Yabancı kart harcamalarındaki azalma, sadece ziyaretçi sayısının değil, aynı zamanda ziyaretçilerin cüzdanlarının da daha sıkı tutulduğunu ortaya koyuyor. Ziyaretçiler daha az alışveriş yapıyor, daha ucuz seçenekleri tercih ediyor veya planlı harcamalarını kısıyor.
Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre mayıs ayında Türkiye’yi ziyaret eden yabancı sayısı geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 3,58 azalarak 4 milyon 856 bin 862 kişi oldu. Yılın ilk beş ayında toplam ziyaretçi sayısı da yüzde 2,56 düşüşle 15 milyon 226 bin 624 kişiye geriledi. Mayıs ayında Antalya 1,62 milyon ziyaretçiyle ilk sırayı alırken, Ocak-Mayıs döneminde İstanbul 6,95 milyon ziyaretçiyle liderliğini korudu.
Ziyaretçi sayısındaki bu gerilemeyi sadece mevsimsellik veya ulaşım dalgalanmalarıyla açıklamak yetersiz. Yurtdışındaki kredi ve banka kartı harcamalarındaki düşüşle birlikte değerlendirildiğinde, turistin kişi başı harcamasının da azaldığını ve Türkiye’nin artık Avrupa ortalamasına göre “daha pahalı” algısıyla karşılaştığını gösteriyor.
Turistler benzer deneyimi daha ucuza sunan destinasyonlara yönelebiliyor
Bu “daha pahalı” algısı birkaç faktörden besleniyor. Yüksek enflasyon ve TL’deki değer kaybı, ithal girdiler ve enerji maliyetlerini yükselterek otel, restoran ve ulaştırma fiyatlarına yansıdı. Paket turlar, transferler ve sezonluk otel fiyatları rekabetçi alternatiflerle karşılaştırıldığında maliyet avantajını kaybedebiliyor. Ayrıca girdi maliyetleri ve vergiler küçük işletmelerin artan maliyetleri müşteriye yansıtmasına neden oluyor. Sonuç olarak turistler benzer deneyimi daha ucuza sunan destinasyonlara yönelebiliyor.
Yabancı kart harcamalarındaki azalma, sadece ziyaretçi sayısının değil, aynı zamanda ziyaretçilerin cüzdanlarının da daha sıkı tutulduğunu ortaya koyuyor. Ziyaretçiler daha az alışveriş yapıyor, daha ucuz seçenekleri tercih ediyor veya planlı harcamalarını kısıyor; bu durum perakende, yeme-içme ve deneyim odaklı sektörlerde gelir kaybına yol açıyor.
Bölgeler bazında dağılım ilginç bir tablo çiziyor. Mayısta Antalya beklenen şekilde öne çıkarken, Ocak–Mayıs verilerinde İstanbul’un yüksek payı; Edirne, Muğla, Artvin gibi sınır ve kıyı noktalarının üst sıralarda yer alması kara yolu ziyaretlerinin sürdüğünü gösteriyor. Ancak harcama verileri, alışveriş ve konaklamadan elde edilen gelirde daralma olduğuna işaret ediyor.
Kısa ve orta vadede atılması gereken adımlar belli. Fiyat-performansı güçlendirecek esnek paketler, sezon dışı kampanyalar ve yerel deneyimlere dayalı teklifler talebi çekebilir. Dövize duyarlı fiyatlandırma stratejileri ve yerel para ile esnek indirim mekanizmaları değerlendirilmeli. Turizm sektörüne yönelik enerji ve vergi destekleri, KOBİ’lere maliyet azaltıcı tedbirler sağlanması sektörün dayanıklılığını artırır.
Ayrıca Türkiye’nin benzersiz kültürel mirası, gastronomisi ve doğası daha etkin pazarlanmalı; premium turist profiline yönelik kişiselleştirilmiş hizmetler geliştirilerek yüksek harcama potansiyeli yakalanmalı. Veri odaklı izleme sistemleriyle kişi başı harcama, konaklama süresi ve kanal bazlı gelir takibi güçlendirilmeli; böylece kampanyalar ve politikalar hızlıca uyarlanabilir.
Fiyat-rekabet gücünde erozyon işaretleri görülüyor
Mayıs verileri tek başına alarm zillerini büyük ölçüde çalmıyor; ancak ziyaretçi sayısındaki düşüş ile yabancı kart harcamalarındaki azalmayı bir araya koyduğunuzda, Türkiye turizminin fiyat-rekabet gücünde erozyon işaretleri görülüyor. Doğal ve kültürel zenginliklerimiz yerinde; sorun daha çok fiyatlandırma, maliyet yapısı ve algı yönetiminde. Hemen harekete geçilmezse, kısa vadede kaybedilen gelirler uzun vadede istihdam ve yatırım zafiyeti yaratabilir. Turizmin sürdürülebilir gelir sağlaması için turistin cüzdanını hafifletmek yerine ona değer sunmaya devam etmeliyiz.
