Hareketli hedefleri vurmak için tasarlanmamıştı
ABD'li yetkililere dayandırılan bilgilere göre 8 Haziran'da Hürmüz Boğazı yakınlarında düşen Apache helikopteri, İran yapımı bir Shahed İHA'sının isabet almasının ardından denize düştü. Helikopterin düştüğü resmi olarak doğrulanırken ABD ordusunun olayın niteliğini halen incelediği belirtildi.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat 2026 tarihinde ortak hava saldırılarıyla başlayan çatışma sürecinden bu yana İran, Körfez bölgesindeki askeri ve sivil hedeflere karşı binlerce Shahed İHA'sı kullandı. Bu saldırılarda çoğunlukla enerji tesisleri, veri merkezleri ve sabit altyapı unsurları hedef alınırken zaman zaman Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemiler de vuruldu.
Uzmanlara göre olayı dikkat çekici kılan nokta ise kullanılan İHA'nın teknik özellikleri. Yapılan değerlendirmede Shahed ailesinin sabit hedeflere saldırmak üzere geliştirildiği belirtildi. Dolayısıyla uzmanlara göre bu sistemler normal şartlarda hareket halindeki hava araçlarını takip edip vurabilecek kapasiteye sahip değil. Bu nedenle İran'ın Rusya tarafından modifiye edilmiş ve uzaktan kontrol edilebilen daha gelişmiş Shahed varyantlarına erişmiş olabileceği ifade ediliyor.
Düşük maliyetli İHA, milyonlarca dolarlık helikopteri saf dışı bıraktı
ABD açısından olumlu gelişme ise helikopter mürettebatının kurtarılması oldu. Yetkililere göre Apache'de bulunan iki personel denizden sağ olarak çıkarıldı. Kurtarma operasyonunda ilk kez kullanılan insansız bir deniz aracının önemli rol oynadığı aktarıldı.
Çatışmada düşen ilk Apache oldu
Bununla birlikte olay, mevcut ABD-İran çatışması kapsamında düşürülen ilk ABD Ordusu Apache helikopteri olarak kayıtlara geçti. Aynı zamanda, mevcut bilgiler doğrulanırsa bir Apache helikopteri ilk kez bir insansız hava aracı tarafından düşürülmüş olacak.
Öte yandan Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail'in, kendi envanterlerindeki ABD yapımı Apache helikopterlerini İran'ın Shahed İHA'larını avlamak ve etkisiz hale getirmek amacıyla kullandığı biliniyor.
Çatışma süresince İran'ın ABD hava unsurlarına yönelik başka başarılı angajmanlar gerçekleştirdiği de bildiriliyor. İran'ın, 5 Nisan'da bir F-15E Strike Eagle savaş uçağını, 6 Nisan'da ise birA-10 Thunderbolt yakın hava destek uçağını karadan fırlatılan füzelerle düşürdüğü belirtiliyor.
Bunun yanı sıra İran'ın keşif ve gözetleme görevlerinde kullanılan ve birim maliyetleri 30 milyon doların üzerine çıkabilen onlarca MQ-9 Reaper İHA'sını da düşürdüğü öne sürülüyor.
Yaşanan helikopter olayının ardından ise ABD'nin Orta Doğu operasyonlarından sorumlu komutanlığı olan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Başkan'ın talimatıyla İran'a yönelik yeni saldırılar düzenlendiğini açıkladı. CENTCOM'un açıklamasına göre ABD savaş uçakları, Hürmüz Boğazı çevresindeki İran hava savunma sistemlerini, yer kontrol istasyonlarını ve gözetleme radarlarını hedef aldı.
İran devlet medyası ise ABD saldırılarının yalnızca askeri tesislerle sınırlı kalmadığını savundu. Yapılan yayınlarda, Hürmüzgan eyaletindeki su depolarının zarar gördüğü ve en az 20 bin kişinin su kesintisinden etkilendiği iddia edildi.
