İlayda SORKU
UNI Global Union, 21 ülkede 5 bin 857 temizlik ve güvenlik görevlisiyle gerçekleştirilen “Aşırı hava koşullarıyla başa çıkmak” başlıklı araştırmanın raporunu yayımladı. Rapor, iklim krizinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, aynı zamanda emekçilerin sağlığını, güvenliğini ve gelirini doğrudan tehdit eden bir çalışma yaşamı sorunu haline geldiğini ortaya koydu. Araştırmaya göre işçilerin yüzde 62’si son üç yılda aşırı hava olaylarının işlerini etkilediğini belirtirken her 10 çalışandan 7’si en az bir fiziksel sağlık sorunu yaşadı.
Nisan-Mayıs 2026 döneminde yapılan araştırmada katılımcıların yüzde 65,9’unu güvenlik görevlileri, yüzde 31,1’ini temizlik görevlileri oluşturdu. Türkiye, 1005 katılımcıyla veri setinin yüzde 18,1’ini oluşturarak araştırmanın en yüksek katılım sağlanan ikinci ülkesi oldu.
Araştırma, aşırı hava olaylarının işçiler üzerinde sistematik bir korumasızlık yarattığını ortaya koydu. İşçilerin yüzde 36’sı sıcak çarpması veya susuz kalma, yüzde 32’si baş ağrısı veya baş dönmesi, yüzde 20’si ise solunum yolu rahatsızlıkları yaşadı. Katılımcıların yüzde 70’i aşırı hava koşulları nedeniyle stres, kaygı veya zihinsel yorgunluk yaşadığını ifade etti.
ÖNLEM YOK
İşçilerin yüzde 35’i aşırı hava olayları nedeniyle vardiya veya gelir kaybına uğradı. Hava koşullarına bağlı acil durumlarda ücretli izne erişebilenlerin oranı ise yalnızca yüzde 4,9’da kaldı. Araştırma, işverenlerin yaklaşık dörtte birinin aşırı hava olayları karşısında hiçbir koruyucu önlem almadığını ortaya koydu. İşçilerin yalnızca yüzde 7,2’si aşırı hava olaylarına yönelik güvenlik eğitimine erişebildi.
Türkiye’den araştırmaya katılan güvenlik görevlileri, ağır çalışma koşullarını ve işveren baskısını doğrudan dile getirdi. Bir güvenlik görevlisi, “Aşırı hava koşullarında tek güvenlik çalıştığım için ne olursa olsun gitmek zorundayım” sözleriyle personel eksikliğinin yarattığı zorunlu çalışma baskısını anlattı.
Bir başka çalışan ise işyerlerindeki yetersiz fiziki koşullara dikkat çekerek “Çalıştığımız bazı noktalar soğuk, üşüyoruz. Klimalar soğuk üflüyor bazen. Bazı noktalara ısıtıcı verilmiyor” dedi.
Araştırmada yer alan işçiler, hava koşullarına bağlı sağlık sorunları yaşadıklarında işveren baskısıyla karşılaştıklarını da aktardı. Bir işçi yaşadıklarını, “Çalışırken hasta oluyorum; sağlık raporu alınca sorun çıkartıyorlar. Ne yapalım biz?” sözleriyle ifade etti.
Araştırmaya göre güvenlik görevlileri en çok açık alanlarda doğrudan sıcak, soğuk ve yağışlı hava koşullarına maruz kalırken temizlik görevlileri yetersiz havalandırılan kapalı alanlarda artan sıcaklık ve kötü hava kalitesi nedeniyle sağlık sorunları yaşadı. Temizlik görevlileri arasında sıcak çarpması, susuz kalma, solunum yolu rahatsızlıkları, kas ve eklem ağrıları ile kronik yorgunluk öne çıkan sorunlar arasında yer aldı.
