ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES
Yıllar önce ‘Yiğit muhtaç olmuş kuru soğana’ diye adına türküler yakılan kuru soğanın fiyatı 60 lirayı buldu. Bir tane soğanın fiyatı 18 lirayı aşarken, taze soğanın kilogramı daa 120 liraya çıktı. Çarşı, pazar tezgâhlarına, market reyonlarına adeta zam ateşi düştü. Yaz sezonu olmasına rağmen sebze, meyve fiyatları cep yakıyor. Özellikle yemeklerin vazgeçilmesi soğan ve patates fiyatları bu ay zirveye çıktı. Kuru soğanın haziran ayındaki market fiyatı 38.47 lira iken bugün 59.99 liraya kadar yükseldi. Haziran ayında üreticide kilogramı 35.50 lira olan soğan markete gelene kadar yüzde 51 zamlandı.
Haziran ayında üreticide 20.50 lira olan patatesin fiyatı da şu anda markette 45 liraya kadar çıkıyor. CHP’li Sencer Solakoğlu, yanlış tarım politikalarına işaret ederek, geçen yıl fiyatların düşüklüğü nedeniyle soğanların tarlada kaldığını vurgulayarak, “Bugün soğanın kilosu tarlada 40 liraya gelmiş. Vatandaş muhtemelen soğanın kilosunu 100 liraya yiyecek” uyarısını yaptı. Türkiye Ziraatçılar Derneği (TZD) Başkanı Hidayet Muslu da patates ve soğanda şu anda üretimle ilgili bir sorun olmadığını ancak stokçulardan kaynaklı fahiş fiyat artışı yaşandığını vurguladı. Muslu Orta Doğu’da savaşın tekrar başlamasıyla akaryakıt fiyatlarına peş peşe zamlar geleceğini bunun da mutfağa giren her ürüne zam olarak yansıyacağını söyledi.
YENİ ZAMLARA HAZIR OLUN
Muslu, yanlış tarım politikaları nedeniyle çiftçiyi, üretimi bitirme noktasına getirildiğine dikkat çekerek, “Çifti artık sadece petrol şirketlerine çalışıyor. Akaryakıta gelecek her 1 kuruşluk zam tarladaki her ürüne de yansıyacak. Vatandaş tarım ürünlerinde her an yeni zamlara hazır olmalı” diye konuştu.
Haziran ayında markette 38 ürünün 21’inde fiyat artışı yaşandı. Haziranda markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 81 ile çilek oldu. Çilekteki fiyat artışını yüzde 52.2 ile havuç, yüzde 32.8 ile kabak, yüzde 32.5 ile kuru soğan ve yüzde 24.7 ile patates takip etti.
Gıda fiyatı 54 kat arttı
Gıda fiyatları, ortalama fiyatlardan daha hızla artış gösteriyor. 2025:100 bazlı gıda fiyatları endeksi Haziran 2005’te 2.5 iken Haziran 2026’da131.89’a yükseldi. Yani 2005 yılına göre genel fiyatlar 35.4 kat artarken, gıda fiyatları 53.6 kat arttı. Gıda fiyatlarının ortalama madde fiyatlarından daha hızlı artması sebebiyle son yıllarda gıda enflasyonu ile genel enflasyon arasındaki makas da açılıyor. Uzun dönemde gıda fiyatlarının genel ortalamadan çok artması gıda harcaması yüksek olan düşük gelir gruplarının geçim sıkıntısının artmasına yol açıyor.
Sebze ve meyveye 5 taksit
CHP Adana Milletvekili Burhanettin Bulut, Muğla’nın Datça Pazarı’nda çekilen “Kredi Kartına 5 Taksit Sebze Meyve” yazılı pankarta dikkati çekerek, “Tek bir kare, ekonominin geldiği noktayı anlatmaya yetiyor: ‘Sebze ve meyveye 5 taksit.’ Eskiden taksit, televizyona, buzdolabına, otomobile yapılırdı. Bugün ise vatandaş, sofrasına koyacağı sebze ve meyveyi bile kredi kartına taksitle almak zorunda bırakılıyor” dedi. Bulut, birileri ‘ekonomi uçuyor’ masalları anlatırken, milyonlarca insan en temel gıda ihtiyacını bile borçlanarak karşıladığına işaret ederek, “Bu tablo ne başarı hikâyesidir ne de normaldir. Bu, yoksullaştırılan bir halkın fotoğrafıdır” diye konuştu.
