Çin merkezli yapay zekâ girişimi Moonshot AI, ABD’nin ileri yapay zekâ alanındaki üstünlüğüne meydan okumaya hazırlanıyor.
Financial Times’ın konuya yakın iki kaynağa dayandırdığı haberine göre Pekin merkezli şirket, bugüne kadar Çin’de geliştirilen en büyük yapay zekâ modeli olacağı belirtilen Kimi K3’ü önümüzdeki günlerde kullanıma sunacak.
Modelin iki ila üç trilyon parametreye sahip olacağı ve ana akım performans testlerinde Anthropic’in Claude Opus 4.8 modelini geçmesinin beklendiği öne sürüldü. Anthropic modelinin büyüklüğünü açıklamıyor ancak sektör tahminleri Opus 4.8’in 1,5 ila iki trilyon parametre arasında olabileceğine işaret ediyor.
ANTHROPIC’İN EN GÜÇLÜ MODELİNİN GERİSİNDE KALABİLİR
Kimi K3’ün Opus 4.8 ile rekabet edebilecek düzeye ulaşması beklenirken, Anthropic’in çok daha güçlü ancak erişimi kısıtlanan Fable modelinin gerisinde kalabileceği değerlendiriliyor.
ABD yönetimi, siber güvenlik ve bilgisayar sistemlerindeki açıkları tespit etme kapasitesi nedeniyle Fable’a erişim konusunda daha önce sınırlamalar getirmişti.
Buna rağmen Kimi K3’ün piyasaya çıkışı, Çinli yapay zekâ modellerinin ABD’de geliştirilen en ileri sistemlerin sekiz ila 12 ay gerisinde olduğu yönündeki yaygın sektör değerlendirmesini tartışmaya açabilir.
İKİ İLA ÜÇ TRİLYON PARAMETRELİ MODEL
Yapay zekâ modellerindeki parametreler, sistemin eğitim sırasında öğrendiği ilişkileri ve örüntüleri temsil eden sayısal değerlerden oluşuyor. Parametre sayısının artması genel olarak modelin kapasitesini genişletebilse de tek başına daha yüksek kalite veya daha iyi performans garantisi vermiyor.
Kimi K3’ün büyüklüğü, mimarisi ve kullanım maliyetiyle birlikte değerlendirildiğinde Çin’in şimdiye kadarki en iddialı modellerinden biri olması bekleniyor.
Financial Times’a konuşan kaynaklar, modelin standart kıyaslama testlerinde Opus 4.8’i geride bırakacağını öne sürdü. Ancak Moonshot henüz ayrıntılı model kartını ve bağımsız test sonuçlarını yayımlamadığı için bu iddia doğrulanmış değil.
ÜCRETSİZ İNDİRİLİP DEĞİŞTİRİLEBİLECEK
Kimi K3’ün en önemli özelliklerinden biri “açık ağırlıklı” olarak yayımlanacak olması.
Bu modelde geliştiriciler sistemin ağırlıklarını indirerek kendi altyapılarında çalıştırabilecek, ihtiyaçlarına göre uyarlayabilecek ve belirli görevler için özelleştirebilecek. Ancak “açık ağırlık” ifadesi, modelin eğitim verilerinin, kaynak kodunun ve geliştirme sürecinin bütünüyle erişime açılacağı anlamına gelmiyor.
Bu yaklaşım, modellerini büyük ölçüde kapalı tutan ve kullanım için API ücreti alan Anthropic ve OpenAI gibi ABD merkezli şirketlerden farklılaşıyor.
Moonshot, resmî internet sitesinde hâlen Kimi K2.6’yı en güncel amiral gemisi olarak gösteriyor. Şirket, yapay genel zekâ hedefi doğrultusunda araştırmalarını küresel açık model topluluğuyla paylaşmayı amaçladığını belirtiyor.
ABD’Lİ MODELLERİN YÜKSEK MALİYETİ ÇİN’E ALAN AÇIYOR
Financial Times’a göre Amerikan yapay zekâ şirketlerinin kullanım fiyatlarını artırması, bazı işletmeleri daha ucuz Çin modellerine yönlendiriyor.
Anthropic’in Opus 4.8 ücretlerini eylül ayında yüzde 50 artırarak bir milyon giriş belirteci için 3 dolar, bir milyon çıkış belirteci için ise 15 dolar talep etmeye hazırlandığı bildirildi.
Moonshot’ın mevcut Kimi K2.6 modelinin çalıştırma maliyetinin ise Opus 4.8’in yaklaşık üçte biri olduğu kaydedildi. Kimi K3’ün de benzer bir fiyat avantajıyla piyasaya sürülmesi, özellikle büyük miktarda yapay zekâ kullanımı yapan şirketler açısından önemli bir alternatif oluşturabilir.
ABD’Lİ ŞİRKETLER ÇİN MODELLERİNİ KULLANMAYA BAŞLADI
Çin modelleri yalnızca yerel pazarda değil, ABD ve Avrupa’daki işletmeler arasında da yaygınlaşıyor.
DoorDash kurucu ortağı Andy Fang, şirketin daha düşük seviyeli görevleri Moonshot’ın Kimi K2.6 modeline verdiğini, Anthropic’in Fable modelini ise yalnızca en zor işlemlerde kullandığını açıklamıştı. Fang, bu kombinasyonun yalnızca Anthropic modellerine dayanan önceki sisteme göre daha düşük maliyetle daha iyi sonuç verdiğini söylemişti.
OpenRouter üzerinden ABD’li şirketlerin Çin modellerinde kullandığı belirteçlerin oranının 2026’nın ilk yarısında bazı haftalarda yüzde 46’ya kadar yükseldiği bildirildi. Önceki 12 aylık dönemde bu oran ortalama yüzde 11 düzeyindeydi.
Bu eğilim, ABD’li şirketlerin en zor görevlerde Amerikan yapay zekâ modellerini kullanmaya devam ederken daha rutin işlemleri daha ucuz Çin sistemlerine yönlendirdiği çok modelli bir pazarın oluşabileceğine işaret ediyor.
ANTHROPIC’TEN “ENDÜSTRİYEL ÖLÇEKLİ DAMITMA” SUÇLAMASI
ABD’li yapay zekâ şirketleri ise Çinli rakiplerinin hızlı ilerlemesine ilişkin fikrî mülkiyet tartışmalarını gündeme getiriyor.
Anthropic, şubat ayında bazı Çinli laboratuvarları kendi modellerine karşı “endüstriyel ölçekte damıtma saldırıları” yapmakla suçlamıştı.
Damıtma yöntemi, daha küçük veya yeni bir modelin gelişmiş bir sistem tarafından üretilen yanıtlardan yararlanılarak eğitilmesi anlamına geliyor. Bu yöntem, geliştiricilerin aynı ölçekte bilgi işlem altyapısı kurmadan üst düzey model davranışlarını taklit etmesine yardımcı olabiliyor.
Bazı Çinli şirketler ise söz konusu suçlamaların ABD’li laboratuvarların pazardaki hakimiyetlerini koruma çabasının parçası olduğunu savunuyor.
MOONSHOT’IN DEĞERLEMESİ 31,5 MİLYAR DOLARA ÇIKABİLİR
Kimi K3 hazırlığı, Moonshot’ın yeni bir yatırım turuna hazırlandığı döneme denk geldi.
Financial Times’a göre şirket, kendisine yaklaşık 31,5 milyar dolar değer biçecek yeni bir finansman turu için görüşmeler yürütüyor. Moonshot’ın mayıs ayında 20 milyar dolarlık değerleme üzerinden 2 milyar dolar yatırım aldığı bildirilmişti.
Çinli yapay zekâ şirketlerinin değerleri hızla artsa da ABD’li rakiplerinin oldukça gerisinde bulunuyor. FT’nin aktardığı son yatırım turlarına göre Anthropic’in değerlemesi 965 milyar, OpenAI’ınki ise 852 milyar dolar düzeyine ulaştı. DeepSeek’in de yaklaşık 71 milyar dolarlık değerleme üzerinden yatırım aradığı belirtildi.
Moonshot, Financial Times’ın Kimi K3 ve yatırım turuna ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.
YAPAY ZEKÂ REKABETİNDE YENİ DÖNEM
Kimi K3’ün açıklanan performans beklentilerini karşılaması hâlinde yapay zekâ rekabetinde yalnızca teknik değil, ekonomik bir kırılma da yaşanabilir.
ABD’li şirketler en gelişmiş modellerini kapalı tutarak yüksek kullanım ücretleri üzerinden gelir elde etmeye çalışırken, Çinli şirketler daha düşük fiyatlı ve indirilebilir modellerle geliştiricileri kendi ekosistemlerine çekiyor.
Bu nedenle Kimi K3’ün asıl etkisi, Anthropic’i tek bir testte geçip geçmemesinden çok, ABD’nin en gelişmiş yapay zekâ modellerine yaklaşan bir sistemin daha düşük maliyetle ve indirilebilir biçimde sunulması olabilir.
