NASA’nın deneysel süpersonik araştırma uçağı X-59, sessiz süpersonik uçuş hedefi kapsamında kritik bir test aşamasını daha başarıyla geçti. 12 Haziran 2026 Cuma günü gerçekleştirilen test uçuşunda uçak, Mach 1.4 hıza (yaklaşık 924 mil/saat) ve 55 bin feet irtifaya ulaştı.
NASA’nın açıklamasına göre bu hız ve irtifa, uçağın ileride yerleşim bölgeleri üzerinde uçabilmesi için hedeflenen operasyonel parametreleri temsil ediyor. Programın amacı, ses hızını aşan uçuşlarda oluşan yüksek gürültülü sonik patlamaları ortadan kaldırarak bunun yerine çok daha düşük seviyeli bir “sonik uğultu” üretmek.
Geleneksel süpersonik uçuşlarda oluşan şok dalgaları, uçak arkasında birleşerek yere ulaştığında güçlü bir patlama sesi oluşturuyor. Bu durum, geçmişte yolcu taşımacılığı yapan Concorde’un kara üzerinde uçuş kısıtlamalarıyla karşılaşmasının ve 2003’te emekliye ayrılmasının temel nedenlerinden biri olmuştu.
"Uzaktan gelen bir gök gürültüsü ya da kapı kapanma sesi"
X-59’un tasarımı, özellikle uzun ve aerodinamik burun yapısı sayesinde bu şok dalgalarını dağıtarak ses şiddetini azaltmayı hedefliyor. NASA, bu sayede uçağın yerdeki etkisinin “uzaktan gelen bir gök gürültüsü ya da kapı kapanma sesi” seviyesine indirilebileceğini belirtiyor.
Test uçuşlarında X-59’a bir F-15 eşlik ediyor. Bu uçak, geleneksel sonik patlamaları nedeniyle X-59’un ürettiği olası sesin ölçülmesini zorlaştırıyor. NASA, ilerleyen aşamalarda F-15’e şok sensörleri yerleştirerek X-59’un ürettiği basınç dalgalarını daha hassas biçimde analiz etmeyi planlıyor.
Program kapsamında yapılacak sonraki uçuşlarda farklı hız ve irtifa testleri gerçekleştirilecek ve uçağın akustik imzası detaylı biçimde ölçülecek. NASA, nihai hedefin X-59’u yerleşim bölgeleri üzerinde uçurarak halkın algıladığı ses seviyesine ilişkin veri toplamak olduğunu vurguluyor.
