Yaz aylarında sivrisineklerin bazı insanlara daha fazla yönelmesi tesadüf değil. Gerçekten de bazı insanlar sivrisinekler için daha çekici. Sadece bireysel tecrübeler değil araştırmalar da bu durumu ortaya koyuyor. Peki, neden? Bilim insanlarına göre cevap sadece ter, koku ya da kan grubu değil. Görsel ipuçları ve özellikle kıyafet rengi de sivrisinek davranışlarını etkiliyor olabilir.
Bu konuda son yıllarda yapılan deneyler oldukça dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
· Nature'da 4 Şubat 2022 tarihinde yayınlanan araştırma, sivrisineklerin koku alma duyusunun görsel sisteme nasıl kapı açtığını anlatıyor.
Çalışmaya göre insan nefesini (karbondioksit) algılayan sivrisinek, bu sinyalden sonra kırmızı, turuncu, siyah ve cam göbeği gibi uzun dalga boyuna sahip renklere doğru yöneliyor. Yani insan nefesi sivrisinek için görsel algısını belirli bir hedefe kilitleyen bir tetikleyici.
· Journal of Medical Entomology dergisinde 26 Kasım 2022 tarihinde yayınlanan bir diğer araştırma ise, Culex cinsi sivrisineklerin renk tercihlerini laboratuvar ortamında test etti. Bu çalışma, hem beslenme hem de yumurtlama tercihlerinde siyah ve kırmızı renkli yüzeylerin, diğer renklere kıyasla sivrisinekleri çok daha fazla cezbettiğini söylüyor.
Bu arada bilim insanları koku sinyali olmadan sivrisineklerin bu renklere aynı düzeyde ilgi göstermediğini de buldu.
Bununla beraber bazı çalışmalar sivrisineklerin renk tercihinin sabit olmadığını, çevresel ışık koşullarına göre değiştiği işaret ediyor.
Düşük ışıkta görsel algı zayıflarken, ışık arttıkça özellikle koyu ve sıcak tonların daha dikkat çekici hale geldiği ortaya çıktı.
SİVRİSİNEKLERİ ÇEKEN DİĞER FAKTÖRLER
Araştırmalar sivrisineklerin insanları tespit etmesinde birden fazla faktörün etkili olduğunu ortaya koyuyor. Yani sadece renkler değil, biyolojiniz ve yaşam tarzınız da bu avcılar için birer davetiye. Sivrisinekleri çeken diğer bazı özellikler şöyle:
NEFES ALIŞVERİŞİ
Sivrisinekler, insanların nefesle yaydığı karbondioksiti uzaktan algılayarak hedef tespiti yapıyor. Egzersiz veya sağlık sorunları nedeniyle hızlı nefes alıp vermek, çevrenizdeki karbondioksit yoğunluğunu artırarak sizi daha uzak mesafelerden görünür kılıyor.
VÜCUT KİMYASI VE TER
Terden kaynaklanan laktik asit, amonyak ve diğer kimyasal bileşenler sivrisinekleri yakından çekiyor. Parfüm ve bazı cilt bakım ürünleri de bu etkiyi artırabiliyor.
VÜCUT ISISI
Sıcak ve terli vücutlar sivrisinekler için daha cazip hale geliyor.
ÖZEL DURUMLAR
2000 yılında yapılan ve literatüre giren bir araştırmada, hamile kadınların yaydığı koku ve vücut kimyasındaki değişimler nedeniyle, hamile olmayanlara kıyasla sivrisinekler tarafından yaklaşık iki kat daha fazla tercih edildiği saptanmış.
