Oxford Üniversitesi'nin kapsamlı bir raporuna göre, sosyal medya, dünyada tüm gruplar arasında başlıca haber kaynağı konumuna gelerek, ilk kez geleneksel haber kaynaklarını geride bıraktı.
Dijital Haber Raporu (kaynak İngilizce), Salı günü yayımlandı ve 48 ülkeden 100 bin haber takipçisine bilgiyi nereden edindiklerini soruyor; sosyal medya gençler arasında yıllardır yükselen bir bilgi kaynağı olsa da rapor, bunun ilk kez tüm pazarlarda ve tüm yaş gruplarında başlıca kaynak haline geldiğine dikkat çekiyor.
Ankete katılanların yüzde 54'ü, geçen hafta haber almak için sosyal medyayı kullandığını söylerken, yüzde 51'i televizyon, radyo ya da haber siteleri gibi geleneksel medyaya başvurduğunu belirtti.
Dünya genelinde katılımcıların yüzde 30'u, sosyal medya ve video ağlarının başlıca haber kaynağı olduğunu söyledi; bu oran 2020'de yüzde 22 idi.
Araştırmaya göre bu oran, yalnızca 18-24 yaş aralığındaki katılımcılar dikkate alındığında yüzde 52'ye çıkıyor; bu da bir sonraki en yaygın ana haber kaynağından 32 puan daha yüksek.
Rapora göre televizyon haberleri ve haber uygulamaları gibi geleneksel mecraların kullanımı 2020'den bu yana sırasıyla 13 ve 12 puan gerilerken, sosyal medya kullanımı incelenen 48 pazarın 22'sinde arttı.
Katılımcılar arasındaki bu değişimin gerekçeleri ise çeşitlilik gösteriyor. Bazı kullanıcılar sosyal medyanın haber almak için daha iyi bir mecra olduğunu ya da artık eskisi kadar televizyon izlemediklerini söylüyor.
Raporda, sosyal medyanın yükselişi köklü bir kırılmadan çok yavaş bir kayma olarak tanımlanıyor, ancak bunun yine de önemli bir dönüm noktası olduğu vurgulanıyor.
Buna karşılık, Birleşik Krallık, Almanya, İsveç, Finlandiya, Çekya, Avusturya, Belçika, Hollanda, İrlanda ve Hırvatistan'ın yanı sıra birkaç Asya ülkesinde geleneksel medya kuruluşları hâlâ sosyal medyanın önünde yer alıyor.
Rapora göre bu ülkelerde geleneksel medya kurumlarına duyulan toplumsal güven diğer ülkelere kıyasla daha yüksek ve ortalama olarak sosyal medya kullanıcıları haber için bireysel içerik üreticilerine daha az bağımlı.
Buna rağmen sosyal medya kullandığını belirtenler, bilgi edinmek için sık sık yerleşik haber kanallarına ve kuruluşlarına da başvuruyor; ancak rapor, bu kuruluşların 'paylarını korumak için zorlu bir mücadele verdiğini' kaydediyor.
Sosyal medyanın baskın olduğu ülkelerde ise İran'daki savaş ya da Gazze'deki İsrail-Hamas savaşı gibi çatışmaların geleneksel medya tarafından ele alınış biçimine yönelik eleştiriler öne çıkıyor.
Örneğin 35 yaş altı kişilerin neredeyse yüzde 40'ı, İran'daki savaşa dair gelişmeleri takip etmenin en iyi yolunun sosyal medya olduğunu söylüyor; 35 yaş üstündekiler ise televizyonu ya da haber sitelerini tercih ediyor.
Rapor ayrıca, insanların yüzde 10'unun son bir hafta içinde yapay zekayı (YZ) bir haber kaynağı olarak kullandığını, bunun da bu alanda henüz bir patlama yaşanmadığı anlamına geldiğini belirtiyor.
Ancak çalışma, Google'ın arama motorunda 'YZ modu'nu öne çıkaran son değişikliklerin, kullanıcıların haber tüketim alışkanlıklarını değiştirebileceği uyarısında bulunuyor.
