Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs'ta müzakerelerin yeniden başlatılması için yürütülen çabalara bağlılığını yineledi.
Guterres, Güney Kıbrıs (GKRY) Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) lideri Tufan Erhürman ile ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi. BM Genel Sekreteri, görüşmelerin verimli geçtiğini belirterek, yeniden bir siyasi sürecin başlatılmasına destek vermeye devam edeceğini söyledi.
'Dayanışma ziyareti'
Hristodulidis ile görüşmesinin ardından konuşan Guterres, Kıbrıs ziyaretini "Kıbrıs halkıyla dayanışma ziyareti" olarak nitelendirdi.
BM Genel Sekreteri, her iki toplumun çabalarına destek verme konusunda kararlı olduğunu belirterek, "Bu açıkça Kıbrıslıların kendilerine bağlı ancak garantör ülkelerin de oynayacağı bir rol var. Kıbrıs Rumları ve Kıbrıs Türklerine bu önemli dönemde destek olmak için elimden geleni yapacağım," dedi.
Guterres, Hristodulidis ile görüşmesinin başında, bölgede devam eden istikrarsızlık nedeniyle Kıbrıs sorunu konusunda ilerleme sağlanmasının özellikle önemli olduğunu söyledi.
"Bir Kıbrıs sorununun çözümünün önemli olduğu bir dönem varsa, o da şimdidir," diyen Guterres, bölgesel gerilimler ve jeopolitik değişimlerin adayı istenmeyen gelişmelerin merkezine taşıyabileceği uyarısında bulundu.
Bir çözümün yalnızca Kıbrıs'a değil, bölgenin tamamına fayda sağlayacağını ifade eden Guterres, BM'nin süreci kolaylaştırabileceğini ve destekleyebileceğini ancak herhangi bir çözümü taraflara dayatamayacağını vurguladı.
"Kimseye ne yapılması gerektiğini söylemek benim görevim değil. Buradayım; alçakgönüllülükle ve tam bir bağlılıkla çabalarınızı desteklemek için bulunuyorum," dedi.
Hristodulidis ise BM Genel Sekreteri'nin ziyaretinin, Kıbrıs sorununun BM Güvenlik Konseyi kararları temelinde çözülmesine yönelik bağlılığının göstergesi olduğunu söyledi.
"Kıbrıs'ta iyi haberlere ihtiyacımız var. Bölgede iyi haberlere ihtiyacımız var. Uluslararası alanda da iyi haberlere ihtiyacımız var ve sizin desteğinize ve siyasi bağlılığınıza güveniyoruz," ifadelerini kullandı.
Hristodulidis ayrıca, uluslararası toplumun, uluslararası hukuk, değerler ve ilkelerin korunmasını sağlamak için gereken adımları atma sorumluluğu bulunduğunu belirtti.
Guterres-Erhürman görüşmesi
Guterres, daha sonra Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhürman ile bir araya geldi.
Bir saatten uzun süren görüşmenin ardından açıklama yapan Guterres, müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik çabalarını sürdüreceğini söyledi.
BM Genel Sekreteri, iki liderle yaptığı görüşmeleri "verimli" olarak değerlendirdi ve bu hedef doğrultusunda çalışmaya devam edeceğini belirtti.
Güney Kıbrıs hükümet sözcüsü Konstantinos Letymbiotis ise görüşmeyi "içerikli ve samimi" olarak nitelendirdi.
Letymbiotis, Rum tarafının mevcut diplomatik girişimlerin somut gelişmelere ve sonunda BM öncülüğünde daha geniş kapsamlı bir konferansa dönüşmesini istediğini söyledi.
Böyle bir konferansın iki Kıbrıs tarafı ile üç garantör ülkenin katılımıyla düzenlenmesi bekleniyor.
Ancak yapılan ayrı görüşmeler, henüz resmi müzakerelerin yeniden başladığı anlamına gelmiyor. Görüşmelerin amacı, tarafların kapsamlı müzakerelere geçebilmesi için yeterli ortak zeminin bulunup bulunmadığını belirlemek.
İki liderle ortak görüşme yapılacak
Guterres, temasları kapsamında iki toplumun temsilcileri, müzakereciler, sivil toplum kuruluşları ve adanın iki kesimi arasında iş birliği yürütmeye çalışan gruplarla da görüşüyor.
BM Genel Sekreteri, salı akşamı Hristodulidis ve Erhürman'ı özel bir akşam yemeğinde ağırlayacak. Çarşamba günü ise iki liderle ortak bir görüşme gerçekleştirecek.
Guterres'in, temaslarının sonuçlarını değerlendirdikten sonra BM'nin müzakerelerin yeniden başlaması için gerçekçi bir yol görüp görmediğine ilişkin açıklama yapması bekleniyor.
Kıbrıs sorunu
1974’teki gelişmelerin ardından fiilen ikiye bölünen Kıbrıs’ta BM gözetimindeki siyasi süreç uzun süredir durağan seyrediyordu. Son aylarda artan temaslar, taraflar arasında güven artırıcı adımların yeniden gündeme gelmesine yol açmıştı.
Şu anki temaslar ağırlıklı olarak 'güven artırıcı önlemler' ve teknik hazırlıklar üzerine yoğunlaşsa da birçok kesim bu adımları yıllar süren ataletin ardından özlü bir diyaloğa dönüş yolunda ciddi bir çaba olarak nitelendiriyor. Güney tarafı, tüm toplumların haklarına saygı duyan, şeffaf ve kalıcı bir müzakere sürecinin yeniden başlaması için Birleşmiş Milletler'in resmi katılımı ve denetiminin önemini vurguluyor.
Bu diplomatik girişimler, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler dahil olmak üzere uluslararası ortakların yakından takip ettiği geniş bir çerçevede yürütülüyor. Temel amaç, bölgedeki gerilimi önlemek ve sürdürülebilir bir çözümü desteklemek.
Kıbrıs, 1974’teki Yunanistan destekli darbe girişiminin ardından Türkiye’nin adanın kuzeyini işgal etmesiyle ikiye bölünmüştü. Güneyde yer alan Kıbrıs Cumhuriyeti uluslararası alanda tanınan ve AB üyesi olan tarafken, kuzeydeki devlet ise yalnızca Türkiye tarafından tanınıyor.
BM, 1964 yılından bu yana Kıbrıs’ta barışı koruma gücü bulunduruyor.
