Trump le Erdoğan, F-35 ve CAATSA yaptırımları gibi kronik problemler Ankara’da çözdü. İki lider, stratejik ortaklığı geliştirip küresel krizler için de birlikte hareket etme kararı aldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile yapacakları baş başa görüşme öncesinde basının sorunlarını cevaplandırdı. F-35 konusunda Türkiye’nin beklentilerini bir kez daha dile getiren Erdoğan, KAAN için daha önce Başkan Trump’ın verdiği müjdeyi Ankara’da da tekrarlamasını beklediklerini ifade etti. Erdoğan, ayrıca, hem baş başa görüşme hem de NATO zirvesinden Türkiye ve dünya barışı için hayırlı sonuçlar çıkacağına inandığını dile getirdi.
Erdoğan Gazze’de barış için bu NATO zirvesini önemsediklerini de ifade ederken, Ukrayna için de aynı dilekte bulunduğunu belirtti.
İşte Erdoğan’ın açıklamalarından satır başları:
■ Trump’ın ziyareti bizlere ayrı bir güç katmıştır. Kendilerine hoş geldiniz diyorum. Bu ziyaretin ne kadar önemli olduğunu ifade etmek istiyorum. NATO liderler zirvesinin bugün Ankara’da yapılıyor olması ve tüm liderlerin ülkemizde bir araya gelmesi bize ayrı bir güç katacaktır.
TRUMP’IN SÖZÜ VAR
■ Tabii F-35 bizim için yeni bir konu değil ve bunu daha önce de ABD ile görüştük ve biz 5 uçağın da sözünü aldık ve sayın Trump’ın bize ayrıca sözü var.
■ F-35 ile ilgili kendilerinden aldığımız sözün geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum ve bu konuda da sayın Trump daima sözünün arkasındadır. F-35 konusunda da hayırlı bir karar çıkacağına inanıyorum.
MÜJDEYİ BEKLİYORUZ
■ KAAN motorları konusunu Liderler Zirvesi’nde değerli dostumla görüşeceğiz. İnanıyorum ki bize verdiği müjdeyi burada tekrar edecektir.
■ Bu süreçte bizler aynı şekilde İran ABD ilişkilerini nasıl bir düzleme kavuştururuz onun gayreti içindeyiz. Elimizden geleni yaparak dünya barışı için hep birlikte çalışıyoruz çalışacağız.
■ Gazze konusunda değerli dostumla bunları da konuşarak özellikle bu bölgedeki barışı sağlamak için bu liderler zirvesini çok önemsiyoruz ve zirveden bir kararın çıkmasını da hayra yoruyoruz.
■ NATO’da iki önemli ülke olarak bizler bu zirveden güçlü bir çıkışı sağlayacağız ve bunu da başaracağımıza inanıyorum. Biz Rusya Ukrayna arasındaki gelişmeleri değerli dostum ile paylaşıp görüşeceğiz ve ona göre adımlarımızı atacağız.
ABD Başkanı Donald Trump, NATO zirvesine katılmayı düşünmediğini ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan ile kimyalarının çok iyi tuttuğunu ve onun için bu zirveye katıldığını dile getirdi.
“Erdoğan’a çok büyük bir saygım var” diyen Trump, CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağına da dikkat çekti ve “Ben dostlarıma yaptırım uygulamayı sevmiyorum” ifadelerini kullandı. Türkiye’yi ‘güçlü bir ülke’ olarak tanımlayan Trump, Türk ordusu için de, “Çok güçlüler” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’nin F-35 konusunda beklentilerinin farkında olduğunu kaydeden Trump, bu konuda gerekeni yapacaklarını da sözlerine ekledi. Trump Türkiye ekonomik ilişkiler olarak da çok iyi bir dönem geçirdiklerini kaydetti.
İşte Trump’ın açıklamalarından satır başları:
■ Erdoğan ile çok yakın arkadaş, dostuz. Havalimanına iner inmez adımın konulduğu bina ile karşılaşmak çok güzel. Başından beri iyi ilişkimiz var. Çok özel bir ilişki aramızdaki.
■ Erdoğan olmasa NATO’ya gelmezdim. İki harika dostuz. Erdoğan harika iş çıkarıyor. Havalimanı çok güzel, yollar yepyeni, tüm dünyada saygı görüyorsunuz. Aramızdaki ilişkiler çok iyi, Erdoğan ile kimyamız tuttu. Türkiye askerî olarak da çok güçlü. Gerçekten çok önemli bir kişi Sayın Erdoğan... Sayın Erdoğan’a saygım çok fazla. Burada olmak bir onur.
■ Her iki ülkenin de çıkarına olacak konulardan bahsedeceğiz. İran’dan da bahsedeceğiz. Türkiye ile çok fazla ticari ilişkilerimiz, harika çalışmalarız var. Sizinle birlikte olmak bizim için bir şeref.
■ Bu bizim vereceğimiz karar. Çok iyi ilişkimiz var. Herkes neden bunu yapmayalım ki diyor. Çoğu ülkeden de sadık aynı zamanda Türkiye. Üzerine düşündüğümüz konu. Dünyanın en iyi uçağı F-35 ve bunu düşüneceğiz.
■ Rusya Devlet Başkanı Putin ile görüştüm. Sayın Erdoğan’a da çok saygı duyar kendisi. Zelenski ile de görüştüm. Bence bir sonuca ulaşacağız. Ben 8 savaşı durdurdum bence 9’uncuya da ulaşacağız.
■ Yaptırımları iptal edeceğiz, tamam mı. Bunu cevaplamakta vakit kaybedilmesini istemem. Bu yaptırımları kaldıracağız. Zamanı geldi. Biz dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz. Ben dostumu yaptırımlarla boğmak istemiyorum.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Trump’ı Ankara Havalimanı’nda uçağın kapısında karşıladı. Birbirlerine sarılan iki liderin samimi ve gülücükler içerisinde sohbeti dikkat çekti.
Asker selamlaması ayaküstü sohbet eden Erdoğan ve Trump arasında şu konuşma geçti:
Trump: “This is the first flight of this plane.” (Bu, bu uçağın ilk uçuşu.)
Trump: “...the first time.” (...ilk defa.)
Erdoğan: Evet, evet biliyorum. Duydum.
Trump: “Now it’s brand new.” (Şu an yepyeni.)
Çevirmen (Cumhurbaşkanı Erdoğan’a dönerek): “...ilk uçak olarak kullanılıyor, o hediye olarak verildiği için.”
Erdoğan: “Katar’dan geldi.”
Çevirmen (Trump’a dönerek): “Qatar, as a gift.” (Katar’dan, hediye olarak.)
Trump: “Yeah, yeah... (Evet, evet biliyorum. Duydum.)
Trump: “Eight hundred million dollars.” (Sekiz yüz milyon dolar.)
Trump: “Brand new.” (Yepyeni.)
Trump: (Çevirmene dönerek): “How are you? OK?” (Nasılsınız? İyi misiniz?)
Çevirmen: “Thank you.” (Teşekkür ederim.)
İki lider daha sonra asker selamlamaya geçti. Trump en başta durunca Erdoğan, Başkan’ı kolundan tutarak askeri selamlayabileceği yere götürdü.
Trump, Muhafız Alayı Tören Kıtası’nı Türkçe “Merhaba asker” diyerek selamladı. İki lider daha sonra Şeref Salonu’na geçti.
NATO Genel Sekreteri Rutte’nin karşıladığı Ukrayna lideri Zelenski’ye Avrupa’dan maddi destek sözü geldi. Alman Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, müttefiklerin Ukrayna’ya 140 milyar avro yardım edeceklerini açıkladı.
NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi çerçevesinde Ankara’da düzenlenen Savunma Sanayii Forumu’nda konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın atacağı yeni adımları duyurdu. Hava üstünlüğünü stratejik bir hamle olarak gördüklerini belirten Rutte, bu amaçla 10 Airbus A330 MRTT uçağının Çok Uluslu Çok Amaçlı Tanker Taşımacılık Filosu’na katılacağını açıkladı.
Rutte ayrıca, “NATO’nun gök yüzündeki gözleri” olarak kabul ettikleri “Boeing E-3 Sentry AWACS Havadan Erken Uyarı ve Kontrol uçağının” artık miadını doldurduğunu belirterek, bunun yerine ittifakın 10 Saab uçağı alacağını sözlerine ekledi.
Rutte, sanayi üretimi alanında transatlantik iş birliğine yönelik “NATO Engine” adlı yeni bir girişimi de duyurdu ve “Bu sayede her şeye erişim sağlayabileceğiz” diye konuştu.
NATO’nun büyük bir endüstriyel devrim içerisine girdiğini ifade eden Rutte, “Tek bir ülke, endüstriyel devrimi tek başına sağlayamaz. Birlikte yapmak zorundayız. Biz NATO’yuz. Bizler kabiliyetlerimizi, teknolojimizi, sanayimizi bir araya getiriyoruz. 32 ülkenin varlıklarını bir araya getiriyoruz. Bu oldukça kuvvetli bir şey. Gerçek bir ilerleme kaydettik, bunu görüyoruz. Ve doğru yönde ilerlemeye devam ediyoruz. Strateji net aslına bakarsanız. Ama maç bitmedi henüz ve bu maçı kazanmak istiyorsak da tüm ekip üyelerimizin üzerine düşeni yapması gerekiyor” dedi.
Savunma Sanayi Başkanı Haluk Görgün, “NATO Zirvesi’nde imzalanan ve ASELSAN, ROKETSAN, STM, TÜBİTAK’ın da yer alacağı projeler İttifak’ın caydırıcılık mimarisinin omurgasını oluşturacak” dedi.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ankara’daki NATO Zirvesi’nde Avrupa güvenliği için yeni bir döneme girildiğini bildirdi. AB ülkelerinin yeniden silahlandığını ifade eden Leyen, Avrupa’nın savunma politikaları ve İttifak bünyesindeki askerî gelişmelere dikkati çekti. AB Komisyonu Başkanı, şu ifadeleri kullandı: “Bugün Ankara’da NATO müttefikleriyle birlikteyim. Avrupa güvenliği açısından yeni bir döneme girdik. AB üye ülkeleri, Avrupa’yı savunmak ve aynı zamanda İttifak’ı güçlendirmek için yeniden silahlanıyor. Savunma harcamalarını iki katına çıkarıyorlar. Avrupa, savunma sanayi tabanını yeniden canlandırarak kıtada kaliteli istihdam imkânları sağlıyor.”
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ankara’daki NATO Zirvesi’nde hep birlikte bir “Ankara Ruhu” uyandırmayı başarabilmeyi umduğunu söyledi. Ankara’daki zirvenin çalkantılı bir dönemde gerçekleştiğini ifade eden Merz, “Bu dönemde özgürlüğümüzün ve güvenliğimizin garantisi olarak güçlü ve birleşmiş bir NATO’ya ihtiyacımız var” dedi. Zirvede Ukrayna’daki savaşın da gündemde olacağını dile getiren Merz, “Ankara, bu savaşta bir dönüm noktası olabilir” şeklinde konuştu.
TUSAŞ tarafından geliştirilen Türkiye’nin yerli insansız hayalet savaş uçağı ANKA-3, NATO Zirvesi için gösteri uçuşu düzenledi. ANKA’nın ardından Hürjet, Kızılelma, Hürkuş, Atak ve Gökbey de havalandı.
