Metin YETİM
Kömürden çıkış, enerji dönüşümü ve çevre adaleti tartışmaları, bu kez kültür ve sanatın diliyle Soma, Bergama ve Ayvalık’ta gündeme taşınacak. “Çelişkiler, Olasılıklar ve Ütopyalar Arasında” başlıklı proje kapsamında 5-7 Haziran tarihleri arasında panel, sergi, film gösterimi ve sanatçı buluşmaları düzenlenecek.
Program, yarın yani 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nde Bergama Kültür Merkezi’nde başlayacak. Soma, Bergama ve Ayvalık’tan çocukların hazırladığı “Başka Bir Dünya” resim sergisinin açılışının ardından “Enerji Coğrafyaları: Toprak, Emek ve Yeşil Çelişkiler” başlıklı panel gerçekleştirilecek. Proje kapsamında üretilen eserlerden oluşan ve küratörlüğünü Günseli Baki’nin üstlendiği “İhtimal Eşikleri” sergisi de Bergama Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı’nda ziyaretçilerle buluşacak.
ÇEVRE ADALETİ
Etkinliklerin ikinci durağı Soma olacak. Soma Atatürk Kültür Merkezi’nde açılacak fotoğrafçı Yücel Tunca’nın “Bir Coğrafyanın Z Raporu” sergisinin ardından yönetmen Hadika Beliz’in “Türkiye’nin Aynası: Soma” belgeseli gösterilecek. Günün sonunda ise “Soma’da Emek, Enerji ve Gelecek” başlıklı panel düzenlenecek. Program, Bergama’da 7 Haziran’da yönetmen Ümit Kıvanç’ın ‘‘16 Ton” filminin gösterimi ve sanatçılar eşliğinde yapılacak sergi turuyla sona erecek. Proje temmuz ayında Ayvalık’ta devam edecek. Proje, 2014’teki maden faciasından sonra akademik çabaların da merkezi haline gelen Soma’da kömürden çıkış̧, yenilenebilir enerjiye geçiş̧ sürecini “çevre adaleti” kavramı etrafında ele alıyor. Projede fotoğraflarıyla yer alan Yücel Tunca, BirGün'e yaptığı değerlendirmede projenin geçen yıl sonunda başladığını anımsatarak ‘‘Akademiyle sanat arasında bir bağlantı kuran, bu bağlantı üzerinden kamuoyuyla buluşmaya çalışan bir proje’’ dedi. Tunca, şunları kaydetti: ‘‘Soma’da kömürden çıkıştan sonra var eden asıl ekonomik faaliyet kalktığında ekonomik dönüşüm negatif bir şekilde gerçekleşti. Kasaba boşalmaya başladı. Soma örneğinde olduğu gibi kömürden çıktığımız takdirde Soma’daki insanlar ne olacak? Bir yanı istihdam sorunu ve bir anlamda zorunlu göç dalgalarının yaşanması. İkincisi de enerji ihtiyacını gideren kömür gibi bir yakıt malzemesinden çıktığımız andan itibaren geriye hangisi kalıyor. Yeşil enerji denilen güneş ya da rüzgâr enerjisi gibi birtakım alternatifler. Bu alternatiflerin anlatıldığı gibi yeşil enerjiler olmadığı ortaya çıkıyor. Özellikle tarım alanların işgaline neden oluyor. Bir anlamda köylerde mülksüzleştirmesi. İnsanlar yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda kalıyorlar. Hazırladığımız proje bütün bunları gündeme getirip beraber konuşacağımız bir proje olsun diye planlandı.”
Tunca, proje kapsamında hazırlanan kendi fotoğraflarından oluşan 'Bir Coğrafyanın Z Raporu' sergisi hakkında ise “Soma bölgesindeki madenlerin, açık maden ocaklarının panoramik fotoğraflarını çektim. Serginin büyük bir kısmı panoramiklerden oluşuyor. Doğanın yağmalanması ve parçalanmasına ilişkin fotoğraflar’’ diye anlattı.
