Avrupa’daki kripto sektörü için şimdiye kadarki en kritik son tarihe doğru süre hızla daralıyor.
Temmuz başı itibarıyla Kripto Varlık Piyasaları Düzenlemesi (MiCA) kapsamındaki geçiş dönemi tamamen sona erecek; yetkilendirme alamayan şirketler ya Avrupa’daki müşterilerine hizmet vermeyi bırakmak ya da faaliyetlerini tamamen sonlandırmak zorunda kalacak.
MiCA, kripto endüstrisine yönelik AB’nin ilk kapsamlı yasası; borsaları, aracı kurumları ve dijital cüzdan sağlayıcılarını, uzun süredir bankalar ve diğer finansal şirketler için geçerli olan türden resmî denetim altına alıyor.
Parçalı ulusal düzenlemeler yelpazesinin yerine, 27 üye ülkenin tamamını kapsayan tek bir kural kitabı getiriyor: Bir AB ülkesinde lisans alan şirket, tüm blokta faaliyet göstermek için bir “pasaport” hakkı kazanıyor; bunun karşılığında ise ne kadar sermaye tuttuğu, nasıl yönetildiği, müşteri varlıklarını nasıl koruduğu ve kara para aklamayı nasıl önlediği konusunda belirli standartları karşılamak zorunda.
“Ortaya çıkan şey, 27 ulusal rejimin yamalı bohçasının yerine geçen gerçek bir tek pazar,” diye konuştu MiCA yetkilendirmesi konusunda kripto şirketlerine danışmanlık veren MiCAR Whitepapers Europe’un kurucu ortağı Yamal Kalaf, Euronews’e.
Çekirdek kurallar 2024’ün sonunda yürürlüğe girdiğinden bu yana, mevcut işletmecilerin eski ulusal kayıtlarıyla faaliyet göstermeye devam etmesine izin veriliyordu; ancak bu istisna geçiciydi.
Kripto şirketlerinin Avrupa lisansına ihtiyacı var, ancak çoğu geride kaldı
Kapıda bekleyen tasfiyenin ölçeği dikkat çekici.
Nisan ayında herhangi bir süre uzatımı olmayacağını teyit eden Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi’ne (ESMA) göre, Mayıs itibarıyla daha önce AB genelinde ulusal kripto kaydı bulunan 1.200’den fazla firmadan yalnızca yaklaşık 210’u tam yetkilendirme alabildi.
Bu tablo, dönüşüm oranının beşte birin çok altında kaldığını gösteriyor; son tarih birkaç gün içinde gelirken, eski piyasanın büyük çoğunluğu lisanssız durumda.
İflas etmiş veya zor durumdaki varlıklara yatırım yapan Echo Base şirketinin CEO’su Roshan Dharia, Euronews’e yaptığı açıklamada “Düşük dönüşüm oranı, piyasanın kayda değer bir bölümünün MiCA lisansı almanın ve sürdürmenin mevcut iş modeli içinde ekonomik olarak sürdürülebilir olmadığı sonucuna vardığını gösteriyor” dedi.
Ulusal düzenleyiciler, yeni lisans olmadan son tarihten sonra faaliyet göstermeye devam eden şirketlerin yaptırım riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. Fransa’nın piyasa denetim kurumu ayrıca yetkilendirme olmadan sürdürmenin şirketleri ceza soruşturmasına maruz bırakabileceği konusunda uyardı.
ESMA, lisansı olmayan sağlayıcılara düzenli bir şekilde faaliyetlerini sonlandırmaya hazırlanmaları çağrısı yaptı; bunun, müşteri varlıklarının yetkili platformlara veya kişisel cüzdanlara devredilmesini ve müşterilerin, fonlarını güvenli biçimde taşıyabilmeleri için önceden bilgilendirilmesini içermesi gerektiğini belirtti.
“1 Temmuz sonrasında göreceğimiz şey, gerçek pasaportlama mekanizmasının işlediği, daha küçük ama daha kurumsal bir piyasa olacak. Bu, geri çekilen bir piyasa değil; olgunlaşan bir piyasa,” dedi altyapı sağlayıcısı Crossmint’in hukuk direktörü Miguel Zapatero, Euronews’e.
Crossmint, geliştiricilerin cüzdan, saklama ve ödeme ürünleri inşa etmesini sağlayan lisanslı altyapı sunan bir kripto altyapı sağlayıcısı.
Lisanslı altyapı etrafında yeniden şekillenen bir piyasa
Birçok tanıdık isim şimdiden çıtayı aşmış durumda.
Coinbase İrlanda’da, Kraken ise İrlanda ve Lüksemburg’da yetkilendirme aldı. Aynı zamanda bankacılık uygulaması Revolut, geçen yılın sonunda Kıbrıs düzenleyicisinden lisansını alarak AB genelinde kripto hizmetleri sunma imkânı elde etti.
Bu şirketler için yeni kurallar, lisanssız rakipler piyasadan çekilirken bir tür ödül anlamına geliyor; ayakta kalanlar, onların ayrılan müşterilerini devralmaya aday.
“MiCA, basit bir kayıt işlemi değil, düzenleyici kimlikte gerçek bir dönüşüm,” dedi hukuk bürosu S. Horowitz & Co’nun ortağı Gal Arad Cohen, Euronews’e.
Şu ana kadarki en dikkat çekici kayıp ise dünyanın en büyük kripto borsası Binance olabilir.
Reuters’ın, konuyu bilen iki kaynağa dayandırdığı haberine göre Binance, Yunanistan’ın piyasa düzenleyicisi Helen Sermaye Piyasası Komisyonu’na yaptığı lisans başvurusunun reddedilmesine ramak kalması nedeniyle AB’deki müşterilere hizmet verme iznini kaybetmeye hazırlanıyor.
Herhangi bir üye devlette onay alamaması halinde borsa, Temmuz’dan itibaren blok genelinde faaliyet gösteremeyecek.
İşletmeler için blokzincir tabanlı ödeme şirketi Fipto’nun CEO’su Patrick Mollard, Euronews’e yaptığı değerlendirmede Binance örneğine atıfla “Ölçek size lisansa giden yolda hiçbir kestirme sağlamıyor; tam da mesele bu” ifadelerini kullandı.
Binance ise buna itiraz ederek, düzenleyicilerle 18 aydır yapıcı biçimde çalıştığını ve başvurusunun MiCA gerekliliklerini karşıladığına inandığını söyledi. Şirket, Yunan otoritesinin incelemesini tamamladığını ve başvurunun kurallara uygun olduğu sonucuna vardığını anladığını da ekledi.
Şirket, 30 Haziran’dan önce yeni bir güncelleme paylaşma sözü verdi.
Yaşananların siyasi bir boyut kazandığı da ileri sürülüyor.
Fransız kripto yayını The Big Whale, isimsiz kaynaklara dayanarak, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın Binance’in Yunanistan’dan MiCA lisansı alma girişimine karşı çıktığını bildirdi.
Euronews haberi bağımsız olarak doğrulayamadı; ne ECB ne de Yunanistan hükümeti iddialara ilişkin kamuoyuna açıklama yaptı.
The Big Whale ayrıca Binance’in Yunanistan’daki aksaklığın ardından Fransa’da olası bir MiCA başvurusu üzerinde çalıştığını yazdı; ne Binance ne de Fransız düzenleyiciler bu iddiayı kamuoyuna teyit etti.
Binance, Euronews’in yorum talebine haberin yayına hazırlandığı sırada yanıt vermedi.
Küçük kripto şirketleri için tasfiye süreci
En büyük isimlerin ötesinde, son tarihin daha küçük kripto uygulamalarını ve aracılarını lisanslı saklama hizmeti sağlayıcılarına yöneltmesi bekleniyor. Kendi MiCA uyumlu sistemlerini kurmak yerine, çoğu şirketin müşteri varlıklarını tutmak için yetkili kurumlara yaslanması muhtemel.
Hukuk bürosu Norton Rose Fulbright ortağı Floortje Nagelkerke, Euronews’e “Son tarih, hâlen faal olan tüm şirketler tarafından karşılanamayacağı için konsolidasyon ve müşterilerin el değiştirmesini göreceğiz” diye konuştu.
Analistlere göre bunun sonucunda, daha az oyuncunun bulunduğu, giriş bariyerlerinin daha yüksek olduğu ve lisans sahiplerinin belirgin avantaj sağladığı, ancak tüketici korumasının güçlendiği daha küçük ve daha yoğunlaşmış bir Avrupa pazarı ortaya çıkacak.
Crossmint hukuk direktörü Miguel Zapatero, “1 Temmuz’dan sonra AB’de kripto tutan kişiler, genel olarak, daha güvenli bir altyapı üzerinde tutmuş olacak” diye sözlerini tamamladı.
