NASA'ya ait bir teleskobu kontrolsüz biçimde Dünya'ya düşmekten kurtarmak amacıyla bir kurtarma aracı yörüngeye fırlatıldı.
Link adı verilen üç kollu robot, cuma günü Marshall Adaları'ndan fırlatıldı ve 2004'ten bu yana Dünya'nın etrafında dönen Neil Gehrels Swift Gözlemevi'ne, yani hedefe, ulaşması yaklaşık bir ay sürecek.
Swift beklenenden daha hızlı irtifa kaybediyor. Son dönemdeki güneş etkinliği, Dünya'nın üst atmosferini ısıtıp genişletti; bu da teleskobu giderek Dünya'ya doğru çeken ilave bir sürükleme kuvveti yaratıyor ve NASA'nın onu kurtarmak için zamanı daralıyor.
Ajans, Swift'i yakalayıp güvenli bir yörüngeye itmesi için havacılık ve uzay girişimi Katalyst Space Technologies'e 30 milyon dolar (27 milyon avro) ödüyor. Böylece teleskop, gama ışını patlamaları ve patlayan yıldızlar da dahil olmak üzere evrendeki en şiddetli olaylardan bazılarını izlemeye devam edebilecek.
Link, son uçuşunu gerçekleştiren Northrop Grumman Pegasus XL roketinin, modifiye edilmiş bir uçağın gövdesinin altından bırakılıp Pasifik Okyanusu'nun üzerinde ateşlenmesinin ardından yörüngeye ulaştı.
Her şey yolunda giderse Swift, eylülde yeniden tam kapasite çalışmaya dönebilir. Şimdilik, düşüşünü yavaşlatmak için gözlemler askıya alındı.
Şu anda Dünya'nın 360 kilometre üzerinde dolanan Swift'in güvenli bir yörüngeye ulaşabilmesi için 240 kilometre daha yükselmesi gerekiyor. Link'in iticileri, yaşlanan uzay aracını sarsmamak için kademeli olarak ateşlenecek.
Görev sadece dokuz ayda hayata geçirildi. Takviye manevrası olmadan Swift'in ekim ayına kadar atmosfere yeniden gireceği ve o noktadan sonra kurtarılamayacak kadar alçalmış olacağı öngörülüyordu.
NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu da önümüzdeki yıllarda benzer bir akıbete sürüklenebilir; güneş etkinliği arttıkça o da irtifa kaybediyor.
Kötü hava koşulları ve teknik sorunlar, cuma günkü fırlatmadan önce bir dizi ertelemeye yol açtı.
"Bu yüksek riskli, yüksek getirili bir görev" dedi Katalyst'in üst yöneticisi Ghonhee Lee.
"En büyük tehlike, hiçbir şey fırlatmamak ve Swift'in atmosferde yanmasına izin vermekti. Dolayısıyla her zaman bu riski bertaraf etmeye çalıştık ve ekibimiz bunu başardı."
