Artık lüks restoranlarda da karşımıza çıkan, karbonhidrat ağırlıklı bu ulusal yemek koshary, kısa süre önce UNESCO’nun somut olmayan kültürel miras listesine dahil edildi.
Kahire şehir merkezindeki Abou Tarek’te koshary, onlarca yıldır olduğu gibi servis ediliyor; metal kaselerde tepeleme porsiyonlar, üç ayrı sosun metal sürahiler ve cam şişelerle sunulduğu, açık mutfakta tencere sesleri ve buharın deneyimin bir parçası olduğu bir düzen.
1930’larda bir sokak tezgahı olarak başlayan bu yer, bugün beş kat yukarıya taşınmış durumda ve Taste Atlas’a göre dünyanın en efsanevi 150 restoranı arasında yer alıyor; ayrıca Mısır’ın farklı şehirlerinde ve bazı çevre ülkelerde şubeleri bulunuyor.
Aynı şehirde ise tablo değişiyor. Majeez gibi lüks restoranlarda müşterilere “koshary arancini” sunuluyor. Ward Koshary’de yemek daha genç ve varlıklı bir müşteri kitlesine yeniden paketleniyor. Influencer’lar ise geleneksel cam şişeler yerine şık, modern sos şişelerini tercih ediyor.
Aralık 2025’te, Kahire’deki Büyük Mısır Müzesi’nin açılışının hemen ardından UNESCO, Mısır’ın ulusal yemeği koshary’yi somut olmayan kültürel miras listesine ekledi.
Bu tanınma, tam da ülkenin en ikonik sokak yemeğinin lüks gastronomiye dönüşmeye başladığı bir döneme denk geldi. Bu durum Mısırlılar arasında ikiye bölünmüş bir tartışma yarattı; kimileri bunu bir “evrim” olarak görürken, kimileri “kutsala müdahale” olarak değerlendiriyor.
Antropolog Rania Hilal, bazı restoranların yemeğe yeni bileşenler eklediğini veya sunum biçimini değiştirdiğini ancak temel yapıyı bozmadığını belirtiyor. Ona göre paketleme ve sunumda değişiklikler olsa da “yemeğin özü korunuyor.”
Koshary’nin özünde pirinç, kahverengi mercimek, çıtır kızarmış soğan, domates sosu, ince erişte, bir makarna türü, nohut, sarımsaklı sirke sosu ve acı yağ katmanları bulunuyor.
Kimileri için bu karışımın büyüsü, tüm bu bileşenlerin tek tabakta birleşmesinde yatıyor. Kimileri içinse bu birleşim oldukça tuhaf.
Kahire’de Abou Tarek’te yemek yiyen 29 yaşındaki Nada Adam, “Koshary’yi çok seviyorum ve canım çektiğinde buraya geliyorum. Lezzetinin sırrı baharatında; yoksa sadece bol nişasta ve sostan ibaret olurdu” diyor.
37 yaşındaki insan kaynakları çalışanı Samar Ashraf ise aynı fikirde değil: “Karbonhidratları birleştirme fikrini sevmiyorum—pirinç, makarna ve mercimek birlikte olmamalı. Sosu da sevmiyorum, domates ve soğan çok yoğun geliyor” diyerek yemeği “garip” bulduğunu söylüyor.
UNESCO yemeği ulusal bir miras olarak sunarken, Mısır’ın farklı bölgelerinde koshary farklı şekillerde hazırlanıyor.
Kahire’de pirinç ve kahverengi mercimek kullanılırken İskenderiye’de pirinç, sarı mercimek ve haşlanmış yumurta ekleniyor.
Süveyş versiyonunda ise pirinç, sarı mercimek ve karides bulunuyor.
Ayrıca dini takvim de yemeğin tüketimini etkiliyor. Kıpti Hristiyan oruç dönemlerinde daha sık tüketilirken, Ramazan iftarlarında ağırlığı nedeniyle genellikle tercih edilmez ve Ramazan Bayramı sonrası yeniden sofralara döner.
