ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), ülkenin yaşlanan hava trafik kontrol altyapısını yenilemek için Kongre’den 10 milyar dolarlık ek finansman talep etti.
FAA Başkanı Bryan Bedford, hava trafiğinin önümüzdeki 20 yılda iki katına çıkmasının beklendiğini belirterek, mevcut sistemin güvenli olmakla birlikte verimsizlik, gecikme ve operasyonel aksaklıklar ürettiğini söyledi.
Kongre daha önce hava trafik kontrol sisteminin modernizasyonu için 12,5 milyar dolarlık kaynak sağlamıştı. FAA, yeni taleple toplam yatırımın daha geniş kapsamlı bir dönüşüme dönüştürülmesini hedefliyor.
“Sistem 20 Yıl Geriden Geliyor”
Bedford, ABD hava trafik kontrol altyapısının teknolojik açıdan yaklaşık 20 yıl geride kaldığını ifade etti.
Mevcut sistemin emniyet açısından güçlü olduğunu vurgulayan Bedford, bunun yüksek maliyet, operasyonel verimsizlik ve yolcu mağduriyeti pahasına sürdürüldüğüne dikkat çekti.
Bedford, sistem güvenli çalıştığı için kapsamlı reform konusunda geçmişte yeterli siyasi iradenin oluşmadığını savundu.
Eski Radar ve Haberleşme Sistemleri Değiştiriliyor
FAA, eski telekomünikasyon altyapısı ile radar gözetim sistemlerini yenilemek için milyarlarca dolarlık yatırım yürütüyor.
Modernizasyon ihtiyacı, Newark ve Washington hava trafiğini etkileyen ciddi kesintiler ile 2023 yılında FAA sisteminde yaşanan ve ülke genelinde kısa süreli uçuş durdurma kararına yol açan arıza sonrasında daha fazla gündeme gelmişti.
Kurum, daha önce 15 yılda tamamlanması planlanan radar ve haberleşme dönüşümünü üç yıllık takvime çekti.
FAA’nın bakır kablo altyapısının yüzde 57’sini yenilediği açıklandı.
Uçuş Planlamasında Yapay Zekâ Kullanılacak
FAA, uçuşların kalkış öncesinde daha verimli şekilde planlanmasını sağlayacak yeni bir sistemi eylül ayında devreye almayı hedefliyor.
Yapay zekâ destekli sistemin, uçuş programları ile hava araçlarının rotalarını daha kalkış gerçekleşmeden koordine etmesi planlanıyor.
Bu sayede yoğunluk oluşmadan önce müdahale edilmesi, hava sahasındaki sıkışıklığın azaltılması ve gecikmelerin önlenmesi amaçlanıyor.
Bedford, havayolu şirketlerinin mevcut sistemdeki gecikmeleri dikkate alarak tarifelere önemli miktarda ek süre koyduğunu belirtti. Yeni sistemin başarılı olması halinde bu zaman ve maliyet kayıplarının azaltılabileceğini söyledi.
Uçaklar Hava Durumu İstasyonuna Dönüşebilir
FAA, hava sahası yönetimine ilişkin iç kuralları da yeniden yazıyor.
Bedford’ın planlarından biri, uçakların alçak yörünge uydularına bağlanması. Bu sistemle her uçağın aynı zamanda hareketli bir hava durumu gözlem istasyonu gibi çalışması öngörülüyor.
Uçaklardan toplanacak anlık meteorolojik verilerin, fırtına, türbülans ve olumsuz hava koşullarına bağlı gecikmelerin azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Hava Sahası Yeniden Tasarlanacak
FAA, uçuşların daha kısa ve verimli rotalar kullanabilmesi amacıyla ABD hava sahasını yeniden tasarlamaya hazırlanıyor.
Bedford ayrıca, geçen yıl bir American Airlines uçağı ile ABD Kara Kuvvetleri’ne ait helikopterin çarpışması sonucu 67 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından helikopter operasyonlarına yönelik ek kısıtlamalar getirdiklerini hatırlattı.
FAA Başkanı’nın, kurumun bir sonraki reform hedeflerini içeren “Flight Plan 2027” programını yakın zamanda açıklaması bekleniyor.
ADS-B Zorunluluğu Gündemde
FAA’nın, gelişmiş uçak takip teknolojisi ADS-B’nin daha geniş ölçekte zorunlu hale getirilip getirilmeyeceği konusunda henüz nihai karar vermediği belirtildi.
Bedford, hava sahasında faaliyet gösteren tüm araçların konum bilgisi yayınlaması gerektiği konusunda genel bir görüş birliği bulunduğunu söyledi.
Kongre’nin de ADS-B kullanımına ilişkin yeni bir yasal düzenleme üzerinde çalıştığı bildirildi.
Analog Sistemden Dijital Haberleşmeye Geçilecek
Hava trafik kontrol sistemindeki en önemli aşamalardan birinin 2027 yılının sonlarında gerçekleştirilmesi planlanıyor.
FAA, hava trafik kontrol iletişimini analog sistemlerden dijital altyapıya geçirmeyi hedefliyor.
Sonraki aşamada ise FAA’ya ait 313 tesisin, birbirinden bağımsız bilgisayar sistemleri yerine bulut tabanlı ortak altyapı üzerinden çalışması planlanıyor.
Yeni yatırımların hayata geçirilmesi halinde ABD hava trafik kontrol sisteminde daha düşük gecikme, daha etkin hava sahası kullanımı ve artan trafik kapasitesi sağlanması hedefleniyor.
