UNICEF’in yeni analizine göre 10 ülkede en az 20 milyon çocuk yapay zekayı kullandı; pek çok genç bu teknolojiyi yetişkinlerden çok daha hızlı benimsiyor.
BM Çocuklara Yardım Fonu, incelenen 10 ülkeden toplanan verilere dayanarak, çocukların teknolojiyi "yetişkinlere kıyasla üç kattan daha yüksek oranlarda benimseyerek" onları geride bıraktığını belirtti.
Bulgulara göre, 2 milyondan fazla çocuk – her on çocuktan biri – kendilerini kaygılandıran konularda "danışmanlık almak için" yapay zekaya başvurduğunu söyledi. Tahminen 13 milyon çocuk ise öğrenimlerini ve ödevlerini desteklemek için yapay zeka araçlarını kullandığını bildirdi.
UNICEF, bu hızlı yayılmanın teknolojiyi düzenlemeye yönelik çabaların önüne geçtiğini, bunun da çocukları özellikle savunmasız bıraktığını vurguladı.
Ajans, "Çocuklar, nasıl tasarlandıkları, hangi iş modellerine dayandıkları ve kendi verilerinin nasıl kullanıldığı dahil olmak üzere, yapay zeka sistemlerine daha fazla maruz kalıyor ancak bunlardan kaçınma ya da bunlara itiraz etme konusunda çok daha az güce sahip" dedi ve "yapay zeka yönetişiminin büyük bölümünün çocukları önceliklendirmediğini" ekledi.
Kuruluş ayrıca yapay zekanın gençler üzerindeki uzun vadeli etkilerinin büyük ölçüde bilinmediği uyarısında bulundu.
UNICEF, "Bilişsel gelişim, duygusal bağımlılık ve zarara maruz kalma üzerindeki rolüne ilişkin kanıtlar ancak yeni yeni ortaya çıkıyor" dedi. "Özünde, bir kuşak küresel bir deneyin içinde büyüyor."
Çocukların kendileri de bu teknoloji konusunda huzursuzluklarını dile getirdi.
Analize göre, incelenen ülkelerdeki çocukların üçte biri, yapay zekanın "başkalarını dolandırmak, kandırmak ya da yanlış bilgi yaymak" için kullanılmasından endişe duyduğunu belirtirken, dörtte biri kendi fotoğraf ve videolarının cinsel içerikli deepfake’lere dönüştürülmesinden korkuyor.
UNICEF, birçok yapay zeka sisteminin çocuklara yetersiz koruma önlemleriyle ulaştığını, güvenliğin ise "görünürde, sonradan akla gelen bir unsur" olarak ele alındığını söyledi.
BM görüşmesi öncesi eylem çağrısı
Bu bulgular, Birleşmiş Milletler’de düzenlenecek ilk Küresel Yapay Zeka Yönetişimi Diyaloğu öncesinde açıklandı.
UNICEF, hükümetlere, özel sektöre ve diğer paydaşlara, başta güvenlik ve korunma hakkı olmak üzere çocuk haklarını küresel yapay zeka yönetişimine yerleştirme çağrısında bulunuyor.
Kurumun tavsiyeleri arasında, özellikle riskler olmak üzere yapay zekanın çocukların gelişimi ve iyi olma hali üzerindeki etkilerine dair araştırmalara yatırım yapılması da yer alıyor.
UNICEF, içinde bulunulan dönemi "kritik bir eşik" olarak nitelendirerek, "Bugün yapay zeka konusunda alınacak kararlar, önümüzdeki on yıllar boyunca çocukların güvenliğini, mahremiyetini, iyi olma halini ve fırsatlara eşit erişimini şekillendirecek" uyarısında bulundu.
