Pazar gününden itibaren deepfake'ler ve diğer yapay zeka üretimi içerikler açık biçimde işaretlenmek zorunda olacak; böylece Avrupalılar çevrimiçi gördükleri içeriklerin gerçek mi, sahte mi olduğunu anında ayırt edebilecek.
Bu düzenleme, Avrupa Birliği'nin kapsamlı yapay zeka şeffaflığı kurallarının yürürlüğe girmesiyle birlikte hayata geçiyor.
Pazardan itibaren şirketler, sohbet robotları gibi yapay zeka sistemlerinin kullanıcıya baştan bir uyarı mesajıyla ya da ekranda sürekli görünen bir ibareyle yapay zekayla etkileşimde olduklarını açıkça belli etmesini sağlamak zorunda.
Bu uyarı, hizmet koşullarının arasına gizlenmiş bir ibare değil, sıradan bir kullanıcının gerçekten fark edebileceği bir işaret olmalı.
Yapay zeka tarafından üretilen her türlü görsel veya metinde de, filigranlar ya da içeriğin kolayca tespit edilmesini sağlayan başka işaretler kullanılarak bunun belirtildiği bir etiket yer alması gerekecek.
Kurallara uymayan şirketleri yüksek para cezaları bekliyor.
“Jeneratif yapay zeka, dezenformasyonun benzeri görülmemiş ölçekte üretilmesine, belirli hedef kitlelere göre uyarlanmasına ve olağanüstü hızla yayılmasına imkan tanıyor” dedi bir AB yetkilisi.
Yetkili, yapay zekanın “hepimiz için gerçeği sentetik olandan ayırt etmeyi giderek zorlaştırdığını” belirterek, kuralların “vatandaşların gördüklerine, duyduklarına ve okuduklarına güven duyma imkanını korumayı” hedeflediğini söyledi.
Yapay zeka tarafından üretilen veya manipüle edilen ve gerçekmiş gibi görünen metin, görsel, video ve sesleri kapsayan deepfake'ler, AB açısından özel bir endişe kaynağı.
Kurallar, profesyonel amaçla üretilen içerikler için geçerli; AB, yapay zekayı tamamen kişisel kullanım için değerlendirenlerin etkilenmeyeceğini vurguluyor.
Genel ilgi alanına giren konularda kamuoyunu bilgilendirmeyi amaçlayan metinler de, insan editoryal denetimi olmadan yapay zeka ile oluşturulmuşsa, etiketlenmek zorunda.
Mevcut yapay zeka sistemlerinin yeni kurallara uyum sağlamak için 2 Aralık'a kadar süreleri var. “Sanatsal, yaratıcı, satirik [ve] kurgusal” çalışmalara ise muafiyet tanınıyor.
Büyük teknoloji devlerinden tepki
AB, teknoloji artık Avrupa genelinde bu kadar yaygın kullanılırken, kuralların nihayetinde neredeyse tüm yapay zeka üretimi içeriklerin etiketlenmesini zorunlu kılacak olması nedeniyle, işletmelere ek yük getirmekle eleştiriliyor.
Uluslararası Gizlilik Profesyonelleri Birliği'nden Ashley Casovan, “Bunun uygulanmasının çok, çok zor olacağı yönünde yorumlar duyduk. Ancak uyum gereklilikleri söz konusu olduğunda bunu sık sık işitiriz. Buna rağmen dünya dönmeye devam ediyor ve biz de bir şekilde çözümler buluyoruz” dedi.
Büyük teknoloji şirketleri, kurallar yürürlüğe girmeden önce kendi etiketlerini uygulamaya başlamış durumda.
TikTok, içerik üreticilerinden birkaç yıldır yapay zeka tarafından oluşturulan görsel, ses ve videoları etiketlemelerini istiyor ve tespit araçları sayesinde 3 milyardan fazla içeriğin halihazırda etiketlendiğini belirtiyor.
Meta, Instagram ve Facebook'ta yapay zeka ile oluşturulan gönderiler için “Yapay Zeka Bilgisi” etiketi getirdi. Google ise AB'nin yapay zeka şeffaflığına ilişkin davranış kurallarını imzaladı ve Nvidia, OpenAI ve Apple ile dijital etiketleme araçları üzerinde çalıştığını söylüyor.
Ancak Google'dan Karen Massin, karşı sonuçlar doğurabilecek bir “düzenleyici karmaşıklık” konusunda uyararak, bunun “bu kuralların yardımcı olmayı amaçladığı insanları bile kafa karışıklığına sürükleme riski taşıdığını” belirtti.
“Çevrimiçi içerik, birbirini boğan yapay zeka etiketleri ve hukuki uyarılarla dolup taşarsa, insanların ihtiyaç duydukları net bağlamı edinmesi zorlaşır” diye ekledi.
