Yeni bir araştırmaya göre sosyal medyayı erken yaşta ve yoğun kullanan çocukların, alkol, tütün ve esrar gibi maddeleri deneme olasılığı daha yüksek olabilir. Uzmanlar, bulguların doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmadığını ancak erken sosyal medya kullanımı ile madde deneme davranışı arasında güçlü bir bağlantıya işaret ettiğini belirtiyor.
The American Journal of Psychiatry’de yayımlanan araştırmada, 9-16 yaş aralığındaki çocukların sosyal medya kullanım alışkanlıkları dört yıl boyunca incelendi. Araştırmaya göre sosyal medya kullanımına daha erken başlayan ve kullanım süresi hızla artan çocuklarda madde deneme ihtimali, sosyal medyayı hiç kullanmayan ya da çok az kullanan akranlarına göre daha yüksek çıktı.
Esrar deneme olasılığı 17 kat, tütün deneme olasılığı 14 kat daha yüksek
Araştırmanın başyazarı, California Üniversitesi San Francisco’dan çocuk sağlığı uzmanı Dr. Jason M. Nagata, çocukları sosyal medya kullanım biçimlerine göre dört gruba ayırdı: hiç kullanmayan ya da çok az kullananlar, orta düzeyde ve kademeli artış gösterenler, 11 yaş civarında başlayıp hızlı artış gösterenler ve 9 yaş civarında başlayıp hızlı artış gösterenler.
Çalışmada, sosyal medyayı erken yaşta ve günde üç saat ya da daha fazla kullanan çocukların, sosyal medyayı çok az kullanan akranlarına kıyasla esrar deneme olasılığının yaklaşık 17 kat, tütün deneme olasılığının ise 14 kat daha yüksek olduğu belirtildi.
Uzmanlara göre bu bağlantının nedenlerinden biri, çocukların sosyal medyada alkol, tütün ve benzeri maddeleri olumlu gösteren içeriklere maruz kalması. Nagata, sosyal medyada madde kullanımının çoğunlukla eğlenceli, sosyal ve cazip bir deneyim gibi sunulduğunu; buna karşılık olumsuz sonuçların daha az görünür olduğunu söyledi.
Araştırmada yer verilen verilere göre ergenlerin yarısından fazlası internette alkol pazarlamasına maruz kaldığını belirtti. Sosyal medyada madde kullanımına ilişkin içerikleri inceleyen 73 çalışmalık bir değerlendirmede ise bu içeriklerin yaklaşık yüzde 77’sinin olumlu bir çerçevede sunulduğu görüldü.
Yalnızca kullanım süresi değil, görülen içeriklerin niteliği de önemli
Northwestern Üniversitesi Feinberg Tıp Fakültesi’nden Dr. Courtney Blackwell, çalışmanın en güçlü yanlarından birinin aynı çocukların sosyal medya kullanımının yıllar içinde nasıl değiştiğini takip etmesi olduğunu söyledi. Blackwell, sosyal medyanın çocuklar üzerindeki etkisini değerlendirirken yalnızca kullanım süresine değil, görülen içeriklerin niteliğine de bakılması gerektiğini vurguladı.
Uzmanlar, ailelerin sosyal medya kullanımını tamamen yasaklamak yerine çocuklarıyla açık iletişim kurmasının daha etkili olabileceğini belirtiyor. Amerikan Pediatri Akademisi, ailelere çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin bir “aile medya planı” hazırlamalarını öneriyor.
Bu plan kapsamında çocukların hangi içeriklerle karşılaştığının takip edilmesi, ekran süresinin aile zamanı, spor ve sosyal etkinliklerin önüne geçmemesi, çocuklara telefon dışında rahatlama yolları sunulması ve sosyal medya hakkında erken yaşta konuşmaya başlanması tavsiye ediliyor.
Nagata, “Bir sorun çıkmasını beklemeyin. Çocuğunuz sosyal medyada olacaksa proaktif olmak önemli” dedi. Blackwell ise ailelerin kendi ekran alışkanlıklarının da çocuklar üzerinde etkili olduğunu belirterek, ebeveynlerin çocuklarından beklediği davranışları kendilerinin de göstermesi gerektiğini söyledi.
