Sosyal medyada her geçen gün hayatı değiştireceği iddia edilen yeni bir sağlıklı yaşam trendi öne çıkıyor. Ancak uzmanlara göre bu uygulamaların bazıları, sanılanın aksine faydadan çok zarar verebiliyor.
Vice'ın haberinde yer alan, beslenme ve sağlık uzmanları, hem zaman hem de para kaybına yol açabilen en riskli dört sağlıklı yaşam trendini değerlendirdi.
1. "Maxxing" akımı
Protein, lif ya da uyku gibi tek bir alana odaklanarak bunları en üst seviyeye çıkarmayı hedefleyen "maxxing" akımı, uzmanlara göre sağlıklı yaşam anlayışını yanlış yönlendirebiliyor.
Diyetisyen Avery Zenker, bu tür yaklaşımların besinleri yalnızca tek bir besin öğesi üzerinden değerlendirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Maxxing trendleri, besinlerin içeriğini ve beslenme alışkanlıklarının sağlık üzerindeki etkisini aşırı basitleştiriyor. İnsanları yalnızca protein ya da lif gibi tek bir besin öğesine göre seçim yapmaya yöneltebiliyor"
Zenker, bir gıdanın yüksek protein veya lif içermesinin onu otomatik olarak sağlıklı yapmadığını ve sınırsız tüketilebileceği anlamına gelmediğini vurguladı.
Zenker "Sağlıklı bir beslenme düzeni yalnızca tek bir besin öğesini dikkate almaz. Yeterli miktarda protein ve lif tüketmekle bunları sınırsız tüketmek arasında büyük fark vardır. İnsan vücudu aşırılıklar için değil, denge için tasarlanmıştır" dedi.
2. Detoks ve arınma programları
Uzmanlara göre en sağlıksız ve aynı zamanda en pahalı sağlıklı yaşam trendlerinden biri de detoks ve arınma programları.
Baltimore'daki Charm City Integrative Health'in kurucusu ve akupunktur ile Çin tıbbı uzmanı Dr. Tom Ingegno, sağlıklı bir insanın vücudunun zaten kendi detoks mekanizmalarına sahip olduğunu söyledi.
Dr. Tom Ingegno "İnsanlar detoks yaptıklarında, parazitlerden, ağır metallerden ya da adı belirsiz toksinlerden kurtulduklarına inandırılıyor. Ancak hangi toksinden söz ediyoruz ve uygulanan yöntem bunu tam olarak nasıl ortadan kaldırıyor? Bu sorular açık şekilde yanıtlanamıyorsa bu önemli bir uyarı işaretidir" dedi.
Ingegno, bazı kişilerin tıbbi gereklilik nedeniyle belirli detoks uygulamalarından fayda görebileceğini ancak sağlıklı bireylerin çoğunun vücudunu bu tür arınma programlarıyla strese sokmasına gerek olmadığını ifade etti.
Ingegno şu ifadeleri kullandı:
"'Temiz yaşam' anlayışına fazlasıyla kapıldık. Sanki vücudumuz sürekli gizemli toksinler biriktiriyor ve bunlardan kurtulmak için pahalı detokslara, katı diyetlere ya da yeni arınma yöntemlerine ihtiyaç duyuyormuş gibi davranıyoruz. Oysa çoğu sağlıklı insanda bu sistemler zaten olması gerektiği gibi çalışıyor. Oruç tutmanın ya da belirli bir protokol uygulamanın yanlış olduğunu söylemiyorum. Ancak bunun neden ve nasıl yapıldığının bilinmesi gerekiyor"
3. Gereğinden fazla takviye kullanımı
Her sabah çok sayıda vitamin ve takviye kullanmak yerine uzmanlar, önceliğin doğal beslenmeye verilmesini öneriyor.
Diyetisyen ve Nutrition for Optimal Performance'ın kurucusu Theresa DeLorenzo, "önce besin" yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini belirtti.
DeLorenzo "Takviye ürünleri ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından ilaçlar kadar sıkı şekilde denetlenmiyor. Vitamin ve minerallerin aşırı miktarda alınması toksisiteye yol açabilir. Bu durum kalp-damar hastalıkları, nörolojik sorunlar, hormonal bozukluklar ve karaciğer hasarı gibi ciddi sağlık problemlerine neden olabilir" şeklinde konuştu.
DeLorenzo, takviye kullanılması gerekiyorsa bağımsız kuruluşlar tarafından test edilip onaylanmış ürünlerin tercih edilmesi ve kullanıma başlamadan önce mutlaka doktor veya diyetisyene danışılması gerektiğini söyledi.
4. Biohacking
Son yıllarda popülerleşen "biohacking" yaklaşımı da uzmanların eleştirdiği trendler arasında yer alıyor.
Dr. Ingegno, "Biohacking" kavramını sevmediğini belirterek bunun Silikon Vadisi'nde ortaya çıkan, insan performansını sürekli artırmayı hedefleyen bir anlayıştan beslendiğini ifade etti.
"Yüksek doz takviye kullanmak, tüm biyobelirteçleri sürekli takip etmek, uzun süreli açlık uygulamak, 30 farklı takviye almak ya da her sabah bir saat buz gibi suda kalmak; bunlar sizi daha disiplinli, daha bilinçli veya daha 'optimize' biri olarak göstermeye çalışıyorsa asıl amaç gözden kaçırılmış demektir. Sağlık bir rekabet alanı ya da kişilik özelliği değildir."
Uzmanlar, bazı hastalık ve sağlık sorunlarında kişiye özel tedavilerin gerekli olabileceğini ancak genel olarak hedefin sürekli "optimizasyon" ya da yaşlanmayı durdurmaya çalışmak değil, dengeli bir yaşam sürmek olması gerektiğini vurguluyor.
Ingegno, bu yaklaşımın çoğu zaman bireysel performansa odaklanırken sosyal ilişkilerin ve toplumsal sağlığın önemini göz ardı ettiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Dünyada en uzun ve en sağlıklı yaşayan topluluklar arasında gösterilen 'Mavi Bölgeler'deki insanlar tek bir trendin peşinden koşmuyor. Birlikte yemek yiyor, güçlü sosyal bağlar kuruyor, gün içinde doğal olarak hareket ediyor ve yaşamlarına anlam katıyor"
Ingegno, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
"Amaç, sağlıklı yaşam yarışını kazandığınızı kanıtlamak olmamalı. Asıl hedef, sağlıklı olduğunuz için keyifle yaşayabileceğiniz bir hayat kurmaktır"
