Facebook, Instagram ve WhatsApp'ı bünyesinde barındıran Meta Platforms, pazartesi günü mahkemeye sunduğu dosyada, ABD’de dört eyaletin şirkete karşı 1,4 trilyon dolarlık ceza talep ettiğini açıkladı.
Söz konusu talep, Facebook ve Instagram’ın genç kullanıcıları bağımlı olacak şekilde tasarlandığı ve şirketin platformların güvenliği konusunda kamuoyunu yanılttığı iddialarına dayanıyor.
Meta, daha önce kamuoyuna açıklanmayan bu tutarın, şirketin yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık piyasa değerine yakın olduğuna dikkat çekti. Dava, California, Colorado, Kentucky ve New Jersey eyaletlerinin iddiaları kapsamında ağustos ayında California’nın Oakland kentinde görülecek.
META: TÜKETİCİ KORUMA TARİHİNDE BENZERİ YOK
Meta, eyaletlerin talep ettiği ceza tutarının delillerle desteklenmediğini savundu.
Şirket, mahkemeye sunduğu dosyada, “Bu büyüklükte bir yaptırımın tüketici koruma uygulamaları tarihinde benzeri yok” değerlendirmesinde bulundu.
Eyalet başsavcılıklarının temsilcileri ise dosyanın ardından yapılan yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.
CEZA HESABI GENÇ KULLANICI SAYISINA DAYANIYOR
Eyaletlerin sunduğu dosyalar gizli tutuluyor. Ancak haziran ayında yapılan duruşmada eyaletler, olası cezaları hesaplamak için ihlal sayısını eyalet yasalarında belirlenen para cezası tutarlarıyla çarptıklarını belirtmişti.
Eyaletlere göre ihlal sayısı, Meta’nın uygulamalarından etkilendiği tahmin edilen genç ve çocuk kullanıcı sayısına dayanıyor.
29 EYALET META’YA KARŞI DAVA AÇTI
ABD’de 29 eyalet, Meta’ya karşı federal mahkemede dava açtı. Bu eyaletlerin çoğu, şirketin çocuklardan uygun ebeveyn onayı olmadan veri toplayarak federal Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası’nı ihlal ettiğini ileri sürüyor.
Ağustos ayında ABD Bölge Yargıcı Yvonne Gonzalez Rogers’ın önünde görülecek duruşmada, bu yasa kapsamındaki tüm iddiaların yanı sıra dört eyaletin Meta’nın tüketicileri platformlarının güvenliği konusunda yanılttığına yönelik eyalet yasalarına dayanan iddiaları da ele alınacak.
Meta ise iddiaları reddediyor. Şirket, başsavcılıkların platformların bağımlılık yapıcılığı konusunda tüketicileri yanılttığına dair kanıt sunmadığını savunuyor. Meta, “sosyal medya bağımlılığının” yerleşik bir psikiyatrik tanı olmadığını, bu nedenle platformlarının bağımlılık yapmadığı yönündeki açıklamaların yanlış sayılamayacağını öne sürüyor.
14 EYALETİN DAVASI ŞUBATTA GÖRÜLECEK
Bunun dışında 14 eyalet daha kendi yasaları kapsamında Meta’ya karşı dava açtı. Bu iddialar, şubat ayında yapılacak ayrı bir duruşmada ele alınacak.
Geçen ay Yargıç Rogers, Meta’nın davanın iptali talebini reddetmişti. Rogers, sosyal medya platformlarının bağımlılık yapıp yapmadığı, Meta’nın bu yönde tasarım yaptığı iddialarını yanlış şekilde reddedip reddetmediği ve platformların “kısmen” çocuklara yöneltilip yöneltilmediği konularında hâlâ maddi ihtilaflar bulunduğunu belirtmişti.
California Başsavcısı Rob Bonta, kararın ardından yaptığı açıklamada Meta’nın çocukların güvenliği yerine kârı öncelediğini ve tüketici koruma yasalarını ihlal ettiğini savunmuştu. Bonta, şirketin gençlerin ruh sağlığı krizindeki rolünden dolayı “tamamen sorumlu tutulacağını” söylemişti.
TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNE BİNLERCE DAVA
Meta’nın yanı sıra Snapchat’in sahibi Snap, YouTube’un sahibi Alphabet, TikTok’un sahibi ByteDance de çocuk ve gençleri bağımlı hale getiren özellikler tasarladıkları ve bunun ruh sağlığı krizini körüklediği iddiasıyla federal ve eyalet mahkemelerinde binlerce davayla karşı karşıya bulunuyor.
ABD genelinde birçok eyalet bu şirketlere karşı dava açtı. Bazı davalar Yargıç Rogers’ın önündeki dosyanın parçası olarak görülürken, bazıları eyalet mahkemelerinde ilerliyor.
New Mexico, bu davalarda yargılama aşamasına geçen ilk eyalet oldu. Mart ayında jüri, şirketin New Mexico’daki tüketicileri yanılttığına hükmederek eyalet lehine 375 milyon dolar tazminata karar verdi.
New Mexico’da bir yargıç, eyaletin davasının ikinci bölümünü değerlendiriyor. Bu bölümde ek tazminatların yanı sıra şirketin Instagram, Facebook ve WhatsApp platformlarında değişiklik yapmasını öngörecek bir mahkeme kararı talep ediliyor.
