Anadolu arkeolojisinin en dinamik merkezlerinden biri olan Kayseri yakınlarındaki Kültepe (antik Kaniş), deniz seviyesinden 1.100 metre yükseklikteki coğrafi konumu, sert kışları ve kısa yazlarıyla bilinen karasal bir iklim yapısına sahipti. Ancak bu zorlu coğrafya, Erken ve Orta Tunç Çağı boyunca yalnızca zengin jeolojik ve doğal kaynaklarıyla değil, aynı zamanda tarımsal üretimi doğrudan etkileyen mikroklimatik dalgalanmalarıyla da bölge tarihine yön verdi. Özellikle MÖ II. binyılın başında yaşanan iklimsel değişimler, Kaniş’in küresel bir ticaret merkezine (Karum) dönüşmesindeki en önemli yapı taşlarından birini oluşturmuştu.
Daha önce de yazmıştım, Mutfak Dostları Derneği’nin 35. yılı kapsamında düzenlenen “Anadolu’nun Gastronomi Mirası ve Evrensel İzleri” semineri, tarımın doğuşundan arkeogastronomiye, yerel tohumlardan Akdeniz beslenmesine kadar uzanan geniş bir perspektifte Anadolu’nun dünya gastronomisine katkılarını ele aldı.
Çok kıymetli paneller vardı ve bunlardan birinde de konuşmacı Ankara Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu idi. Kulakoğlu katılımcıları Anadolu’da ticaretin ve yazılı tarihin başladığı o efsanevi merkeze, Kültepe-Kaniş’e götürdü. Kulakoğlu’nun kazı başkanlığını da yürüttüğü bu topraklardan çıkardığı veriler, binlerce yıl önce bu coğrafyada yaşayan insanların sadece “karın doyurmadığını”, son derece organize bir mutfak kültürüne, ziyafetlere ve hatta o dönem yazılan çivi yazılı tabletlere yansıyan yemek reçetelerine sahip olduğunu gösterdi. Kulakoğlu’nun anlatımıyla, Kültepe’deki bir küpün dibinde kalan tortunun, bugünkü mutfak tekniklerimizin ve damak tadımızın nasıl ilk yapı taşını oluşturduğunu hayranlıkla dinledik.
