Sosyal medyada yayılan bazı paylaşımlarda, Avrupa Birliği'nin (AB) bu yazdan itibaren plastik filmle sarılmış geleneksel çoklu su şişesi paketlerinin satışını yasaklayacağı öne sürülüyor.
Bu iddiayı paylaşanlar arasında, Fransa'daki aşırı sağcı Ulusal Birlik partisinin ve Avrupa için Vatanseverler grubunun Avrupa Parlamentosu üyesi Virginie Joron da bulunuyor. Joron, yeni AB kurallarının tüketicileri su şişelerini tek tek taşımaya zorlayacağını savunuyor.
Paylaşımlarda AB'nin yeni Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü'ne (PPWR) atıfta bulunuluyor.
Ancak bu iddia yanıltıcı. Düzenleme, AB genelinde ambalaj atıklarını azaltmayı ve geri dönüştürülebilirliği artırmayı amaçlayan daha geniş kapsamlı bir çalışmanın parçası. Tüzüğün bazı hükümleri 12 Ağustos 2026'da uygulanmaya başlayacak olsa da su şişelerinin çoklu paketlerinde kullanılan plastik halka veya ambalajlara yönelik bir yasak getirmiyor.
Joron, paylaşımından birkaç gün sonra Fransız yayın kuruluşu TF1'in doğruluk kontrolüne yanıt olarak X'te bir basın açıklaması yayımladı. Açıklamasında, doğal mineralli su sektörünün "tam bir mevzuat belirsizliği" içinde olduğunu savundu.
Joron ayrıca ilk paylaşımında kullandığı "uzun vadede" ifadesiyle 12 Ağustos'ta yürürlüğe girecek genel bir yasağı değil, düzenlemenin genel hedeflerini kastettiğini belirtti.
Ambalaj ve atık miktarının azaltılması
12 Ağustos'ta uygulanmaya başlayacak ilk önlemler, ağırlıklı olarak gıdayla temas eden ambalaj malzemelerinde PFAS kullanımına yeni sınırlamalar getiriyor.
Genellikle "sonsuz kimyasallar" olarak adlandırılan bu kalıcı maddeler, doğada çok zor çözünmeleri ve çevrede birikebilmeleri nedeniyle giderek daha fazla mercek altına alınıyor.
Düzenlemenin genel amacı, gereksiz ambalaj kullanımını azaltmak ve AB'nin 2030'a kadar Avrupa pazarına sunulan bütün ambalajları geri dönüştürülebilir veya yeniden kullanılabilir hale getirme hedefine ulaşmasına yardımcı olmak.
Tüzük ayrıca AB genelinde ambalaj atıklarındaki artışı sınırlamayı amaçlıyor. Eurostat'a göre AB'de 2023 yılında 79,7 milyon ton ambalaj atığı üretildi. Kişi başına düşen plastik ambalaj atığı ise ortalama 35,3 kilogram oldu.
Çoklu su şişesi paketleri düzenleme kapsamında mı?
Karışıklığın bir bölümü, ürünleri bir arada tutan plastik ambalajlara yönelik hükümlerden kaynaklanıyor. Düzenleme, bazı çoklu paketler dahil ürünlerin birlikte satılması için kullanılan belirli plastik filmlere sınırlamalar getiriyor.
Ancak kurallar yalnızca plastikten üretilen gruplu ambalajlar için geçerli olacak. Diğer malzemelerden yapılan ambalajların kullanımına izin verilmeye devam edilecek.
Daha da önemlisi, ürünlerin taşınması veya elleçlenmesi için gruplu ambalajın gerekli olduğu durumlarda düzenleme muafiyet tanıyor.
Çoklu su şişesi paketlerinin, görece ağır yüklerin güvenli biçimde taşınmasını sağladıkları için bu muafiyet kapsamında değerlendirilmesi bekleniyor. Ancak Avrupa Komisyonu, kuralların uygulamada nasıl işleyeceğini kesinleştirecek ayrıntılı kılavuzu henüz yayımlamadı.
Sınırlamalar esas olarak tüketicileri birden fazla ürün almaya teşvik etmek amacıyla kullanılan gereksiz tek kullanımlık plastik gruplu ambalajları hedefliyor. İçecek kutularının çoklu paketlerinde ve diğer perakende ürünlerinde kullanılan plastik filmler buna örnek gösteriliyor.
Avrupa Komisyonunun, hangi gruplu ambalaj türlerinin sınırlamalara tabi olacağını ve hangi muafiyetlerin uygulanacağını açıklayan uygulama kılavuzunu Şubat 2027'ye kadar yayımlaması bekleniyor.
