1-Ülkemizde vergi mükellefleri, vergi kanunlarının kabul edildiği yıllardan beri kayıtdışı kazanç elde etmeye, tabir yerinde ise istedikleri kadar vergi ödemeye, hatta hiç ödememeye alışmışlardır.
Bu düzene göre oluşturdukları bir hayat standartları, yaşam kaliteleri bulunmaktadır.
2-Yıllardan beri siyasi oy kaygısı ile yürütülen mali politikalar, istikrarlı bir vergi politikası uygulamasını geçerli kılmamıştır. Hükümetlere, hatta Bakanlara bağlı vergi uygulamaları gerçekleşmiştir. Seçim dönemlerinde matrah artırımı ve taksitlendirmeler sürekli hayata geçmiştir.
3-1985 yılında hayata geçirilen KDV’ye rağmen belge düzeni bir türlü işlerlik kazanmamış, sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge (fatura) üretim ve kullanımı önlenememiştir. Fatura komisyonculuğu adeta bir iş haline gelmiştir.
4-Vergi inceleme ve denetimlerinde etkinlik ve verimlilik sağlanamamış, her seçim döneminde piyasa başıboş bırakılarak, inceleme ve denetimlere ara verilmiştir. Denetim elemanları ve vergi idaresi, fonksiyonel ve özlük hakları açısından sürekli ihmal edilmiştir.
5-Beyan ettiği gelir ile uyumsuz yaşantılar ile hiç vergi kaydı olmayanların yaşantıları kamu vicdanını yaralarken, dürüst mükellef olmak ya da vergi kaçıramamak, hem haksız rekabete hem de bir cezaya dönüşmüştür.
6-Vergi kanunlarının karmaşık yapısı özellikle KDV’de farklı oran ve tarifelerin varlığı, istisna ve muafiyetlerin çokluğu sistemi içinden çıkılmaz hale getirmiştir. Vergi kanunlarında sadeleşme ve anlaşılır hale gelmesi maalesef sağlanamamıştır.
7-Toplum barışı ve refahı açısından; mali güce göre vergileme ve vergilerin gelir dağılımında adaleti sağlama fonksiyonu işlerliğini kaybetmiştir. Bozulan gelir dağılımı ile birlikte, sabit ve düşük gelirliler ile dürüst mükellefler, olumsuzluklardan daha çok etkilenir hale gelmiştir.
8-Osmaniye’nin ilk muhasebecilerinden olan babasını, masa başında yevmiye defteri yazarken kaybetmiş ve 32 yıl devlette denetim elemanı (Vergi Müfettişi ve İç Denetçi) olarak görev yapmış bir birey olarak, Türk Vergi Sisteminin başlıca sorun ve işleyişini sizlerle paylaşmak istedim.
9-Ülkemizde vergi uygulamalarında yaşanan sorunların, bir adalet, eğitim ya da tüketici sorunundan farklı olmadığını düşünüyorum. Bunların birbiriyle ilişkili toplumun genel sorunu olduğunu ve temelinde insan ve siyasi yönetim anlayışı bulunduğuna inanıyorum.
10-Bugün gelinen noktada; Sayın Mehmet Şimşek ve ekibinin kayıt dışı kazançlara yönelik yürüttüğü vergi uygulamaları, yıllardır ihmal edilen, görmezden gelinen ve yok sayılan gerekli uygulamalardır. Bu uygulamalar sayesinde bazı kesimler maliyenin ve vergilerin yeniden farkına varmıştır.
11-Yukarıda sıraladığım sorunlar nedeniyle, uygulanan yapay zeka destekli vergi inceleme ve denetimleri, mükelleflerin tepkisine ve şaşkınlığına neden olmaktadır. Dünyada ve ülkemizde yaşanan güncel ekonomik sorunlar, bu tepkileri daha da artırmaktadır.
12-Uygulanan vergi inceleme ve denetimleri hükümetin siyasi bir tercihi ve kanaatimce olması gereken uygulamalardır. Burada asıl önemli olan ekonominin ve vergi sisteminin yapısal sorunlarına çözüm üretmek ve kalıcı uygulamalar geliştirmektir.
13-Hukuka bağlı kalınarak, mükellef haklarının korunduğu bir gönüllü uyum, hem kalıcı hale gelecek hem de vergilemede adaletin sağlanmasına katkı sağlayacaktır. Aksi halde, devlete ve vergi sistemine olan güven zedelenecek, “Kümesteki kazlar ilkesi” değişmeyecektir.
Asıl önemlisi, ekonomide ve vergi sisteminde yapısal sorunların çözülmesi ve istikrarın sağlanmasıdır.
Saygılarımla,
Levent KÜÇÜK
Genel Başkan
