Haziran’da ‘Yükselen Asya’da İranlı Kadınların Emperyalizme Direnişi’ konulu fotoğraf sergisinin açılış töreninde konuk ettiğimiz Hasdemir, kızının mezuniyet töreni yerine sergiye katılmayı tercih etmişti.
AİLE BAĞLARIMIZ ÇOK GÜÇLÜDÜR
İran kültürü, aile yaşamı ve İran kadını hakkında neler söylersiniz?
Türkiye gibi bizim de bir imparatorluk geçmişimiz ve köklü bir kültürümüz var. Hikayelerimiz, masallarımız, tüketimimiz, kültürümüz aynı.
Ev ve aile kültürü İran’da çok önemli, aile kavramı kutsaldır. Evler bakımlıdır. Misafir ağırlamayı çok severiz, en iyi şekilde ağırlarız. El emeğini sergilemek bizde çok önemlidir. İranlı kadın özgürdür. Erkek ailesine bağlıdır, eşine çok düşkündür, çok saygılıdır. Kadın da eşine aynı saygıyı gösterir. Evde hakimiyet kadındadır. Kadın evinde, dışarıda olduğu gibi hep bakımlıdır. Aile bağlarımız çok güçlüdür. Sık sık ailemi görmeye Tebriz’e gidiyorum. Kültürlü bir ailede yetiştim. Doğum yerim Tebriz’de, çoğunluk Azeri Türkü’dür. Milli dilimiz Farsça. İran kültürü ve gelenekleriyle yetiştim.
İran devleti ve İran halkı eğitime çok önem verir. Kitaplarımız dolu dolu. Öğretmen okulda eğitim verir, aileler öğretmeni ve çocuklarını yakından takip ederler. Aileler okulla içli dışlıdır. İyi eğitim almak için öğrenciler rekabet halindedir. Aileler çocuklarının kendi ayakları üzerinde durabilmelerini amaçlarlar. İran’da kadınlar eğitimlidir. Doktorlar, mühendisler çoğunluktadır. Üniversitelerin yüzde 70’i kız öğrenci. Üniversitelerde karma eğitim veriliyor. Kız ve erkek öğrenciler günümüzde yapay zekâ üzerinde çalışıyorlar. Eğitimli kadınlar iş bulmakta zorlanmıyor. Kadın her iş alanında var. Ama onların önceliği çocukları ve aileleridir. Tercihlerini çocuklarının iyi yetiştirilmesi konusunda kullanıyorlar. Meclis’te kadın milletvekilleri var. Ulaştırma Bakanımız kadın.
İKTİDAR VE MUHALEFET KENETLENDİ
Eğitimde, hiçbir ayrımcılık söz konusu değil. Tüm dinlere saygılıyız. Dinde zorlama da yok. Kadınlara kıyafet konusunda baskı söz konusu değil. İran yanlış tanıtılıyor. İran’da insanların baskı gördüğü ve bu yüzden ülkelerini terk ettikleri söyleniyor. Bu da doğru değil. ABD-İran savaşında iktidarı ve muhalefeti kenetlendi ve emperyalizme karşı mücadele ediyorlar. Ülkelerinin bağımsızlığı için kadın erkek ülkelerine sahip çıkıyorlar. Ülkelerini terk etmiyorlar. Bence kendi ülkesine saygı göstermeyen, gittiği ülkeye de saygı duymaz.
Türkiye-İran ilişkilerini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Türkiye ve İran iki devlet ama bence tek millettir. Tarihimize baktığımızda binlerce yıldır iyi komşudurlar. Pek çok ülke tarih sahnesinde değilken Türkiye ve İran her alanda işbirliği içinde olmuştur. Her alanda birbirlerini tamamlamışlardır. İki üreten, kardeş ülkeyiz. Bu ilişkiyi kimse engelleyemez. İran, Türkiye ile işbirliği içinde çalışmaya hazır. Bu dostluğu bozmaya çalışanlar olsa da İran ve Türkiye buna izin vermeyecek. Böyle günler için el ele, sırt sırta olmak, kenetlenmek lazım ki başkaları bizlere sırtlanmasın. Savaş bittiğinde işbirlikleri daha güçlenecektir, el ele verildiğinde müthiş bir enerji ortaya çıkacaktır.
