Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şahin başkanlığındaki araştırma ekibi, İznik Gölü kıyısında yürütülen kazılarda önemli bir arkeolojik bulguya imza attı. Amerikan Arkeoloji Enstitüsü tarafından 2014 yılında dünyanın en önemli 10 keşfinden biri seçilen bazilika alanında, Birinci Konsil’in toplandığı küçük kiliseye ait duvar, zemin döşemesi ve sütun kaidesi tespit edildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ve Bursa Büyükşehir Belediyesinin desteğiyle 2015’ten bu yana devam eden kazıların 11. sezonunda, uluslararası bir ekip görev alıyor. İtalya’daki Calabria ve Catanzaro Magna Graecia üniversitelerinden uzmanların da dahil olduğu çalışmalar, tarihi metinlerde geçen anlatıları arkeolojik verilerle doğruladı.
TARİHİ HİPOTEZLER KANITLANDI
Kazı Başkanı Prof. Dr. Şahin, “prothesis” (kutsal eşyaların saklandığı yer) odasının doğusunda yapılan çalışmalarda zemin döşemesinin kilise dışına taştığını tespit ettiklerini belirterek, bu durumun mevcut yapının altında Aziz Neophytos Kilisesi’ne ait bir ilk evrenin varlığını kanıtladığını vurguladı. 368 yılındaki depremde yıkılan bu küçük kilisenin üzerine, Konsil’e katılan din adamlarının anısına 380 yılı sonrasında Kutsal Pederler Kilisesi’nin inşa edildiği arkeolojik olarak kesinleşti.
Tarihi kaynaklarda Caesarealı Eusebius’un Konsil mekanı için kullandığı “küçük kilise” tanımının arkeolojik karşılığını bulduklarını belirten Şahin, “Tahmin ettiğimiz gibi temellerini ve zemin kaplamasını bulduğumuz yapının Aziz Neophytos Kilisesi’ne ait olduğunu artık net bir şekilde söyleyebiliyoruz. Hipotezimizin karşılığını bulduk.” değerlendirmesini yaptı.
EMEVİLER DÖNEMİNE AİT BULUNTULAR
Kazılarda ayrıca, üzerlerinde hurma ağacı ve kılıç bezemesi bulunan, Emevi ve Abbasi dönemlerine tarihlendirilen bir altın yüzük ile yüksük bulundu. Prof. Dr. Şahin, bu buluntuların, 729 yılındaki İznik kuşatması sırasında Emevilerin sur dışında yer alan bu kiliseyi ziyaret ettiğini gösterdiğini ve tarihi taşların yerine oturduğunu kaydetti.
