İrlanda, Rusya'ya yaptığı alumina ihracatının Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgali desteklediğini kesin olarak ortaya koyan herhangi bir kanıt bulunmadığını açıkladı.
Beyaz toz halinde ticareti yapılan alumina, savaş alanlarında kullanılan hafif bir metal olan alüminyumun üretiminde kullanılan temel hammaddeler arasında yer alıyor.
Avrupa Birliği'nden Rusya'ya gerçekleştirilen alumina ihracatının neredeyse tamamı, İrlanda'nın batısında bulunan ve Rus sermayesine ait Aughinish Alumina rafinerisi tarafından gerçekleştiriliyor.
İrlanda Girişim, Turizm ve İstihdam Bakanı Peter Burke, cuma günü yayımlanan açıklamasında**,** "Şirketin Rusya'ya yaptığı alumina ihracatına ilişkin herhangi bir olumsuz bulguya ulaşıldığını doğrulayacak bir durum söz konusu değildir," ifadelerini kullandı.
“Şu anda, İrlanda’dan çıkan alüminanın Rus askeri yüklenicilerinin tedarik zincirine girdiğine dair iddiaları doğrulayacak düzeyde yeterli kanıt içeren bilgi mevcut değil.”
Şirket verilerini, ticaret akışlarını, medya haberlerini ve Ukrayna ile İsveç hükümetlerinin sağladığı bilgileri inceleyen iç soruşturmanın sonuçları, bakanın belirttiğine göre, Avrupa Komisyonu ile “değerlendirmesi için” paylaşıldı.
Bu muğlak sonuca, perşembe günü İrlanda Başbakanı Micheal Martin’in Kiev ziyareti sırasında önceden değinilmişti.
Soruşturmanın “alüminayı Rusya’daki bir silah üreticisine bağlayan somut ya da kesin bir delil ortaya koymadığını” söyleyen Martin, “Bununla birlikte, alüminanın silah üreticilerine gitmediğine dair kesin kanıt da sunmuyor,” diye ekledi.
Ortak basın toplantısında Martin’in yanında yer alan Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, alümina satışlarının Rusya’ya kısıtlanmasını, yaptırımlar yoluyla ya da başka yöntemlerle desteklediğini belirtti.
“Bizim için bir numaralı görev – mesele – bunun Rusya’ya ulaşmaması; silah üretimine yardımcı olmaması ve bu savaşı finanse etmemesi” diyen Zelenskiy, “Eğer bu belirli iç adımlarla başarılabiliyorsa, bu süreçleri destekleriz; ancak AB’nin görevi ve yaptırımları da yanımıza alıyoruz,” ifadelerini kullandı.
İrlanda, Aughinish Alumina ile Rus ekonomisi arasındaki ticari bağları gözler önüne seren çarpıcı bir haberin mart ayı sonunda bir medya konsorsiyumu tarafından yayımlanmasından bu yana kriz yönetimi halinde.
Haberde, İrlanda’da üretilen alüminanın, tesisin ana şirketi olan United Company Rusal’a ait Rusya’daki ergitme tesislerine gönderildiği, bu metalin de yaptırım kapsamındaki savunma üreticilerine alüminyum sağlayan bir aracı şirkete satıldığı ayrıntılı biçimde anlatıldı.
Bu üreticilerin imal ettiği silahların, Ukraynalı sivilleri öldürmek ve sivil altyapıyı bombalamak üzere kullanıldığı belirtildi.
Öte yandan İsveç makamları, Kremlin’le yakın ilişkilere sahip, yaptırım uygulanan Rus oligark Oleg Deripaska’nın Rusal üzerinde fiili kontrolünü sürdürdüğü sonucuna vardı.
İrlanda hükümetinin soruşturması, bu iddiaları kendi araştırmasıyla doğrulamaya çalıştı. Burke, açıklamasında, gazetecilerin bizzat alüminayı belirli bir ölümcül ürüne kadar iz süremediklerini kabul ettiklerine dikkat çekti.
Burke’a göre Aughinish, alümina ihracatının Rusya’da “yalnızca” küresel alüminyum ihracatında kullanıldığını, “askeri amaçlar” için kullanılmadığını gösteren veriler sundu; ancak İrlanda hükümeti bu iddiayı bağımsız olarak doğrulayamadı.
Dublin, bulguların, rahatsız edici manşetlere yol açan ve ülkenin AB Konseyi başkanlığının başlangıcını gölgede bırakan skandala son verebileceğini umuyor.
Şimdi alüminanın hedef alınması gerekip gerekmediğine karar verme sırası Brüksel’de. AB, bu hafta Rusya’ya yönelik 21’inci yaptırım paketine ilişkin kaotik müzakereleri tamamladı ve masaya yeni bir paket gelmesi aylar alacak.
Dublin karmaşık mesajlar veriyor. Bir yandan yaptırımları “seçerek uygulamayacağı” sözünü veriyor; diğer yandan olası yaptırımların yerel istihdam, çevre ve Avrupa’nın daha geniş tedarik zinciri üzerindeki etkisine dair endişelerini dile getiriyor. (Rusya’dan sonra İrlanda menşeli alüminanın en büyük tüketicisi Fransa.)
Yaptırımları caydırmak için Aughinish, kamulaştırma olasılığını gündeme getirdi. Ancak İrlandalı yetkililer, vakanın devletin devralma için belirlediği eşiği karşılamadığını söyleyerek bu öneriye karşı çıktı.
