Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının, reel ve finansal sektör temsilcileri ile profesyonellerden oluşan 68 katılımcıyla gerçekleştirdiği haziran ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'ni yayımladı. Buna göre, geçen ay yüzde 1,52 olan haziran ayı TÜFE artışı beklentisi, bu anket döneminde yüzde 1,36'ya indi. Cari yıl sonu TÜFE artışı beklentisi ise yüzde 28,94'ten yüzde 29,14'e yükseldi.
TÜFE'de artış beklentisi 12 ay sonrası için yüzde 23,82'den yüzde 23,81’e, 24 ay sonrası için ise yüzde 18,43'ten yüzde 18,29’a geriledi. Katılımcıların yıl sonu dolar/TL beklentisi 51,5711'den 51,4692'ye gerilerken, 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi ise 54,6923'ten 55,7196'ya çıktı. Peki bu rakamları baz alarak Haziran ayı enflasyon rakamı tahminine göre Temmuz zammı ne kadar olacak? Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'a kalem kalem hesapladı.
TÜİK Mayıs enflasyonunu belirledi. Buna göre beş aylık ve tahmini altı aylık enflasyon verileri nasıl yansıyacak?
Emin Yılmaz: Mayıs ayı enflasyonu aylık bazda %1,71, son beş aylık enflasyon %16,61 ve yıllık enflasyon ise %32,61 olarak netleşti. Haziran ayı için şu şekilde bir hesaplama yapabiliriz:
En düşük emekli maaşı ne kadar olacak?
Emin Yılmaz: SSK ve Bağ-Kur emeklileri, yaşanılan enflasyon üzerinden maaş farklarını almaktadır. Emekli maaşı kök aylık üzerinden değerlendirilmektedir. Yani sizin çalışma hayatınız boyunca kesilen uzun vadeli sigorta primleri vasıtasıyla bağlanan gerçek aylığınızı temsil etmektedir.
Maaş bağlanırken belli bir rakamın altında kalırsanız, Hazine destekli olarak maaşınız belirli bir rakama tamamlanmaktadır. Buna da taban aylık demekteyiz.
Hükümet kanadının, en düşük aylığı son dönemlerde yasal düzenleme çıkararak enflasyondan etkilenmemesi için yükselttiğini biliyoruz. Temmuz dönemi içerisinde kök aylığı, ek ödeme dâhil 16.920 TL’nin altında olan emeklilerimiz için yine enflasyon oranında artış yapılacağını düşünmekteyim.
Şu an 20.000 TL olan en düşük aylığın 23.640 TL’ye çıkarılacağını düşünüyorum. Tabii ki bunun için yasal düzenleme gerektiğinin altını çizmek isterim.
Not: En düşük emekli maaşı olan 20.000 TL’nin artırılması için yasal düzenleme gereklidir.
Memur ve memur emeklilerinde durum ne olacak?
Emin Yılmaz: Memur ve memur emeklilerimizde, yaşanılan enflasyonun üzerine toplu sözleşme parametreleriyle oluşan aktüeryal bir hesaplama sistemi bulunmaktadır.
Eğer Haziran ayı enflasyonu tahmini olarak %1,36 çıkarsa ve altı aylık enflasyon %18,20 olarak belirlenirse, sekizinci dönem toplu sözleşmede 2026 yılı I. dönem için verilen %11’lik zam peşin alındığından dolayı bu oranı soyutladığımızda, %6,49 enflasyon farkına ilave olarak 2026 yılı II. dönem için belirlenen %7’lik toplu sözleşme zammı eklenecek ve toplam artış oranı %13,94 olarak belirlenecektir. Bu parametreler doğrultusunda tablo şu şekilde oluşacaktır:
Eşitleme formülü, refah payı veya seyyanen zam gibi bir destek gelir mi?
Emin Yılmaz: Memur ve memur emeklilerimizin toplu sözleşme farkının %13,94, SSK ve Bağ-Kur emeklilerimizin ise yaşanılan enflasyon oranı doğrultusunda %18,20 çıkacağını tahmin ediyorum. Bu durumda iki kesim arasında 4,26 puanlık bir fark oluşacaktır.
Unutulmaması gereken husus, bir önceki dönemde memur ve memur emeklilerinin SSK ve Bağ-Kur emeklilerine göre daha yüksek maaş artışı almış olmasıdır. Bu dönem ise tam tersi bir durum yaşanacaktır.
Hükümetin ekonomi ekibinin sıkı para politikasına devam ederek bu dönem için eşitleme formülü veya ekstra bir artış yansıtmayacağını düşünüyorum.
Altı aylık enflasyon rakamları değişince hayatımızda neler değişecek?
Emin Yılmaz: Enflasyon rakamları sadece emeklilerimizi ve memurlarımızı ilgilendirmiyor. Dolaylı olarak hem çalışanları hem de sivil hayattaki vatandaşlarımızı ilgilendirmektedir.
Merkez Bankasının Piyasa Katılımcıları Anketi’ni baz aldığımızda, memur maaş katsayısına bağlı olan parametrelerde tahmini olarak %13,94’lük bir artış söz konusu olacaktır. Bu durumda sosyal yardımların da değişeceğini söyleyebiliriz. Bunlardan bazıları şunlardır:
Nihai rakamlar, altı aylık enflasyon rakamlarına bağlı olarak memur maaş katsayısının belli olmasıyla kesinleşecektir.
