Almanya, Lime ve Bolt gibi kiralama şirketlerini araçlarıyla meydana gelen kazalardan doğrudan sorumlu tutarak, e-scooter kazası mağdurlarının tazminat talep edememesine yol açan yasal boşluğu kapatmaya hazırlanıyor.
Tasarı, kaldırım üzerinde bırakılarak geçişi engelleyen scooterların neden olduğu kazaları da kapsayacak. Yeni kurallara göre işletmeciler, kusur aranmaksızın araç sahibi sıfatıyla sıkı sorumluluk taşıyacak; sürücüler ise aksini kanıtlayamadıkları sürece kusurlu sayılacak.
Oysa yürürlükteki düzenlemelere göre scooter kazası mağdurlarının, sürücünün kusurlu olduğunu kanıtlaması gerekiyor; sürücünün tespit edilemediği durumlarda bu kriteri karşılamak çoğu kez imkânsız. Yeni yasa, tazminat talep etmeyi belirgin biçimde kolaylaştıracak.
“Bu hizmetlerin ekonomik getirilerinden, araç sahibi konumundaki filo işletmecileri büyük ölçüde faydalanıyor” diye açıklayan Almanya Federal Adalet ve Tüketicinin Korunması Bakanlığı, bunu tasarı (kaynak İngilizce)ya ilişkin gerekçesinde dile getirdi.
“Bu nedenle, bir faaliyetten kim yararlanıyorsa onun doğurduğu riski de üstlenmesinin mantıklı olduğu görülmektedir” diye ekledi.
Düzenleme, e-scooterlar ile bazı kendi kendini dengeleyen araçlar için geçerli olacak, ancak elektrikli bisikletleri kapsamayacak.
Alman hükümeti, mevcut kuralların artık e-scooterların ülke sokaklarında hızla çoğalmasını yansıtmadığını savunuyor.
Avrupa genelinde e-scooter kazalarına ilişkin artan endişeler
Alman Sigorta Birliği’ne göre sigortalı e-scooter sayısı, 2020’de 180 bin iken 2023’te 990 bine çıkarak beş katından fazla arttı.
Üçüncü kişilere verilen zararlara ilişkin tazminat talepleri 2020’de 1.150 iken 2024’te 5.000’e yükseldi. Alman Sigorta Birliği’ne göre kiralama amaçlı scooterlar, 2023’te sigortalı e-scooterların yaklaşık beşte birini oluşturmasına rağmen, söz konusu taleplerin yaklaşık yüzde 40’ından sorumluydu.
Yetkililer, çarpışmalar ve kaldırımların işgal edilmesinin ötesinde, e-scooterlarda kullanılan lityum-iyon pillerin hasar gördüğünde, arızalandığında veya yanlış şekilde şarj edildiğinde ciddi yangınlara yol açabileceği konusunda da uyarıyor.
Güvenlik ve kamusal alanın kullanımıyla ilgili kaygılar, birçok Avrupa kentinin paylaşımlı e-scooterları kaldırmasına yol açtı.
Paris, 2023’te yapılan halk oylamasının ardından kiralama hizmetlerini sonlandırdı; Madrid ise sürüş ve parkın kontrol altına alınamaması nedeniyle 2024’te işletmecilerin lisanslarını iptal etti.
Prag, Ocak 2026’da sokaklarından paylaşımlı e-scooterları kaldırdı; Brüksel ise Ocak 2027’de aynı yolu izlemeyi planlıyor.
