Nature Medicine dergisinde yayımlanan araştırma, Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacıları tarafından yürütüldü. Bilim insanları, kişinin kronolojik yaşından ziyade vücudunun gerçek biyolojik durumunu ifade eden "biyolojik yaş" kavramına odaklandı. Çünkü aynı yaşta olan iki kişinin organları, bağışıklık sistemi ve metabolizması birbirinden oldukça farklı durumda olabiliyor. Genetik yapı kadar yaşam tarzı, beslenme alışkanlıkları, çevresel etkenler ve stres gibi faktörler de biyolojik yaşın ilerleme hızını doğrudan etkiliyor.
Araştırma, Genç Nesillerin Daha Hızlı Yaşlandığını Gösteriyor
Araştırma kapsamında İngiltere'deki UK Biobank veritabanından 154 binden fazla kişinin, ABD'deki NIH All of Us araştırma programından ise 10 bini aşkın katılımcının sağlık verileri incelendi. Araştırmacılar, biyolojik yaş hesaplamasında uzun süredir kullanılan PhenoAge, Klemera-Doubal Method ve metabolomik yaş skorları gibi farklı yöntemlerden yararlandı. Bu yöntemler, kandaki biyolojik belirteçleri analiz ederek kişinin vücudunun biyolojik açıdan kaç yaşında göründüğünü hesaplıyor.
Araştırmada ayrıca yalnızca genel biyolojik yaş değil, belirli organların ne kadar hızlı yaşlandığı da incelendi. Bunun için araştırmacılar, kanda dolaşan ve farklı organlarla ilişkilendirilen proteinleri analiz ederek bağışıklık sistemi, yağ dokusu ve diğer organların biyolojik yaşını ayrı ayrı tahmin etti. Böylece herhangi bir cerrahi müdahaleye gerek kalmadan tüm vücuttaki yaşlanma süreci değerlendirilebildi.
Elde edilen sonuçlar ise dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. İngiltere'de 1965-1974 yılları arasında doğan kişilerin, aynı yaşta karşılaştırıldığında 1950-1954 doğumlulara göre daha ileri biyolojik yaş belirtileri gösterdiği görüldü. ABD'de ise fark çok daha belirgindi. 1990-1999 yılları arasında doğan katılımcılar, aynı yaş grubundaki 1965-1969 doğumlulara kıyasla belirgin şekilde daha yüksek biyolojik yaş değerlerine sahipti.
Araştırmacılar bunun kesin nedenini henüz bilmiyor. Ancak modern yaşam tarzının bunda önemli rol oynadığı düşünülüyor. Artan obezite oranları, metabolik bozukluklar, yağlı karaciğer hastalığı, düzensiz uyku, düşük fiziksel aktivite, kronik stres ve çevresel kirleticilerin uzun vadede vücudu daha hızlı yıpratıyor olabileceği değerlendiriliyor.
Daha Hızlı Yaşlananlarda Kanser Riski de Artıyor
Araştırmacılar ayrıca bu ilişkinin yalnızca genetik faktörlerle açıklanamayacağını belirtiyor. Çünkü analizlerde kişilerin kalıtsal kanser riski ve yaşlanmayla ilişkili genetik özellikleri de hesaba katıldıktan sonra bile biyolojik yaş ile kanser arasındaki bağlantı varlığını korudu. Bu da biyolojik yaşın, genetik testlerin tek başına sağlayamadığı ek bilgiler sunabileceğine işaret ediyor.
