Evrenin karanlık madde ve karanlık enerji gibi en büyük sırlarını çözmek amacıyla 2023 yılında uzay yolculuğuna başlayan Euclid teleskobu, uzay çalışmalarında çığır açacak devasa bir görsel ve bilimsel başarıya imza attı. Avrupa Uzay Ajansı (ESA) tarafından yayımlanan yeni harita, teleskobun gelişmiş görünür ışık kamerasının Samanyolu Galaksisi’nin merkezindeki yoğun şişkinliğe çevrilmesiyle elde edildi. Ortaya çıkan mozaik, barındırdığı 60 milyon yıldızla gökyüzünün bugüne kadar çekilmiş en büyük ve en detaylı fotoğrafı oldu.
26 SAATTE DOKUZ AY BÜYÜKLÜĞÜNDE HARİTA
Dünya’dan tam 1,5 milyon kilometre uzaklıkta konumlanan Euclid, bu büyüleyici görüntüyü elde etmek için Mart 2025’te tam 26 saat boyunca aralıksız çekim yaptı.
Elde edilen devasa harita, her biri gökyüzünde Ay’dan daha büyük bir alanı kaplayan 9 ayrı fotoğrafın birleştirilmesiyle oluşturuldu.
Euclid tarafından siyah-beyaz olarak kaydedilen ana kareye, Hawaii’deki Kanada-Fransa-Hawaii Teleskobunun gözlem verileri kullanılarak renk eklendi.
"KOZMIK BÜYÜTEÇ" İLE YENi DÜNYALARIN PEŞiNDE
Bilim insanları, bu tarihi çalışmanın sadece görsel bir şölen sunmadığını; milyarlarca yıldıza ev sahipliği yapan bu yoğun bölgenin ötegezegen (Güneş Sistemi dışındaki gezegenler) avı için kusursuz bir laboratuvar olduğunu vurguluyor.
Fotoğraf doğrudan yeni bir gezegen keşfetmemiş olsa da halihazırda bilinen 51 gezegen sistemine dair kritik veriler içeriyor ve gelecekte keşfedilmeyi bekleyen yeni dünyaların bulunmasında anahtar rol oynuyor.
MiKROMERCEKLENME YÖNTEMi NASIL ÇALIŞIYOR?
Gezegenlerin kütlesini net olarak ölçebilmek için uzmanlar "mikromerceklenme" adı verilen bir yöntemi kullanıyor:
-Arkadaki bir yıldızın ışığı, öndeki başka bir yıldızın kütleçekim kuvvetiyle bükülüyor ve parlıyor.
-Eğer öndeki yıldızın yörüngesinde bir gezegen varsa, bu ışıkta küçük bir sapma daha meydana geliyor.
-Bilim insanları bu milimetrik sapmaları inceleyerek gezegenlerin kütlesini tam olarak hesaplayabiliyor.
Yüzyıllık Mesai 26 Saate Sığdı: Uzmanlar, yeryüzündeki teleskoplarla yapılmaya çalışılsa binlerce saat sürecek bu devasa taramanın ve 60 milyon yıldızın haritalandırılmasının, Euclid tarafından uzayda sadece 26 saatte tamamlandığına dikkat çekiyor.
GELECEĞiN UZAY GÖREVLERiNE KILAVUZ OLACAK
Euclid'in imza attığı bu tarihi kayıt, sadece bugünün değil geleceğin uzay araştırmalarının da temelini oluşturacak. Bu harita, gelecekte NASA'nın Nancy Grace Roman uzay teleskobu gibi son teknoloji araçların yapacağı keşifler için hem geçmişe dönük bir referans noktası hem de güvenilir bir kütle ölçüm kılavuzu olarak kullanılacak.
