Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesinin yeni kıtalararası balistik füze sistemi Sarmat’ı başarıyla test ettiğini açıkladı. Putin, bu füzenin 35 bin kilometreye kadar menzile sahip olduğunu ve ABD’nin füze savunma sistemlerini Güney Kutbu üzerinden alışılmadık uçuş rotalarıyla aşabileceğini iddia etti. Rusya’nın stratejik nükleer kuvvetleri tarafından yapılan açıklamalarda, Sarmat’ın en son mayıs ortasında yeniden test edildiği ve bunun 2019’dan bu yana ilk başarılı test olduğu belirtildi. Sarmat, Sovyet döneminden kalan ve 10’a kadar savaş başlığı taşıyabilen SS-18/R-36M2 Voevoda füzesinin yerini alması planlanan yeni ağır sınıf sıvı yakıtlı ICBM olarak geliştiriliyor. Putin ayrıca sistemin yıl sonuna kadar “savaş görevine” hazır olacağını söyledi. Ancak uzmanlara göre bu açıklamalar, yıllardır süren gecikmelerle dolu bir programın kesinleşmiş başarısından ziyade siyasi bir mesaj niteliği taşıyor.
ON YILI AŞTI
Savunma sanayii kaynaklarına göre Sarmat füzesinin geliştirilme süreci 2011 yılına kadar uzanıyor. Başlangıçta füzenin 2020’ye kadar konuşlandırılması hedeflenmişti, ancak bu takvim hiçbir zaman tutturulamadı. Programın Makeyev Tasarım Bürosu’na verilmesi baştan itibaren tartışma yarattı. Çünkü bu kurum daha önce kara konuşlu değil, denizaltıdan fırlatılan balistik füzeler üzerine uzmanlaşmıştı. Ayrıca Sovyet döneminde bu büyüklükte bir kara füzesi tasarlama deneyimine sahip değildi. Geliştirme süreci boyunca çok sayıda teknik aksaklık yaşandı. 2017 ve 2018 yıllarında bazı testlerde ilerleme sağlansa da ilk uçuş testi ancak 2022’de gerçekleştirilebildi. Bu tarih, planlanan takvimin en az iki yıl gerisindeydi. Programın gidişatının kötüleştiği dönemlerde üretim tesislerinde yangın çıktığı ve Savunma Bakanı’nın haftalık rapor talep ettiği gibi ciddi sorunlar yaşandığı da rapor edildi.
BAŞARISIZ TESTLER
2023 yılında yapılan ikinci uçuş testi başarısız olurken, 2024’teki üçüncü test çok daha ciddi bir arızayla sonuçlandı. Füze fırlatıldıktan sonra motor ateşlenemedi ve geri düşerek patladı. Patlama, Plesetsk askeri uzay üssünde ciddi hasara yol açtı ve büyük bir krater oluşmasına neden oldu. Bu durum, sistemin teknik güvenilirliği konusunda yeni soru işaretleri yarattı. Değerlendirmelere göre bu tür bir arıza, Sovyet dönemindeki bazı eski R-36M2 test başarısızlıklarıyla bile benzerlik gösteriyor.
NEDEN DEVAM EDİYOR?
Analize göre Sarmat programının tüm sorunlara rağmen sürdürülmesinin üç temel nedeni bulunuyor. Bunlar kurumsal rekabet ve iki stratejik askeri gerekçe olarak gösteriliyor. Rus savunma sanayisi içinde farklı tasarım büroları arasında yoğun bir rekabet bulunuyor. Sıvı yakıtlı ve katı yakıtlı füze sistemleri üreten kurumlar, hem bütçe hem de stratejik öncelik için yarışıyor. Makeyev Bürosu ile NPOmash ve Moskova Termal Teknoloji Enstitüsü arasındaki çekişme, programın yönünü belirleyen önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Bu kurumlar arasında hem teknik hem de politik düzeyde ciddi bir rekabet yaşanıyor.
ABD'YE KARŞI STRATEJİ
Sarmat’ın yalnızca teknik bir silah değil, aynı zamanda stratejik bir karşı hamle olduğu belirtiliyor. Özellikle ABD’nin giderek gelişen füze savunma sistemlerini aşmak için tasarlandığı ifade ediliyor. ABD’nin Alaska ve Kaliforniya’daki GMD (Ground-Based Midcourse Defense) sistemi, son yıllarda genişletilerek daha güçlü hale getirildi. Yeni nesil önleyici sistemlerin devreye girmesiyle bu savunma ağının daha da gelişeceği öngörülüyor. Sarmat’ın çok sayıda nükleer başlık taşıma kapasitesi sayesinde savunma sistemlerinde “aşırı yükleme” etkisi yaratabileceği belirtiliyor.
[email protected]
Kaynak: Web Özel
