İstanbul Sanayi Odası (İSO)’nın, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerinden hazırladığı Yatırım Teşvik Bülteni, 2025 yılında yatırım teşviklerinde hem adet hem de tutar bazında belirgin bir yavaşlamaya işaret etti. Geçen yıl teşvik belgesi sayısı, sabit yatırım tutarı ve teşvik kapsamında sağlanan istihdamda gerileme yaşanırken, yabancı sermayeli yatırımlar daha az sayıda belgeyle daha yüksek tutarlara ulaştı. Yerli yatırımlara verilen teşvik tutarındaki gerilemeye karşın, yabancı yatırımcılara verilen teşviklerdeki artış dikkat çekti.
Belge sayısı ve istihdamdaki sert gerileme de yatırım iştahının ve yatırıma teşvikin daraldığını ortaya koydu.
2024 yılında 12 bin 218 yatırım teşvik belgesi düzenlenirken toplam sabit yatırım tutarı 1 trilyon 275 milyar TL, istihdam ise 270 bin 929 kişi oldu. 2025’te belge sayısı 7 bin 331’e, yatırım hacmi 1 trilyon 194 milyar TL’ye, istihdam da 151 bin 752 kişiye geriledi. Böylece belge adedinde yüzde 40, yatırım tutarında yüzde 6,3, istihdamda ise yüzde 44 oranında düşüş kaydedildi.
YERLİYE AZALDI YABANCIYA ARTTI
Toplam yatırım içinde yerli sermaye yüzde 88’in üzerinde pay aldı. Yerli sermayeli teşvik belgeleri 11 bin 786’dan 7 bin 39’a inerken, sabit yatırım tutarı 1 trilyon 165 milyar TL’den 1 trilyon 48 milyar TL’ye, öngörülen istihdam da 254 bin 176’dan 140 bin 657 kişiye düştü. Buna karşılık yabancı sermayeli teşvik belgesi sayısı 432’den 292’ye gerilemesine rağmen yatırım tutarı 109,5 milyar TL’den 146,2 milyar TL’ye yükseldi. İstihdam ise 16 bin 753 kişiden 11 bin 95 kişiye indi.
Yatırım türleri incelendiğinde komple yeni yatırımlar çoğunluğu oluşturdu. 2024 yılında 7 bin 681 belgeyle 727,1 milyar TL tutarında yeni yatırım teşviki düzenlenirken, 2025’te bu rakam 4 bin 319 belge ve 647,5 milyar TL’ye düştü. Kapasite artırmaya yönelik tevsi yatırımları da tutar bazında dikkat çekici bir yükseliş gösterdi. Belge sayısı 3 bin 626’dan 2 bin 353’e inse de yatırım hacmi 368,8 milyar TL’den 434,7 milyar TL’ye çıkarak yaklaşık yüzde 18 arttı.
Sektörel dağılım da yatırım eğilimlerindeki değişimi ortaya koydu. İmalat sanayii, 5 bin 170 teşvik belgesi ve 498,8 milyar TL yatırım ile ilk sırada yer aldı. Ancak imalatta, 2024’e kıyasla belge sayısında yüzde 34, yatırım hacminde yüzde 28 ve istihdamda yüzde 49’lük gerileme meydana geldi.
ENERJİ SEKTÖRÜ ÖNE ÇIKTI
Enerji sektöründe belge sayısı 2 bin 159’dan 611’e inerken yatırım tutarı 187,1 milyar TL’den 374,8 milyar TL’ye çıkarak yaklaşık iki katına ulaştı.
Madencilikte de benzer bir görünüm ortaya çıktı. Belge sayısı azalmasına rağmen yatırım tutarı 20,5 milyar TL’den 55,4 milyar TL’ye yükseldi. Hizmetler sektöründe ise yatırım hacmi yüzde 35 azalarak 231,1 milyar TL’ye gerilerken öngörülen istihdam 56 bin 132 kişiden 36 bin 159 kişiye düştü. 2025 yılında tüm ana sektörler içinde büyümesini sürdüren tek alan tarım oldu. Teşvik belgesi sayısı 382’den 491’e yükselirken yatırım tutarı 18,2 milyar TL’den 36,9 milyar TL’ye çıktı. İstihdam da 4 bin 978 kişiden 6 bin 704 kişiye çıktı.
