Artık Tripadvisor'da gezinirken tatilciler, baktıkları otelin sayfasının en üstünde yapay zekâ tarafından hazırlanmış bir özetle karşılaşıyor.
Bu özetler, tesis hakkında hızlı ve pratik bilgi vermesi açısından faydalı görünebilir, ancak kısa süre önce yayımlanan Birleşik Krallık merkezli tüketici örgütü Which?'in soruşturmasına göre, aşağıya kaydırıp konuk yorumlarına bakıldığında bazen bambaşka bir tablo ortaya çıkıyor.
Gıda zehirlenmesi siciline sahip 'tertemiz' otel
Tripadvisor'ın yapay zekâ özeti, Yeşil Burun'daki beş yıldızlı, her şey dahil Riu Palace Santa Maria'yı “pek çok seyahatseverin tercih ettiği”, “geniş odalara” ve “övgü dolu yorumlar alan çeşitli restoranlara” sahip bir tesis olarak tanımlıyor; temizliği de kısaca “tertemiz” diye özetliyor.
Oysa Tripadvisor'daki son yorumlar çok farklı bir tablo çiziyor.
Riu Palace konukları “son derece kötü hijyen koşulları”, “en temel temizlik ve hijyen standartlarının bile olmaması” ve “berbat, tatsız, güvensiz ve yenmeyecek durumda” bir yemekten söz ediyor.
Bir konuk kendisine çiğ tavuk servis edildiğini anlattı; bir diğeri açık büfede sinekler ve kuşlar olduğunu gösteren fotoğraflar paylaştı; bir başkası ise “kabusa” dönüşen tatilinde oturma alanının yanında “küçük, kızarmış ölü fareler” gördüğünü yazdı. Tüm ailesi hastalanan bir başka misafir ise şu uyarıda bulundu: “Burası tatilleri mahveder, hatta can almaya bile aday.”
Which? bu yıl mart ayında kontrol yaptığında, Riu Palace hakkında gıda zehirlenmesine atıfta bulunan 102 yorum vardı.
Tesiste ayrıca yalnızca Aralık 2025 ile Nisan 2026 arasında paylaşılan 32 adet bir ve iki yıldızlı yorum yer alıyor; bunların 14'ünde, gruptaki en az bir kişinin ciddi bir gıda zehirlenmesi geçirdiği belirtiliyor. Birçoğu hastaneye kaldırıldı, bazıları tatilini erken kesip eve döndü ve bu yıl bir misafir hayatını kaybetti.
Otel şu anda, tesiste konakladıktan sonra hastalandığını söyleyen en az 412 tatilciyi temsil eden toplu bir hukuk davasının tarafı; 2023'ten bu yana yedi ölüm bildirildi.
Tripadvisor'ın bir başka yapay zekâ aracı, Ollie adlı etkileşimli seyahat planlama botu da tatilcileri kötü hijyen konusunda uyarmakta başarısız oldu. Riu Palace'da gıda zehirlenmesine yakalanma riski kendisine doğrudan sorulduğunda Ollie, gıda zehirlenmesinin “oldukça düşük ihtimal” olduğunu söyleyerek tesisin “yüksek hijyen standartlarıyla güçlü bir itibara sahip” olduğunu savundu.
Yapay zekâ özetleri ciddi sorunları hafife alıyor
Which? Tripadvisor'a yapay zekâ özetlerini sorduğunda şirket, “şeffaflık ve tarafsızlığı” öncelediğini, özetlerin ise listelerle ilgili hem olumlu hem olumsuz topluluk geri bildirimlerini yansıttığını söyledi.
Tripadvisor ayrıca Which?'e, yapay zekâ sohbet asistanı Ollie'nin “ayrıntı ve güncelliğe göre seçilen bir dizi yorumu, dil ve bağlama göre eşleştirerek” kullandığını aktardı, ancak bunun hâlâ “geliştirme aşamasında” bir ürün olduğunu belirterek, tüketici örgütünün paylaştığı ve özetlerle yorumların örtüşmediği çeşitli örnekleri şimdi aktif olarak incelediğini de ekledi.
Which?'in tespitlerine göre Riu Palace, Tripadvisor'ın yapay zekâ özetinde ciddi gıda zehirlenmesi şikâyetlerine yer verilmeyen tek otel değil.
Son 12 ay içinde Cancun'daki Garza Blanca resortta konaklayan çok sayıda misafir, aralarında bir düğün grubunun da bulunduğu, hastalandıklarını yazdı. Buna karşın Tripadvisor'ın yapay zekâ özeti yine son derece olumlu: Tesisi “lekesiz temizlik”le övüyor ve yemek seçeneklerinin “olumlu geri bildirimler topladığını” belirtiyor.
Benzer bir örnek de Dominik Cumhuriyeti'ndeki Occidental Caribe. Yakın tarihli bazı yorumlarda otel, 2026 Mart ayında yazılan bir değerlendirmede de görüldüğü gibi “tam bir felaket ve ürkütücü” diye tanımlanıyor. Bir başka konuk ise buradan “insanın hayal edebileceği en kötü yer” diye söz etti.
Bir misafir odasının lağım koktuğunu, birlikte seyahat ettiği 68 kişilik düğün grubunun yarısının hastalandığını anlattı. Ocak ayında konaklayan biri ise tüm otelin küf koktuğunu yazdı. Birçok yorumcu, akan suya erişim olmadığını belirtti; bu nedenle duşu şişe suyla almak zorunda kalan bir misafir de oldu.
Buna karşılık yapay zekâ özetinde otelin “bol” imkânları öne çıkarılıyor; temizlikten yalnızca “tutarsız” diye muğlak bir ifadeyle ve “bakım sorunları”ndan yüzeysel biçimde bahsediliyor.
Yapay zekâ cinsel tacizi “hizmette aksama” diye geçiştiriyor
Yapay zekâ özetlerinin görmezden geldiği başka riskler de var. Türkiye'nin Antalya kıyısındaki Kaia Coracesium'da geçen yaz konaklayan bazı misafirler, erkek otel çalışanlarının tekrarlanan cinsel tacizleri nedeniyle kendilerini güvende hissetmediklerini, uygunsuz şakalar ve hareketlere maruz kaldıklarını ve sosyal medyada arkadaşlık talepleriyle rahatsız edildiklerini yazdı.
İki farklı konuk, erkek bir çalışanın kızlarını takip edip sosyal medya hesaplarının bilgilerini istediğini bildirdi. Bu vakalardan birinde, yorumcu, restoran çalışanlarından birinin merdivenlerden odasına kadar peşinden geldiğini anlattı.
Tripadvisor'ın yapay zekâ özeti ise buradaki hizmeti “samimi” diye tanımlıyor. Ciddi iddialara en fazla şu ifadeyle, dolaylı biçimde değiniliyor: “Birkaç kişi tarafından [hizmette] aksaklıklar not edildi.”
Yapay zekâ yorumları “kolay hazmedilir” hale getiriyor
Bu durum, şirketin yapay zekâ sistemlerinin bu tür iddiaları tespit edip özetlerine yansıtma kapasitesine sahip olduğunu, az sayıda yorumcunun dile getirdiği endişelerin bile gerektiğinde özetlere girebileceğini gösteriyor.
Ancak bu tür atıfların neden tutarlı biçimde yer almadığı ve yer aldığında da neden önemini küçümsüyormuş gibi görünen bir dille aktarıldığı sorusu hâlâ yanıtsız.
Tripadvisor, özetlerinin “son yorumları okumak, en yaygın temaları belirlemek ve bunları kısa, sade İngilizce özetlere dönüştürmek için büyük dil modelleri ve doğal dil işleme tekniklerini kullandığını” ve amacının “Tripadvisor yorumları ve görüşlerindeki içeriği olabildiğince kolay okunur kılmak, ancak aynı zamanda olumlu ve olumsuz görüşlerin geniş yelpazesini, hiçbirine ayrıcalık tanımadan yansıtmak” olduğunu belirtti.
Şirket, Which?'e özetlerin aylık olarak güncellendiğini, her güncelleme anında “önceki 12 aylık yorumlara dayandığını” ve derecelendirmeden bağımsız biçimde tüm yorumların eşit muamele gördüğünü, özetlerde yorumcuların en sık dile getirdiği noktaların öne çıkarıldığını söyledi.
Karşılaştırma yapmak için Which?, rakip platformların oteller için yapay zekâ özetlerine yaklaşımını da inceledi. Google, yapay zekâ özetlerinde bağlamı çok daha iyi yönetiyor. Google'ın Riu Palace'a ilişkin genel görünümü, “hastalanma ihtimali” konusunda uyarıda bulunarak “hastalık salgınlarına” ve “açık büfe alanlarında kuşlar olduğuna dair endişelere” dikkat çekiyor.
Tüketici örgütü ayrıca, Google'ın yapay zekâ özetini, Which?'in 10 yılı aşkın süredir otel anketlerinde en kötü zincir olarak değerlendirdiği Britannia otelleri için Tripadvisor'ın özetleriyle de kıyasladı.
Londra'daki Britannia International oteli için Google, otelin “Birleşik Krallık'taki en kötü otel zincirlerinden biri olarak sık sık değerlendirildiğini” isabetli biçimde aktarıyor; konukların “pis” koşullara ve “korkunç” hizmete ilişkin yorumlarını özellikle vurguluyor. Tripadvisor'ın aynı otele dair özetinde ise konukların “çoğu zaman temiz odaları övdüğü” belirtiliyor ve atmosfer “büyüleyici” diye tanımlanıyor.
“Yapay zekâ ürünü içeriğe körü körüne güvenmeye gerek yok”
Soruşturma sonrası Tripadvisor sözcüsü şu açıklamayı yaptı: “Yapay zekâ özetlerimiz, Tripadvisor'ı 25 yılı aşkın süredir milyonlarca seyahatsever için güvenilir kılan dürüstlük ve şeffaflığı koruyacak şekilde tasarlandı.
“Bu özetler, yüksek hacimli kullanıcı içeriklerine dayanan anlık fotoğraflar sunar ve bireysel yorumların yerini almak gibi bir amaç taşımaz. Kullanıcılar, her özet unsurunun arkasındaki seyahatsever yorumlarına kolayca tıklayarak ulaşabilir ya da ilgili girişe ait tüm yorumları görüntüleyebilir; böylece yapay zekânın ürettiği içeriğe körü körüne güvenmeye gerek kalmaz.”
Which? Travel editörü Rory Boland, kullanıcıların hâlâ gerçek yorumlara bakarak bu özetleri teyit edebileceğini kabul ediyor, ancak “Bu, Tripadvisor'ın bu özetleri sayfanın en üstüne taşıma kararını görmezden geliyor. Hayati güvenlik bilgilerinin görünür kılınmaması kabul edilemez ve potansiyel olarak hayatî riskler doğuruyor” diyor.
Boland, kullanıcıların bu özetleri geçip konuk yorumlarına, özellikle de bir yıldızlılara ve diğer sitelerdeki değerlendirmelere bakarak bir sonraki konaklamalarının güvenli olmasını sağlamalarını tavsiye ediyor.
