Türk ekonomisinden gelen son veriler, piyasalardaki dalgalı seyrin sürdüğünü ve önümüzdeki haftalarda daha kırılgan bir tablonun oluşabileceğini gösteriyor. Son verilere göre dış ticaret tarafında hem ihracat hem ithalat geriledi. İşgücü piyasasında resmi işsizlik düşük görünse de atıl işgücü her üç kişiden birine yaklaşan ağır bir tabloyu işaret etti. Merkez Bankası rezervlerinde yaşanan düşüş ise kur, faiz ve beklentiler açısından yeniden yakından izlenen başlık haline geldi. Analistler ise birbirinden ayrı gibi görünen verilerin, aslında aynı fotoğrafın parçaları olduğunda hemfikir.
MAYIS VERİLERİ NELER SÖYLÜYOR?
Ekonomide dikkat çeken zayıflama dış ticaret verilerine de yansıdı. Mayıs ayında ihracat yüzde 9,3 gerilerken, ithalat yüzde 10,7 düştü. İhracat 22 milyar 504 milyon dolara, ithalat ise 28 milyar 103 milyon dolara indi. Böylece dış ticaret hacmi yüzde 10,1 azalarak 50 milyar 607 milyon dolara geriledi. Ocak-Mayıs dönemine bakıldığında tablo daha dengeli görünse de uzmanlara göre 'güçlü bir tablo' söz konusu değil. İhracat ilk beş ayda yüzde 0,3 artışla 111 milyar 169 milyon dolara çıkarken; ithalat ise yüzde 1,2 artışla 153 milyar 905 milyon dolara ulaştı. Yani yılın ilk beş ayında ihracat neredeyse yerinde sayarken, ithalat daha hızlı arttı.
ATIL İŞGÜCÜ SORUNU
İşgücü piyasasında da benzer bir ikili tablo var. TÜİK’in Hanehalkı İşgücü Araştırması’na göre, 2026 yılı Nisan ayında işsiz sayısı bir önceki aya göre 5 bin kişi azalarak 2 milyon 868 bine geriledi. Buna karşılık işsizlik oranı 0,1 puan artarak yüzde 8,2’ye çıktı. Resmi işsizlik oranının tek hanede kalması ilk bakışta sakin bir görünüm sunsa da, çalışma hayatındaki asıl baskıyı atıl işgücü verisi ortaya koyuyor. Nisan ayında atıl işgücü oranı yüzde 30,1 olarak açıklandı. Bu oran, çalışma çağındaki geniş bir kesimin ya işsiz olduğunu, ya eksik çalıştığını ya da çalışmaya hazır olduğu halde işgücü piyasasına tam olarak dahil olamadığını gösterdi. Uzmanlara göre gençler ve kadınlar açısından tablo daha da kırılgan. Öyle ki, yapılan analizlerde genç işsizlik oranı yüzde 14,5 olarak hesaplanıyor.
REZERVLER AZALDI
Rezerv tarafındaki gelişmeler ise piyasanın en hassas başlıklarından biri. Merkez Bankası'nın toplam rezervleri 949 milyon dolar azalarak 159,2 milyar dolara geriledi. Net uluslararası rezervler 1,2 milyar dolar düşüşle 45,8 milyar dolara, swap hariç net rezervler ise 2,2 milyar dolar azalışla 26,6 milyar dolara indi. Swap hariç net rezervlerdeki dalgalanma, son iki yılda ekonominin en yakından izlenen göstergelerinden biri olarak yorumlanıyor. Analistlere göre rezervlerdeki gerileme, yalnızca teknik bir merkez bankası verisi değil; kur beklentileri, yabancı yatırımcı davranışı, faiz kararı ve enflasyon görünümü açısından doğrudan etkili bir başlık.
DÖVİZE YÖNELİM ARTTI
Öte yandan son verilere göre 8-26 Mayıs arasında yabancıların swap çıkışı 3,1 milyar dolar olurken, devlet iç borçlanma senedi ve hisse senedi tarafındaki satış 1,1 milyar dolar olarak hesaplandı. Aynı dönemde yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatındaki artış 2,3 milyar dolara ulaştı.Bu veri, hem yabancının temkinli duruşunu hem de içeride dövize yönelimin yeniden güçlenebildiğini gösterdi.
"FITCH'İN TAHMİNİ ÖNEMLİ"
Son veriler üzerinden ekonomideki olasılıkları sıralayan İktisat ve Ekonomi Uzmanı Barlas Yurtsever, şunları söyledi: "Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch’in Türkiye büyüme tahminini aşağı çekmesi de önem taşıyor. Kuruluş, mart ayında yüzde 3,6 olarak açıkladığı Türkiye ekonomisinin bu yılki büyüme beklentisini petrol krizi ve küresel riskler nedeniyle yüzde 2,8’e indirdi." Piyasanın 11 Haziran’daki PPK toplantısına ilişkin beklentisine de değinen Yurtsever, "Beklenti faizlerin sabit kalacağı yönünde. Bu beklenti şaşırtıcı değil. Zira enflasyon halihazırda yüksek ve rezervlerde düşüş var" dedi.
[email protected]
Kaynak: Web Özel
