Alpler ve İsviçre denilince akla genelde Heidi gelir. Kimse bu toprakların Yüzüklerin Efendisi'ne ilham olduğunu bilmez. Ayrıca herkes, Orta Dünya evreninin Yeni Zelanda'da olduğunu düşünür, bu bilgi ne kadar doğru olsa da aynı zamanda eksik bir bilgidir. Yüzüklerin Efendisi'nin yazarı J. R. R. Tolkien gezerken, yazdığı kurgusal evrenindeki bazı yerleri İsviçre'den ilham alarak oluşturmuştur. Ben de Alplerin doruklarında fink atarken Tolkien'in rotasını buldum ve Orta Dünya'nın izini sürdüm; Dumanlı Dağlar ve Ayrıkvadi'yi gördüm.
ALPLERİN KALBİNDE ORTA DÜNYA İZLERİ
Fantastik edebiyata ve Gümüşhane'nin dağlarına olan tutkumdan ötürü habire fantastik yerler görme hevesi içerisindeyim. Faroe Adaları'nın doğasını keşfedip Norveç'in doğal güzelliklerini yeniden gördükten sonra hiç durmaksızın rotamı güneye, İsviçre'ye yönelttim. Dağlarından ötürü çoğu kimsenin hayalinde olan İsviçre Alpleri yıllar boyu benim de hayallerimi süslemişti.
Kamp ve otostop yaparak İsviçre'nin doğasını keşfe çıktım. Rotamı çizerken Yüzüklerin Efendisi'ndeki kurgusal yerlere göre bir plan oluşturdum. Orta Dünya kurgusal evreninin yazarı J. R. R Tolkien'in gezmiş olduğu yerlerin izini sürdüm. Tolkien, 19 yaşındayken Birmingham'dan yola çıkarak 1911 yılında Alpleri gezmeye gelmişti. Genç Tolkien, gezisinde sırasıyla şu rotayı izlemişti: Interlaken, Mürren, Kleine Scheidegg, Grindelwald, Meiringen, Grimsel Pass, Brig, Belalp, Brig, Zermatt. Mürren ile Kleine Scheidegg arasında Lauterbrunnen vadisi ve Wengen köyü yer alır. Benim de bulunduğum yerler bu rota içerisindeki duraklardı. Örneğin, Interlaken'den başlayıp Lauterbrunnen vadisine gitmiştim. Ardından Wengen köyünü körüp Grindelwald'u görmüştüm. Ancak ben Zermatt'ı en başta görmüştüm.
Tolkien'in Ayrıkvadi çizimi Lauterbrunnen vadisindeki ile önemli benzerlikler taşır. Bu vadi, Ayrıkvadi'ye ilham olmuştur. Çizim ve görseldeki görüntüyü en iyi şekilde Wengen köyü üzerinden yakalayabilirsiniz. Buraya ulaşım raylı sistem ve patika yollardan yürüyerek sağlanır. Yürüyüş kısmı yokuş yukarı olduğundan, zikzaklara rağmen yorucu gelebilir; 1,5 saat boyunda yukarı çıkmanız gerekir. Özel araçla vadi üzerinden gitmek mümkün değildir çünkü direkt olarak bir yol bulunmuyor.
Lauterbrunnen vadisinin, uzun ve dik kayalıklardan aşağı süzülen şelalesi meşhurdur. Bu şelalenin ilerisine kadar yürüyüş yapmak insanı öyle huzurlu hissettirir ki, derdi tasası olanın, siniri stresi olanın olumsuz hislerini yok eder. Alplerin dağlarında otlanan ineklerin seslenişi ile çıngıraklarının şıngırdaması hissetiğiniz huzuru ikiye katlar. Hele bir de atıştırmalık bir şeyler aldıysanız yanınıza, şöyle güzelce demlenmiş bir sıcak kahveniz varsa termosunuzda, huzurunuzu keyifle perçinlersiniz.
Ne yazık ki güneş kuzeyde olduğu kadar uzun süre kalmıyor burada, bu nedenle ışıl ışıl parlayan karlı dağlar ve yemyeşil çimler şölenine erkenden ara verir kuzey topraklarına göre. Artık bizim de dinlenme zamanımız gelmiştir akşamın sessizliğinde. Ben sabah uyanıp kamp çadırının fermuarını açtığımda Ayrıkvadi'nin manzarasını görebileceğim bir yer arayıp bulmuştum. Uyandığımda vadinin manzarasını görünce kendimi Orta Dünya'da hissettim ve hayallerimin birinin daha gerçekleşmesinden ötürü mutluluklar içerisindeydim.
Çadırı toplayıp hazırlandıktan sonra kahvaltımı yaptım ve yönümü Grindelwald'a çevirdim. Bu kasabadan görünen dağların ihtişamı karşısında hayran kaldım.
Yüzüklerin Efendisi'nin yazarı J. R. R. Tolkien, Orta Dünya evrenindeki Dumanlı Dağlar'ı, Grindelwald'ta gördüğü dağlardan esinlenerek oluşturdu. Alplerdeki bu dağların isimleri, Eiger, Mönch ve Jungfrau'dur. Kurgusal evrendeki Khazad-Dum diğer ismiyle Cücelerin yeraltı şehri Moria da Eiger ve Mönch dağlarının içinde oyulup yapılan yeraltı tünellerinden ilham alınarak oluşturuldu. Bir de Caradhras Geçidi vardır, burası da Eiger dağının zirvesidir. -Yüzük Kardeşliği, bu geçitten geçerken Saruman'ın büyü yapıp Kardeşliğin ilerlemesini engellemeye çalıştığı dağın tepesindeki geçit burasıdır. Sonrasında Frodo'nun kararı ile Kardeşlik Moria'ya, hedeflerine ulaşmak için uzun yoldan gitmeyi denemişlerdi.- Dumanlı Dağlar'daki Gümüş Zirve anlamına gelen Celebdil dağı da Jungfrau'nun kendisidir. Dumanlı Dağlar'ın diğer bir zirvesi olan Bulutludoruk ise Mönch'ten ilham alınarak yazılmıştır.
Yüzüklerin Efendisi'nin yazarı J. R. R. Tolkien'in İsviçre rotası ise şu şekildedir:
Grindelwald kasabasına geldiğimde kurgusal Orta Dünya evrenine ilham olan dağları görmüştüm. Ancak birkaç gün sağanak yağışlı geçtiği için zirveyi bulutlar kapatmıştı. Burada 5 gün boyunca bir dağ evinde kaldım. Beni orada geçici olarak çalışmaya gelmiş olan Slovakyalı bir kadın misafir etmişti. Kaldığı evin sahibi olan İsviçreli ise Kanada'da yaşıyordu, çift katlı tahta evini çocuklarına vermişti. Onlar ise paylaşımlı olarak evde konaklıyorlardı. Evin bir kısmında kız kardeş, öbür kısmında erkek kardeş ve diğer kısmında da Slovakyalı kadın yaşıyordu. Bizim eski köy evlerini anımsatan ahşap evde oturan ev sahibinin kızı olan kadın, evin bulunduğu kasabadaki bir şirkette danışmanlık yapıyordu ve aynı zamanda otobüs şoförüydü; turlar ile İsviçre'ye gelen misafirleri belirli noktalara getirip götürüyordu.
Her yol bir diğerine çıkar, bu yolculuk biter ardından yenisi başlar. İsviçre'de serüvenimin bu kısmını Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi kitabında yazmış olduğu şu şiir ile noktalıyorum.
Yol hiç bitmez, uzar gider
Başladığı kapıdan
Az gittik uz gittik ama
Gücüm yettikçe yola devam
Bacaklarım yorulsa da
Yürürüm varana dek anayola
Yollarla işler birleşir orada
Bilmem yolculuk sonra ne yana
