Küresel petrol piyasalarındaki dalgalanmaların yurt içi akaryakıt fiyatlarına etkisini sınırlamak amacıyla uygulanan "eşel mobil sistemi" için çıkış planı yayımlandı. Resmî Gazete'de yer alan düzenlemeye göre, bütçe yükünü azaltmak ve mali disiplini güçlendirmek amacıyla ÖTV destek oranlarında kademeli bir indirime gidilecek.
Yeni mevzuat uyarınca, yurt içi rafineri fiyatlarındaki artışların yüzde 50'sinin ÖTV’den karşılanması uygulaması 31 Temmuz’a kadar mevcut haliyle devam edecek. Takvimin ikinci aşaması olan 1 Ağustos - 30 Eylül döneminde bu destek oranı yüzde 25'e düşürülecek. 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla ise eşel mobil sistemi tamamen yürürlükten kalkacak. Düzenlemede ayrıca, uluslararası piyasalarda rafineri çıkış fiyatlarının düşmesi halinde, indirim tutarı kadar ÖTV artışı yapılarak fiyat düşüşünün öncelikle vergi gelirlerine yansıtılması hükme bağlandı.
JEOPOLİTİK RİSKLER AKARYAKIT FİYATLARINI YÜKSELTTİ
Dünya Gazetesi'nin haberine göre, söz konusu kararın yayımlandığı dönemde, Orta Doğu eksenli jeopolitik gerilimler ve Hürmüz Boğazı'ndaki lojistik arz endişeleri ham petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketliliği beraberinde getirdi. Küresel maliyet artışlarına bağlı olarak yurt içinde bu hafta benzinin litre fiyatında 2,69 lira, motorinin litre fiyatında ise 3,12 lira artış gerçekleşti. Cari maliyet artışının yaklaşık yarısı, halen yürürlükte olan eşel mobil sistemi kapsamında ÖTV’den feragat edilerek tüketiciye yansıtılmadı.
GÜNLÜK ÖTV DESTEĞİ MALİYETİ 240 MİLYON TL
Sektör paydaşlarının ve ekonomi yönetiminin yaptığı hesaplamalara göre, sistemin bütçe ve tüketici üzerindeki mali etkileri şu şekildedir:
Araç Başına Destek: Mevcut ÖTV indirimi sayesinde 50 litrelik bir depo baz alındığında, motorin kullanan araç sahipleri yaklaşık 156 lira, benzin kullananlar ise yaklaşık 135 liralık ek maliyet artışından korunmuş oldu.
Kamusal Maliyet: Türkiye genelindeki günlük toplam benzin ve motorin tüketim verileri dikkate alındığında, eşel mobil sistemi üzerinden sağlanan ÖTV desteğinin kamu maliyesine günlük yükü yaklaşık 240 milyon lira seviyesinde seyrediyor.
