NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu, Dünya'dan yaklaşık 11 milyon ışık yılı uzaklıktaki Centaurus A galaksisine ait yeni görüntüler yayımladı. Teleskobun dördüncü görev yıl dönümü dolayısıyla paylaşılan görüntüler, yoğun toz tabakalarının ardında gizlenen galaktik çekirdeği şimdiye kadarki en ayrıntılı haliyle gözler önüne serdi.
James Webb'in kızılötesi gözlem yeteneği sayesinde elde edilen görüntülerde, milyonlarca yıldızın yer aldığı çekirdek bölgenin yanı sıra galaksinin merkezini kesen bükülmüş gaz ve toz şeridi, parlayan toz bulutları ile süper kütleli kara deliğin çevresindeki yapılar ayrıntılı şekilde görüntülendi.
Bilim insanlarına göre Centaurus A, galaksilerin nasıl evrimleştiğini anlamak için doğal bir laboratuvar niteliği taşıyor. Yaklaşık 2 milyar yıl önce başka bir galaksiyle çarpıştığı düşünülen Centaurus A'nın merkezindeki bozulmuş gaz ve toz diski, bu kozmik çarpışmanın izlerini günümüze kadar taşıyor.
Süper kütleli kara deliğin etkileri inceleniyor
Araştırmacılar, galaksinin merkezinde bulunan süper kütleli kara deliğin çevresindeki maddeyi tüketirken yüksek enerjili jetler oluşturduğunu ve bunun galaksinin yapısını şekillendirdiğini belirtiyor.
Yeni görüntülerde ayrıca merkeze yakın bölgede daha önce net biçimde gözlemlenemeyen S şeklinde gizemli bir yapı, ince gaz filamentleri ve parlayan toz kümeleri de tespit edildi. Bilim insanları bu yapıların eski galaksi çarpışmasının izleri, kara deliğin faaliyetleri ya da her iki sürecin birleşimi sonucu oluşmuş olabileceğini değerlendiriyor.
Yıldızların geçmişi yeniden oluşturulacak
James Webb, yalnızca görüntü almakla kalmıyor, aynı zamanda galaksiden gelen ışığı bileşenlerine ayırarak gazın hareketini de analiz edebiliyor. İlk ölçümler, kara deliğin çevresinde dönen sıcak hidrojen gazı ile dışarı doğru hareket eden gaz akımlarını ortaya koydu.
NASA'ya göre bu veriler, kara deliklerin galaksilerde yıldız oluşumunu nasıl hem tetiklediği hem de engellediğinin anlaşılmasına katkı sağlayacak. Bilim insanları, farklı yaş gruplarındaki yıldızları inceleyerek Centaurus A'nın milyarlarca yıllık evrimini ve geçmişte yaşadığı büyük çarpışmanın etkilerini daha ayrıntılı şekilde ortaya koymayı hedefliyor.
