Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin eski Başkomutanı ve mevcut Londra Büyükelçisi Valerii Zaluzhnyi, son yerel haberlere göre bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olmayı planlıyor.
Ukrayna medyası Ukrainska Pravda'nın haberine göre Zaluzhnyi, haziran ortasında Kiev'e çağrıldı; bu sırada görevdeki Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'in, eski üst düzey komutanına, seçimlerin sonbaharda yapılması halinde cumhurbaşkanlığı yarışına katılıp katılmayacağını sorduğu bildirildi.
Haberlere göre Zaluzhnyi niyetini doğruladı ve daha önce hiçbir zaman siyasi kariyer peşinde koşmadığını, “ancak pek çok insanın kendisinden umut beklediğini” belirtti.
Zelenskiy'e duyulan güven sabit
Haziran ayının başı itibarıyla Ukraynalıların Zelenskiy'e duyduğu kamuoyu güveni, Kiev Uluslararası Sosyoloji Enstitüsü'nün (KIIS) verilerine göre yüzde 61 düzeyindeydi. Son sonuç, nisandaki bir önceki anketle karşılaştırıldığında Zelenskyy'ye desteğin istikrarlı biçimde sürdüğünü gösteriyor.
KIIS, olası bir seçimden söz etmeden, katılımcılara Ukrayna'daki siyasi ve askeri figürlere duydukları güveni de sordu.
Siyasetçiler arasında en yüksek güven düzeyi yüzde 52 ile Harkiv Belediye Başkanı İhor Terekhov için kaydedildi; bu oran yine de Zelenskiy'in seviyesinin altında.
Ancak askerî isimler arasında güven oranı daha yüksek olan birkaç isim var; bunların tümü siyasete ilgi duymuyor ya da duyduklarını belirtmiş değiller.
Ukrayna İnsansız Sistemler Kuvvetleri Komutanı Robert “Magyar” Brovdi'ye anket katılımcılarının yüzde 70'i güven duyduğunu belirtti.
Bu yüksek oran, Brovdi'nin Rusya'nın en sıkı korunan iki bölgesi olan Moskova ve işgal altındaki Kırım'daki son İHA baskınları da dahil, Rusya topraklarına orta ve uzun menzilli saldırılardaki siciliyle açıklanabiliyor.
Zelenskiy'in ofisinin başındaki isim Kyrylo Budanov'a da katılımcıların yüzde 70'i güvenilir gözüyle bakıyor. Budanov'un popülaritesi ve kendisine duyulan güven, Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Müdürlüğü'nün (HUR) başındaki göreviyle pekişmiş durumda.
Ne Brovdi ne de Budanov, en azından kamuoyu önünde, cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olma niyetini dile getirdi.
Zaluzhnyi'ye duyulan güven ise yüzde 73 ile daha da yüksek; bu da seçimlerin yakın gelecekte yapılması halinde onu Zelenskiy'in başlıca rakibi haline getebilir.
Zaluzhnyi neden bu kadar popüler?
General Valerii Zaluzhnyi, Rusya'nın geniş çaplı işgalini başlatmasından yaklaşık altı ay önce, Temmuz 2021'de Ukrayna ordusunun başkomutanlığına getirildi. Zelenskiy'in bizzat bastırarak gerçekleştirdiği belirtilen bu atama, birçok kişi için sürpriz olmuştu.
Moskova'nın 2022 Şubat'ındaki saldırısından kısa süre sonra Zaluzhnyi, Kiev'i ve Ukrayna'nın geri kalanını Rusya'nın acımasız topyekûn saldırısına karşı başarıyla savunmasının ardından, kamuoyu önünde nadiren görünmesine karşın ulusal bir kahramana dönüştü.
Ukrayna birlikleri savunmadan karşı taarruza geçip Harkiv bölgesini yıldırım bir harekâtla geri aldığında, Zaluzhnyi'nin adı cesaret ve kararlılıkla özdeşleşti; ünü fıkralara, efsanelere konu oldu.
Ancak Zelenskiy, 2023'teki başarısız karşı taarruzun ardından Ukrayna ordusunun “liderliğini yenileme zamanı” geldiğini söyleyerek Şubat 2024'te “Demir General”i görevden aldı.
Kapalı kapılar ardında, Zelenskiy'in, en üst düzey komutanının Ukrayna kamuoyunda hızla yükselen popülaritesini kendi konumuna yönelik olası bir tehdit olarak gördüğüne dair söylentiler dolaşıyordu.
Görevden alınmasının arifesinde kaleme aldığı bir görüş yazısında Zaluzhnyi, “Ukrayna'daki devlet kurumlarının, popüler olmayan önlemlere başvurmadan silahlı kuvvetlerimizin insan kaynağı seviyesini artırma konusundaki yetersizliğinden” duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi.
Görevden alınmasından yaklaşık bir ay sonra “Demir General”, Ukrayna'nın İngiltere Büyükelçisi olarak atandı; hâlen bu görevi sürdürüyor.
Zelenskiy, 2024'teki bu atamayı duyururken, Zaluzhnyi'nin kendisine diplomasinin “izlemek istediği yol” olduğunu belirttiğini öne sürdü.
Ukrayna'nın en güvenilir müttefiklerinden biri olan İngiltere'ye atanmasından bu yana büyük ölçüde kamuoyu gözünden uzakta kalan Zaluzhnyi, Zelenskiy'e yönelik doğrudan eleştirilerden ya da aralarındaki iddia edilen gerilime dair yorumlardan kaçındı; buna karşın ülkede neredeyse efsanevi konumunu korumayı başardı ve bu durum artık sandığa da yansıyabilir.
