Yazar Sayra Onur Öz’ün yirmi yıllık titiz arşiv ve sözlü tarih araştırmalarıyla kaleme aldığı “Yanya’dan İstanbul’a...” adlı eser, Scala Yayıncılık etiketiyle okurla buluşuyor. Kitap, 1912 Balkan Savaşları’nın gölgesinde yaşanan büyük göç dalgasını, İnayet Hanım ve ailesinin Yanya’dan İstanbul’a uzanan zorlu yaşam mücadelesi üzerinden, mikro tarih perspektifiyle gün yüzüne çıkarıyor.
Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde Balkanlarda yaşanan siyasal ve toplumsal dönüşüm, savaşlar ve zorunlu göçler, Sayra Onur Öz’ün yirmi yıllık emeğiyle edebi ve bilimsel bir belleğe dönüştü. Yazarın kendi aile kökenlerinden, çocukluğunda duyduğu “Biz Yanyalıyız”, “Biz Selanik göçmeniyiz” sözlerinin peşine düşerek başlattığı bu kapsamlı araştırma, yalnızca bir ailenin geçmişini değil, yüz binlerce insanın ortak hafızasını kayıt altına alıyor. Eser, 1887’den 1940’lı yıllara uzanan dönemde, Yanya’nın saygın ailelerinden birinin savaşın ortasında kalışını ve ardından Avusturya Lloyd Şirketi gemileriyle deniz yoluyla Silivri’ye, oradan da İstanbul Teşvikiye’ye uzanan yeni bir yaşam kurma mücadelesini anlatıyor.
SAVAŞIN YIKICILIĞINA İNAT ORTAK DUA
Eserin en sarsıcı bölümlerinden birini, savaşın acımasızlığına rağmen Balkanların çok kültürlü dokusunu ve insanlık onurunu yansıtan detaylar oluşturuyor. 29 Ekim 1912’de Yanya Kalesi’nin savunulduğu ve Selanik’in düştüğü o karanlık günlerde, ailenin güvenli bölgeye ulaştırılmasında yıllarca birlikte yaşadıkları Rum komşularının büyük payı bulunuyor. Arta Irmağı üzerindeki bir köprüde yaşanan ve mucizevi biçimde atlatılan bir kaza anında, Rum arabacı Yorgos ile Müslüman anne İnayet Hanım’ın savaşa inat aynı duada buluşması, kitapta insanlığın evrensel dayanışmasının güçlü bir sembolü olarak okura aktarılıyor.
ARAŞTIRMACILAR İÇİN BAŞVURU KAYNAĞI
“Yanya’dan İstanbul’a...”, klasik bir anı kitabının ötesine geçerek ciddi bir akademik zemine oturuyor. Fen fakültesi disipliniyle yetişen Sayra Onur Öz, kimya laboratuvarlarındaki analitik titizliğini tarihin tozlu arşivlerine taşıyarak sözlü tarih metodolojisiyle harmanlıyor. Yaklaşık elli kitap, doktora tezleri, akademik araştırmalar ve dönemin tarihi kaynakları taranarak hazırlanan bu eser, Preveze’den İstanbul’a uzanan kolektif göç belleğini eksiksiz bir biçimde belgeliyor. Belgeler, tarihsel veriler ve sözlü anlatıların kusursuz sentezi, eseri araştırmacılar için de değerli bir başvuru kaynağı yapıyor.
