TİM Başkanı Gültepe: Avrupa ve ABD’den alım artıyor, fırsatlar maliyete takılmasın

Nurdoğan A. ERGÜN
[email protected]

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) 33. Ola­ğan Genel Kurulu’nda güven tazeleyerek ikinci kez başkanlığa seçilen Mustafa Gültepe, ihracat ailesinin yeni dönem yol haritasını ve küresel hedeflerini açıkladı. 2025 yılı­nı 396 milyar dolarlık rekor bir mal ve hizmet ihracatıyla ka­pattıklarını hatırlatan Gülte­pe, bu yıl Türkiye tarihinde ilk kez 400 milyar dolar sınırını aşmayı hedeflediklerini vurgu­ladı. Ancak bu başarıların sür­dürülebilir olması için kritik bir uyarıda bulunan Gültepe, “Rekabetçiliğimizi geri kazan­mak zorundayız” dedi. Türki­ye’nin küresel ticaretteki payı­nı artırmak için vites yükselt­tiklerini belirten TİM Başkanı Gültepe’nin açıklamalarına gö­re önümüzdeki döneme ilişkin net hedefler şöyle: Mal ve hiz­met ihracatında 2025 yılında elde edilen 396 milyar dolarlık başarının ardından bu yıl hedef büyütüldü. Önümüzdeki dö­nemde 282 milyar dolarlık mal ve 128 milyar dolarlık hizmet ihracatı ile Türkiye tarihinde ilk kez 410 milyar dolarlık sını­rın aşılması amaçlanıyor. Ma­yıs ayında gerçekleştirilen 22,5 milyar dolarlık ihracatın, geçen yılın aynı dönemine göre yüz­de 9,3 geride olduğunu belirten Gültepe, bunun tamamen mil­li ve dini bayramlar nedeniy­le yaşanan 6 iş günlük takvim kaybından kaynaklandığını, bu kaybın haziran ayında telafi edileceğini söyledi.

Küresel dengelerin yeni­den kurulduğunu, Euro Böl­gesi ve ABD’de talep canlanır­ken, Çin’de kapasite kullanım oranlarının gerilediğini anla­tan TİM Başkanı Gültepe’ye göre, yine bu dönemde Çin’de kapasite kullanımının son iki yılın en düşük seviyelerine in­mesi ve üretici fiyatlarında yu­karı yönlü hareket, küresel re­kabette yeni bir denklem oluş­turuyor. Avrupa ve ABD’de alımlar hızlanırken, Çin’de maliyetlerin fiyata yansımaya başlamasıyla siparişlerin bir bölümünün yön değiştirebile­ceğini ifade eden Gültepe, “Bu değişim ülkemiz için yeni bir fırsat kapısı aralayabilir. An­cak bunun için önce içeride fi­yat–maliyet senkronizasyonu­nu kurmamız gerekiyor. Çün­kü Türkiye’de üretici fiyatları 41 aydır kesintisiz artıyor ve bu tablo rekabetçiliğimizi doğru­dan etkiliyor” vurgusu yaptı.

Rekabetçilikte finansman hâlâ ana konu

İhracatçının hedeflerini açık ve net bir şekilde ortaya koyan Mustafa Gültepe, ancak küresel pazarlarda rekabetçi­liğin ciddi bir baskı altında ol­duğunu ifade ederek, üretimin ve pazar payının korunması vurgusunu yineledi. Bu amaçla ihracatçının taleplerini sırala­yan Gültepe, Türkiye’de üreti­ci fiyatlarının 41 aydır kesin­tisiz arttığına dikkat çekerek, içerideki bu maliyet yükünün ihracatçının elini zayıflattığı­nı belirtti. Gültepe, “Fiyat re­kabetinin kaybedildiği yerde pazar kaybı başlar. Pazar kay­bının yaşandığı yerde de üre­tim ve istihdam baskı altına gi­rer. Bu yüzden içeride acilen fiyat-maliyet senkronizasyo­nunu kurmalıyız” dedi. Küre­sel korumacılık duvarlarının ve jeopolitik risklerin arttığı bu zorlu dönemde ihracatçının en büyük ihtiyacının finansman olduğunu belirten Gültepe, üreticilerin uygun maliyetli ve uzun vadeli finansmana erişi­minin kolaylaştırılmasını iste­di. Gültepe, rekabetçiliği yeni­den kazanmak adına ekonomi politikalarının belirlenme sü­recine sivil toplum kuruluşları ve ihracatçılar olarak daha faz­la katkı sunmak istediklerini de ifade etti.

TİM’de ikinci dönemde “hızlanma” sözü

Elde edilen sınırlı artışları yeterli görmediklerini dile ge­tiren Gültepe, “Biz Türkiye’yi ihracatta dünyanın ilk 10 ülke­si arasına çıkarmak istiyoruz. Bu hedefe ulaşmak için 27 sek­törümüzün tamamından katkı almalı ve her yıl çift haneli bü­yüyebilmeliyiz” diye konuştu. Sağlıklı ve kalıcı bir ekonomik kalkınma için büyümenin en az yarısının ihracata yönelik sana­yi üretiminden gelmesi gerek­tiği vurgulayan Gültepe, TİM başkanlığındaki ikinci döne­mini yapısal dönüşümün mey­velerinin toplanacağı bir “hız­lanma dönemi” olarak ilan et­ti. Gültepe, “Şartlar zor olsa da hiçbir zaman karamsarlığa ka­pılmadık, kapılmıyoruz” dedi.

İhracatçı sahada kesintisiz mesaide olacak

TİM, ihracatçıların küresel pazarlardaki varlığını güçlendirmek adına sahada mesaiye devam ediyor. Mayısta 16 ticaret heyeti, 3 alım heyeti ve 32 fuar katılımı gerçekleştiren kurum, haziran ayında ise 34 fuar katılımı ve 8 sektörel ticaret heyeti hedefliyor. TİM Başkanı Gültepe, yeni dönemde tonaj artışından ziyade yüksek teknoloji, Ar-Ge, inovasyon, tasarım, markalaşma ve ikiz dönüşümü (yeşil ve dijital dönüşüm) kaldıraç olarak kullanacaklarını belirtti. Ayrıca, Türkiye’nin üretim gücünü küresel vizyonla buluşturacak bir Milli İhracat Haftası düzenleyeceklerini ve TİM’e yakışır modern bir kongre merkezi inşa edeceklerini kaydetti.

“Ekonominin sathı müdafaası fabrikalardır”

Ekonominin ilk çeyrekte yüzde 2,5 büyümesine rağmen net ihracatın büyümeyi 2,5 puan aşağı çektiğini belirten TİM Mustafa Gültepe, son 6 çeyrektir net ihracatın büyümeye negatif etki yaptığını hatırlattı. Büyümeyi iç talep ve hizmetler sektörü sırtlarken sanayinin ilk çeyrekte yüzde 0,8 daraldığına dikkat çeken TİM Başkanı, “Ekonominin sathı müdafaası fabrikalardır. O fabrikalar ki, jeopolitik gücün, istikrarın ve geleceğe güvenin en önemli kaleleridir. İhracatı sadece bir döviz girdisi değil, yatırım, üretim ve istihdamın, yani ekonomik bağımsızlığın en güçlü teminatı olarak görüyoruz” ifadelerini kullandı.

TİM’de yeni dönem; 13 sektörde başkan değişti

Mustafa Gültepe’nin tek aday olarak girdiği ve yeniden başkan seçildiği TİM’de sektör konseyleri başkanlık seçimleri de tamamlandı. 27 sektör konseyinde 13 başkanın ismi değişti. En çok merak edilen Tekstil ve Hammaddeleri Konseyi’ne A. Fikret Kileci yerine Ahmet Öksüz seçilirken, Kimyevi Maddeler ve Mamulleri Konseyi’ne Saadettin Çağan seçildi. TİM yeni dönem sektör konseyi başkanları şöyle: Çelik İbrahim Pektaş; Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Erdem Çenesiz; Demir ve Demir Dışı Metaller Çetin Tecdelioğlu; Deri ve Deri Mamulleri Güven Karaca; Elektrik ve Elektronik Mehmet Kavaklıoğlu; Fındık ve Mamulleri Hasan Osman Sabır; Gemi, Yat ve Hizmetleri Cem Seven; Halı İskender Kaplan; Hazır Giyim ve Konfeksiyon Mustafa Gültepe; Hizmet Orhan Gazi Yiğitbaşı; Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri Celal Kadoğlu; İklimlendirme Sanayi Salih Zeki Poyraz; Kimyevi Maddeler ve Mamulleri Saadettin Çağan; Kuru Meyve ve Sebze Murat Bakır; Maden Metin Çekiç; Makine ve Aksamları Kutlu Karavelioğlu; Meyve ve Sebze Mamulleri Melisa Tokgöz Mutlu; Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri Ahmet Güleç; Mücevher Hüseyin Şaşmaz; Otomotiv Endüstrisi Baran Çelik; Savunma ve Havacılık Sanayi Latif Aral Aliş; Su Ürünleri ve Hayvansal Mamulleri Ali Can Yamanyılmaz; Süs Bitkileri ve Mamulleri İbrahim Yılmaz; Tekstil ve Hammaddeleri Ahmet Öksüz; Tütün Ömer Celal Umur; Yaş Meyve Sebze Oğuzhan Altun ve Zeytin ve Zeytinyağı Mehmet Emre Uygun.

İhracatta ilk 1000 firma belirlendi

TİM tarafından her yıl geleneksel olarak düzenlenen ve Türkiye’nin en fazla ihracat yapan firmalarının ödüllendirildiği “İlk 1000 İhracatçı” firma belirlendi. 2025 yılı performanslarına göre Türkiye’nin genel mal ve hizmet kategorilerinde en yüksek ihracatı gerçekleştirerek ilk sıralarda ödül alan firmalar şöyle:

Mal ihracatında ilk 10 firma

* Ford Otomotiv

* Toyota Otomotiv

* TGS Dış Ticaret

* Arca Savunma

* Kibar Dış Ticaret

* TÜPRAŞ

* Star Rafineri

* Baykar Makina

* Arçelik

* Ahlatcı Kuyumculuk

Hizmet ihracatında ilk 10 firma

* Türk Hava Yolları (THY)

* Pegasus Havayolları

* Güneş Ekspres (SunExpress)

* İGA Havalimanı İşletmesi

* Odeon Turizm İşletmeciliği

* TAV Havalimanları

* Anexservices Turizm

* Fun and Sun Hotels

* AJet

* Corendon Airlines

E-ihracat kategorisinde ilk 3 firma

* Trendyol

* LC Waikiki

* K.F.C. Gıda