Dünyadaki neredeyse her kültürün mutfağında fermente edilmiş gıdalar bulunur. Yoğurt, kimchi, kefir, lahana turşusu (sauerkraut) gibi ürünler; mikroorganizmaların gıdaları dönüştürmesiyle elde edilir.
Fermantasyon, buzdolabı icat edilmeden çok önce gıdaları korumanın bir yolu olarak kullanılıyordu. Aynı zamanda gıdalara kendine özgü tat ve dokular kazandırıyordu. Günümüzde ise bu gıdalar, bilimsel araştırmaların ortaya koyduğu sağlık faydaları nedeniyle yeniden ilgi görüyor.
Araştırmalara göre fermente gıdalar iltihaplanmayı azaltabilir, kan şekeri kontrolünü iyileştirebilir ve bağırsak mikrobiyom çeşitliliğini artırabilir. Bu etkilerin temelinde genellikle probiyotikler yer alır. Probiyotikler, sağlık açısından faydalı canlı mikroorganizmalardır. Bu mikroplar:
K ve B vitaminleri gibi önemli besinleri üretir
Kısa zincirli yağ asitleri gibi yararlı bileşikler sentezler
Demir, çinko gibi minerallerin emilimini artırır
Bazı gıdaların sindirimini kolaylaştırır
Bu nedenle uzmanlar, fermente gıdaların düzenli ve çeşitli şekilde tüketilmesini önerir.
FERMENTE GIDA NEDİR?
2021 yılında bilim insanları fermente gıdaları şu şekilde tanımlamıştır: “Gıda bileşenlerinin, istenen mikrobiyal büyüme ve enzimatik dönüşümler yoluyla üretildiği gıdalar.” Bu tanım, kontrollü bir süreçle üretilen fermente gıdaları, yanlışlıkla bozulan (çürüyen) gıdalardan ayırır. Dünya genelinde binlerce fermente gıda üretilir. Bunlar arasında süt ürünleri, fermente baklagiller ve sebzeler, şarap, elma şarabı (cider), bira, kombucha ve kefir gibi içecekler bulunur.
HER FERMENTE GIDA CANLI MİKROORGANİZMA İÇERMEZ
Örneğin çikolata ve kahve de fermantasyon sürecinden geçer, anca çikolata, kakao çekirdeklerinin maya ve bakterilerle fermente edilmesiyle oluşur. Fakat kavurma sırasında mikroorganizmalar ölür. Kahve de benzer şekilde fermente edilir ancak kavurma sonrası canlı mikrop içermez. Buna rağmen bu gıdalar faydalıdır.
FERMENTE GIDALARI NASIL DAHA FAZLA TÜKETEBİLİRİZ?
Uzmanlar, günde en az 1–2 porsiyon fermente gıda tüketilmesini öneriyor. Mümkünse 3 veya daha fazla porsiyon daha faydalı olabilir. Ayrıca çeşitlilik de önemlidir. Ancak dikkat edilmesi gereken bazı noktalar var. Turşu, kimchi ve lahana gibi gıdalar yüksek sodyum içerebilir. Hipertansiyonu olanlar veya düşük tuz diyeti uygulayanlar dikkat etmelidir. Bağışıklık sistemi zayıf kişiler doktorlarına danışmalıdır.
GÜNLÜK HAYATA FERMENTE GIDALARI EKLEME YOLLARI
Kahvaltıda süt yerine kefir kullanmak, burger veya sandviçlere salatalık ya da lahana turşusu eklemek. Salataların üzerine az miktarda fermente sebze koymak. Ara öğünde yoğurt ve meyve tüketmek. Kahve ve bitter çikolatanın da fermente ürünler olduğunu unutmamak önemli.
Odatv.com
