Yaz aylarında artan fiziksel aktivite ve açık havada geçirilen sürenin çoğalması, enerji ihtiyacını ve çevresel faktörlere maruziyeti artırıyor.
Yoğun güneşte kalmak ciltte oksidatif stresi artırırken, sıcak havalarda artan terleme ise magnezyum, potasyum, sodyum ve kalsiyum gibi önemli minerallerin kaybına yol açabiliyor. Bu durum halsizlik, kas krampları, yorgunluk, baş ağrısı ve dikkat dağınıklığı gibi belirtilerle kendini gösteriyor.
Uzman diyetisyen Görkem Gökmen’e göre yaz döneminde vücudun ihtiyaç duyduğu mikro besin öğeleri yalnızca enerji seviyelerini değil, genel sağlık durumunu da doğrudan etkiliyor.
D VİTAMİNİ YAZIN DA ÖNEMİNİ KORUYOR
Güneş ışığı, deride D vitamini sentezinin gerçekleşmesini sağlayan doğal bir uyaran olsa da bu süreç bireysel özelliklere bağlı olarak büyük farklılıklar gösteriyor. D vitamini; kemik sağlığı, kalsiyum emilimi ve bağışıklık sistemi fonksiyonları açısından kritik öneme sahip. Düşük D vitamini düzeyleri yorgunluk ve bazı ruh hali değişiklikleriyle de ilişkilendiriliyor.
ANTİOKSİDAN VİTAMİNLER YAZ DÖNEMİNDE ÖNE ÇIKIYOR
Yaz aylarında artan UV maruziyeti ciltte hücre hasarına sebep olabiliyor. Antioksidan özelliklere sahip C ve E vitaminleri, serbest radikallerin hücresel hasara yol açmasını sınırlandırabilir. C vitamini ayrıca kolajen sentezi için de gerekli olup cilt bütünlüğünün korunmasına doğrudan katkıda bulunuyor. E vitamini ise yağda çözünen güçlü bir antioksidan olarak hücre zarlarını hücre hasarına karşı koruyor. Bu iki vitamin birlikte alındığında antioksidan etkilerinin birbirini destekleyebileceği düşünülüyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Gökmen, güneşten korunmada birincil yaklaşımın her zaman güneş koruyucu kullanmak, uygun kıyafetler giymek ve doğrudan güneş maruziyetini sınırlandırmak olduğunu söyledi.
ENERJİ METABOLİZMASI VE ELEKTROLİT DENGESİ KRİTİK ROL OYNUYOR
B grubu vitaminlerinin enerji üretim süreçlerinde görev aldığını vurgulayan Gökmen, yaz döneminde artan fiziksel aktiviteyle birlikte bu vitaminlerin yeterli alımının önem kazandığını belirtiyor. Ayrıca sıcak havalarda kaybedilen elektrolitlerin yerine konmasının önemine değinen Gökmen, "Magnezyum, potasyum, sodyum ve kalsiyum gibi elektrolitler; kas kasılması, sinir iletimi ve sıvı dengesinin korunmasında görev alıyor. Özellikle yoğun egzersiz yapan bireylerde veya uzun süre sıcak ortamda çalışan kişilerde bu minerallerin eksikliği kas krampları, halsizlik ve performans düşüşüne yol açabiliyor" diye konuştu.
Gıda takviyelerinin bilinçli kullanımı; dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yerine geçen bir yaklaşım değil, bu alışkanlıkları destekleyen tamamlayıcı bir unsur olarak değerlendirilmekte. Bu nedenle; bireysel ihtiyaçlara uygun ürün seçimi kadar, güvenilir içerik ve kalite standartlarına sahip ürünlerin tercih edilmesi de sağlıklı yaşam yaklaşımının önemli bir parçası olarak kabul ediliyor.
GIDA TAKVİYESİ KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Görkem Gökmen, gıda takviyesi seçiminde ürün etiketlerinin dikkatle incelenmesi gerektiğini belirterek, şöyle devam etti:
"Gıda takviyesi kullanımında yalnızca ürünün içerdiği vitamin veya mineral miktarına odaklanmak yeterli değildir. Bir ürünün kalitesini belirleyen unsurlar arasında kullanılan ham maddenin kaynağı, etken maddenin formu, üretim süreçlerinin güvenilirliği, kalite kontrol uygulamaları ve ürünün uygun koşullarda muhafaza edilmesi gibi birçok faktör bulunmaktadır. Aynı içeriği taşıyan ürünler arasında bile ham madde kalitesi, saflık düzeyi ve uluslararası üretim standartları açısından önemli farklılıklar görülebilmektedir.
Bu nedenle tüketicilerin ürün seçiminde öncelikle ürün etiketlerini dikkatle incelemesi; içerik listesinde yer alan yardımcı bileşenleri, temiz içerik standartlarını ve ürünün tavsiye edilen günlük kullanım miktarını gözden geçirmesi büyük önem taşımaktadır. Bilimsel veriler doğrultusunda formüle edilmiş, üretim ve kalite süreçleri şeffaf şekilde yürütülen ürünlerin tercih edilmesi bilinçli tüketim açısından kritik bir kriterdir. Kalite ve güvenilirlik açısından değerlendirildiğinde ise; üretim tesislerinde uygulanan kalite yönetim sistemleri, ham madde ve son ürün analizleri, saflık kontrolleri, stabilite çalışmaları ve mevzuata uygun üretim süreçleri öne çıkan kriterler arasında yer almaktadır. Tüketicilerin yalnızca fiyat veya popülerlik gibi unsurlara göre değil; ürünün üretim standardı, içerik şeffaflığı ve güvenilirliği gibi kriterleri de dikkate alarak seçim yapması gerekmektedir. "
DENGELİ BESLENME YAZ AYLARINDA TEMEL DESTEK SAĞLIYOR
Yaz döneminde taze sebze ve meyveler, tam tahıllar, yağlı balıklar ve kuruyemişlerden oluşan Akdeniz tipi beslenme modelinin önemli bir destek sunduğunu belirten Görkem Gökmen, yeterli sıvı tüketiminin de ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı. Gökmen ayrıca, D vitamini düzeyi 20 ng/mL’nin altında olan bireylerde D vitamini desteğinin; antioksidan alımı yetersiz kişilerde C ve E vitamini takviyesinin; yoğun terlemeye bağlı mineral kaybı yaşayan kişilerde ise magnezyum desteğinin, hekim kontrolünde değerlendirilebileceğini belirtti.
