İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer'ın, TikTok, Snapchat ve Instagram dahil olmak üzere büyük sosyal medya platformlarını 16 yaş altındaki çocuklara yasaklamaya hazırlandığı bildirildi.
BBC'nin haberine göre; hükümet ayrıca çocukların “daha güvenli” olarak tanımlanan internet sitelerinde canlı yayın yapmasını engellemeyi ve oyun uygulamalarında yabancılarla iletişim kurmalarını önlemeyi planlıyor.
Bakanlar, çocuklar için sosyal medya kullanımına saat sınırlaması getirilip getirilmeyeceğini de değerlendiriyor. Ancak bu konuya ilişkin ayrıntıların gelecek aya kadar açıklanması beklenmiyor.
“Avustralya Plus” modeli
Avustralya, Aralık 2025’te 16 yaş altındaki çocuklar için dünyanın ilk kapsamlı sosyal medya yasağını yürürlüğe koymuştu. BBC'nin aktardığına göre; Whitehall kaynakları, Starmer’ın pazartesi sabahı açıklaması beklenen İngiltere planını “Avustralya Plus” olarak tanımlıyor.
Başbakan Starmer, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Bu, kimin yanında olduğumuza dair bir tercih meselesidir: Ülke genelindeki ailelerin mi, yoksa artık işlemeyen mevcut düzenin mi?”
Starmer ayrıca, “Çocuklarımızı başarısızlığa uğratan bir sisteme son vereceğiz” dedi.
Hangi platformlar etkilenecek?
The Sunday Times’ın haberine göre, İngiltere’de uygulanması planlanan yasak, Avustralya’da 16 yaş altı kullanıcılar için yasaklanan 10 platformun tamamını kapsayacak.
Bu platformlar şunlar:
- TikTok
- Snapchat
- YouTube
- Twitch
- X
- Threads
- Kick
Haberde, İngiltere’nin Avustralya’dan daha ileri giderek daha büyük yaştaki gençler için sosyal medya kullanım saatlerini sınırlandırmayı ve yapay zeka sohbet botlarına yönelik ek kısıtlamalar getirmeyi planladığı belirtildi.
“Çağımızın en büyük tartışmalarından biri”
Starmer, çevrimiçi güvenlik konusunun günümüzün en önemli meselelerinden biri olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Bir baba olarak her ebeveynin çocuğunun güvenli ve mutlu büyümesini istediğini biliyorum.
Bu, ailelerin yanında mı yoksa işlemeyen mevcut düzenin yanında mı olduğumuza dair bir tercihtir.
İnsanlar haklı olarak harekete geçilmesini bekliyor ve bu hükümet her zaman ebeveynleri destekleyerek çocukları önceliklendirecektir.
Bu nedenle çocuklarımızı başarısızlığa uğratan sisteme son verecek ve her çocuğun hayata en iyi başlangıcı yapabilmesi için cesur adımlar atacağız”
116 bin kişinin görüşü alındı
Pazartesi günü yapılacak açıklama, hükümetin üç ay süren kamuoyu danışma sürecinin tamamlanmasından iki hafta sonra geliyor.
Danışma sürecinde yalnızca kapsamlı bir sosyal medya yasağı değil, daha sınırlı önlemler de değerlendirildi. Bunlar arasında:
- Sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma gibi bağımlılık yaratıcı özelliklerin kaldırılması,
- Kullanım saatlerine yönelik kısıtlamalar,
- Daha güçlü yaş doğrulama sistemleri,
- Yapay zeka sohbet botlarının kullanımının sınırlandırılması yer aldı.
Ankete toplam 116 bin kişi katıldı. Katılımcı ebeveynlerin yüzde 90’ı 16 yaş altına yönelik sosyal medya yasağını desteklerken, yüzde 83’ten fazlası sosyal medyanın faydalarından çok risklerinin bulunduğunu ifade etti.
Molly Russell’ın babasından tepki
Çevrimiçi ortamda karşılaştığı zararlı içeriklerin ardından 14 yaşındayken yaşamına son veren Molly Russell’ın babası Ian Russell, böyle bir yasağın yürürlüğe girmesi halinde “hayal kırıklığına uğrayacağını” söyledi.
Daha önce sosyal medya yasaklarından ziyade daha güçlü düzenlemeler çağrısında bulunan Russell, Ocak ayında yaptığı açıklamada Avustralya benzeri bir yasağın “sahte bir güvenlik hissi yaratacağını”, çocukları internetin başka alanlarına yönlendireceğini ve sosyal bağlantılardan mahrum bırakacağını savunmuştu.
Russell’ın görüşleri; NSPCC, Internet Watch Foundation ve Childnet gibi kuruluşlar tarafından da desteklenmişti.
BBC’ye konuşan Russell, Starmer’ın politikayı “siyasi nedenlerle aceleye getirmiş göründüğünü” söyledi.
Russell, “Eğer siyaset yapıyorsa, genç insanların hayatlarıyla kumar oynuyor demektir ve bunu son derece kınanacak bir durum olarak görüyorum” ifadelerini kullandı.
Teknoloji şirketlerine daha fazla baskı çağrısı
NSPCC gibi kampanya grupları, çocukların platformlardan tamamen uzaklaştırılması yerine teknoloji şirketlerinin platformlarını daha güvenli hale getirmeye zorlanması gerektiğini savunuyor.
Teknoloji şirketleri ise çocukları koruma konusunda kararlı olduklarını belirtiyor.
“Yeterince zaman verildi”
Kültür Bakanı Lisa Nandy de BBC’nin Sunday with Laura Kuenssberg programında yaptığı açıklamada teknoloji şirketlerinin gerekli önlemleri almak için fazlasıyla zamanlarının olduğunu söyledi.
Starmer’ın açıklamasından önce ayrıntı vermek istemediğini belirten Nandy, meselenin “çocukları çevrimiçi ortamda daha iyi koruyup korumamak değil, bunu nasıl yapacağımız” olduğunu ifade etti.
Nandy ayrıca danışma sürecinde yasağa verilen güçlü desteğe dikkat çekti.
Avustralya deneyiminin bazı gençlerin kısıtlamaları aşmanın yollarını bulabileceğini gösterdiğini kabul eden Nandy, buna rağmen uygulamanın önemli bir kültürel değişim yaratacağını savundu.
Nandy “8, 9, 10 ve 11 yaşındaki çocuklar artık tüm arkadaşları orada olduğu için bu platformlarda bulunmaları gerektiğini varsaymıyor. Bu da başlı başına değerli bir değişimdir” dedi.
