Avrupa Parlamentosu, Almanya için Alternatif'in (AfD) ve Avrupa genelindeki diğer aşırı sağ siyasi hareketlerin çatısı olan Egemen Ulusların Avrupası (ESN) Partisi hakkında bir prosedürü başlatmaya hazırlanıyor.
ESN'nin AB'nin temel değerlerine bağlı kalmadığı tespit edilirse, Avrupa düzeyinde siyasi parti olarak tescil edilme hakkı elinden alınabilir ve mali desteğini kaybedebilir.
180'den fazla parlamenter, Avrupa Siyasi Partiler ve Vakıflar Otoritesi'nin (APPF) söz konusu partinin AB değerleriyle uyumunu incelemesini öngören bir doğrulama mekanizmasının devreye sokulması talebini imzaladı.
Parlamento, kararı gelecek salı Strasbourg'da yapılacak oylamada onaylamak zorunda. Parlamento'daki çok sayıda yetkiliye göre Avrupa Halk Partisi, Sosyalistler ve Demokratlar ile Renew Europe grupları girişimi destekliyor; bu da talebin büyük olasılıkla kabul edileceği anlamına geliyor.
ESN Partisi, başını AfD'nin çektiği ve Polonya'dan Confederation ile Fransa'dan Reconquête'nin de aralarında bulunduğu sekiz aşırı sağ Avrupa partisi tarafından Ağustos 2024'te kuruldu (kaynak İngilizce).
Bu parti, aynı siyasi güçlerden oluşan ve şu anda 27 milletvekilini barındıran Avrupa Parlamentosu'ndaki ESN siyasi grubundan ayrı bir tüzel kişiliğe sahip.
Siyasi gruplar Parlamentodaki fraksiyonları ifade ederken, partiler AB düzeyinde ulusal partilerin oluşturduğu ve AB bütçesinden finanse edilen ittifaklardır. ESN'in Avrupa düzeyinde parti statüsünü kaybetmesi halinde ne Parlamentodaki grup ne de milletvekilleri herhangi bir yaptırımla karşılaşacak.
APPF Direktörü Pascal Shonard, geçen mayıs ayında Avrupa Komisyonu, Konsey ve Parlamento'ya yazdığı mektupta, ESN'nin AB'nin "insan onuruna saygı, özgürlük, demokrasi, eşitlik, hukukun üstünlüğü ve azınlık hakları da dahil olmak üzere insan haklarına saygı" gibi temel değerlerine uyumuna "şüphe düşüren olgulara" dikkat çekti.
Euronews'ün gördüğü APPF'ye ait 294 sayfalık delil dosyasında, ESN üyelerinin AB değerlerinin ihlaline kanıt teşkil edebilecek mahkeme kararları, açıklamalar ve sosyal medya paylaşımları yer alıyor.
Belgede, yabancı kökenli Avrupa vatandaşlarının "yeniden göç ettirilmesi" çağrıları ve eşcinselliğin pedofiliyle bir tutulması da dahil olmak üzere antisemitik, LGBT karşıtı ve göçmen karşıtı söylemler öne çıkarılıyor.
Aktarılan diğer vakalar arasında, Çekya'daki SPD partisinin astığı ırkçı pankartlar, Bulgaristan'da Revival partisinin eşcinsellik içeren sahneler bulunan bir filmin gösterimini durdurmaya yönelik eylemi (kaynak İngilizce) ve AfD'nin siyasi programını "insan onuruna ve din özgürlüğüne aykırı" bulan bir Alman mahkemesi kararı da yer alıyor.
Bir ESN sözcüsü Euronews'e yaptığı açıklamada "ESN Partisi, yalnızca Avrupalıları etkileyen gerçek sorunları dile getirdiği için 'Avrupa değerlerine' saygı göstermemekle suçlanıyor" dedi. "İfade özgürlüğü temel bir AB değeridir. Siyasi görüş ayrılıklarına tartışmalarla karşılık verilmelidir."
Parlamento prosedürü başlattıktan sonra APPF, tespitlerini ESN'ye iletmek zorunda; parti bu aşamada düzeltici önlemler alabilir. Otorite daha sonra ESN'nin Avrupa düzeyinde siyasi parti olarak kaydının silinip silinmemesine karar edecek.
Nihai kararın alınmasının ardından Parlamento ile Konsey'in kararı bozma yetkisi bulunuyor.
